Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4929 K.2023/5282

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti ile prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; fazlaya ilişkin talep ve dava açma haklarının haklı kalmak kaydıyla davacının davalı işveren ait iş yerinde 20.07.1989-14.10.2010 tarihleri arasındaki tüm sürede kesintisiz olarak çalıştığının tespiti ile davalı şirkette çalışma süresine ilişkin ücretlerinin tespit edilmesine, bu çalışmalarına ait yatırılmayan pirimlerin işverenden tahsiline, kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri sunmuş oldukları cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.10.2015 tarih 2013/370 E. ve 2015/389 K. sayılı kararı ile davacının talebinin kısmen kabulü ile; davacının 20.07.1989 ile 30.03.2000 tarihleri arasında davalı ... Turizm Müşavirlik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinde sürekli ve kesintisiz olarak asgari ücretle çalıştığının ve bu çalışmasından 2545 günün diğer davalı SGK'ya bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin (kapatılan) 08.06.2017 tarih ve 2016/2262 Esas ve 2017/5102 Karar sayılı sayılı ilamı ile "Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin tüm, davalı Kurum ve davacı işyeri vekillerinin ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine," denilmek suretiyle ve " somut olayda;

davalı işyerine ait 49176 sicil no lu otel inşaatı işyerine ait aylık hizmet bildirgelerinde uzunca bir dönem sadece davacı adına sigortalılık hizmet bildiriminde bulunulduğu anlaşılmakla davalı işyerine ait otel inşaatının hangi tarihler arasında yapıldığı, inşaat faaliyetinin kesintiye uğrayıp uğramadığı,

davacının bu inşaat işyerinin hangi aşamalarında görev aldığı hususları tespit edilmeden, davacının bekçi olarak görev yaptığı da tanıklarca beyan edilmiş ise de “Bekçi” olarak görev yapmayı gerektirecek bir inşaat yapısının ve malzemelerinin mevcut olup olmadığı yönünden otel inşaatı işyerinin kapsam ve kapasitesi netleştirilmeden ve yetersiz tanık beyanları ile kurulan hüküm bozmayı gerektirmektedir" gerekçesine dayalı olarak kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Birinci Karar

Mahkemenin 04.03.2021 ve 2017/176 E. ve 2021/30 K. kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda; “ Davacının talebinin kısmen kabulü ile; davacının 26.07.1989 - 14.10.2010 tarihleri arasında davalı ... Turizm Müşavirlik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinde sürekli ve kesintisiz olarak asgari ücretle çalıştığının ve bu çalışmasından 3815 günün SGK'ya bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine” şeklinde karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 21.04.2022 tarih ve 2022/1484 Esas ve 2022/6104 Karar sayılı sayılı ilamı ile "

Somut olayda; bozma ilamına uyulmuş ise de bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Gerçekten Mahkemenin davacının davalı işyerinde 20.07.1989-30.03.2000 tarihleri arasında geçen ve Kuruma eksik olarak bildirildiği hesap edilen gün sayısının 2545 gün olduğu şeklindeki tespit kararına karşı temyize gelen davacının temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş, hüküm davalılar yararına bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesi davacının davalı işyerinde 26.07.1989 ile 14.10.2010 tarihleri arasında geçen ve Kuruma eksik olarak bildirildiği hesap edilen gün sayısının 3815 gün olarak tespitine şeklinde karar verilmesi, davalılar yararına bozma ilamı öncesi oluşan usuli kazanılmış hakkı ihlal eder niteliktedir.

Dolayısıyla Mahkemece ilk kurulan hüküm sonrası bozma ilamı ile hüküm kesinleştiğinden sonradan kurulan hüküm ile ilk kurulan hükümden daha fazlaya hükmedilmiş olması hatalı bulunmuştur" gerekçesine dayalı olarak kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda; "Davanın kısmen kabulü ile; davacının 26.07.1989 ile 30.03.2000 tarihleri arasında davalı ...Turizm Müşavirlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait işyerinde sürekli ve kesintisiz olarak asgari ücretle çalıştığının ve bu çalışmasından 2539 günün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; banka kayıtları ve işçilik alacaklarına ilişkin Datça Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2010/210 Esas sayılı dosyası delil olarak bildirilmiş ise de; Mahkemenin kararına esas aldığı bilirkişi raporunun ücrete ilişkin kısmının hatalı olduğunu, bozma sonrası toplanan delillerden ve dinlenen tanık beyanlarından anlaşıldığı üzere 20.07.1989 ile iş sözleşmesinin sona erdiği 14.10.2010 tarihleri arasında bilirkişi tarafından davacının davalı işyerinde geçen hizmet süresi 3851 gün olarak tespit edilmiş olup davalı işyerinde geçen hizmet süresinin bu tarihler arasında, sürekli ve kesintisiz olduğuna dair karar verilmesinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı... Turizm Müşavirlik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; bozma gereğinin yerine getirilmediğini, davacının başka işyerlerinde (Datça Deniz Feneri) sigortalı çalışmasının olduğunu, iddia ettiği gibi sürekli çalışmasının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının iddialarını ispatlayamadığını, Kuruma bildirimi yapılan sürelerin dışlanmasının gerektiğini, davacı çalışmalarının kesintili olduğunu, davanın açılış tarihi itibariyle 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, bu nedenle davacı çalışmalarının hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, davalı Kurum yararına da vekalet ücretine takdir edilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 506 sayılı Kanun'un 77 ve 79/10 uncu maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ve davalı ...Turizm Müşavirlik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin tüm, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 inci maddesine eklenen 4 üncü fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında fer'i müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiştir.

Eldeki davanın 12.11.2013 tarihinde açıldığı, hizmet tespiti ile prime esas kazanç tespiti istemlerine ilişkin olduğu, Mahkeme karar başlığında Sosyal Güvenlik Kurumu'nun usule aykırı olarak feri müdahil sıfatı ile yer aldığı, hüküm fıkrasında ise lehine vekalet ücretine hükmedilmediği anlaşılmakla; iş bu husus usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davacı ve davalı ..Turizm Müşavirlik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin tüm, davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Hükmün karar başlığında yer alan "Feri Müdahil" ibaresinin silinerek yerine gelmek üzere "Davalı" ibaresinin yazılmasına, hükmün vekalet ücretine ilişkin 6 ncı maddesinin silinerek yerine gelmek üzere "Davalılar vekille temsil olunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323 ve devamı maddeleri ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,