Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4955 K.2023/5268

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin yapı-denetim proje konusunda faaliyet gösteren Kahramanoğulları yapı denetim ltd.

Şti. bünyesinde 04.11.2010 tarihinden itibaren aşçı olarak çalışmaya başladığını, müvekkil işçinin çalışma süresi boyunca sigortasının hiç yatmadığını, fazla mesailerinin ödenmediğini, son 3 aylık maaş ücretlerinin iş akdinin feshi tarihinde ödenmediğini ve maaş ücretinin bir kısmının fesihten sonra ödendiğini, müvekkil işçinin maaşlarının düzensiz olarak ödendiğini, müvekkil işçinin açıklanan nedenlerden dolayı 05.04.2016 tarihinde haklı nedenle feshettiğini, işçinin iş akdinin sona erdiği tarihe kadar kesintisiz ve fiilen çalıştığını,

müvekkilin çalışma saatlerinin haftanın 6 günü her gün 08:30-18:00 saatleri arasında ve uzayan saatlerinde olup haricen çalıştığını, fazla çalışma alacağının karşılığının ödenmediğini, müvekkilin tüm çalışma döneminde sadece 30 günlük yıllık izin kullandığını ve geri kalan yıllık izinlerini kullanmadığını, müvekkilin hak kazandığı son 3 aylık maaşını işten ayrıldıktan sonra parça parça ödendiğini ve 550,00 TL'sinin eksik ödendiğini, müvekkilin son net maaşının 900,00 TL olup yemeğin işverence karşılandığını, maaşın tamamını elden aldığını beyanla hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili, davada kurumun davalı taraf olmayıp, ihbar olunan olması gerektiğini, Sincan Sosyal Güvenlik Merkezinde kayıtlı 'Karamanoğulları" isminde ve "Kahramanoğulları" isminde bir iş yerinin tescil kaydı bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde çalıştığını iddia etmiş olduğu davalı firma adı altında Sosyal Güvenlik Merkezine kayıtlı bir işyeri bulunmamakta olduğunu, bugüne kadar hiç tescil dosyası bulunmadığını, her iki isimde de zamanında faal olup, şuan kapalı konumda olarak kayıtlı bulunan bile bir iş yeri olmadığını, adresinin Sincan olup, Sincan SGM de tescil kaydı ve kapanmış dosyası dahi bulunmayan,

dolayısıyla hiçbir çalışan kaydı vs. de bulunmayan bir şirketle ilgili müvekkil kurumca yapılabilecek hiçbir işlem olmadığını, müvekkil kurumun iş bu davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden dolayı kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kahramanoğulları yapı denetim Ltd. Şti. tarafından cevap dilekçesi verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içerisinde toplanan deliller, davacı iddiaları davalı savunmaları, dinlenen tanık beyanları, SGK yazı içerikleri birlikte değerlendirildiğinde davacının SGK kayıtlarının incelenmesinde, davacının 04.11.2010-05.04.2016 tarihleri arasında davalı işyerinde aşçı olarak prime esas asgari kazanç tutarı üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, davalı işyerinin SGK kayıtlarının getirtirdiğinde 1190576 işyeri sicil nolu Erdem Oğuz Yapı Denetim Ltd.

Şti'nin 04.09.2010 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı davacının sigorta bildiriminin hiç yapılmadığı, davalı işyerinde hizmet tespiti istenen dönemde çalışan bordro tanıkları tespit edilmiş, bordro tanıkları H.A'nın 04.01.2013-01.08.2016 tarihleri arasında H.G'nin 29.05.2009-27.09.2011 tarihleri arasında N.A'nın 29.05.2009-31.08.2017 tarihleri arasında davalı işyerinde sigortalı olarak çalıştıkları, bordro tanıklarının davacıyı davalı işyerinde hizmet tespiti talep edilen Kasım 2010-Nisan 2016 tarihleri arasında fiili çalışmasına tanık oldukları, aşçı olarak çalıştığına şahitlik ettikleri,

ayrıca komşu işyeri tanığı Salih E.'nin açık beyanı ile de davacının davalı işyerinde hizmet tespit talep ettiği dönemde çalışmasını ispatladığı komşu işyeri sigortalı tanığının da davacının davalı işyerindeki çalışmasına şahitlik ettiği anlaşılmakla davacının hizmet tespiti istediği dönemde sigortalı olarak çalışan bordro tanıkları ve komşu işyeri sigortalı çalışanları açık beyanları ile davalı işyerinde çalışmasını hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde ispatladığı, kazancın yaptığı iş itibariyle prime esas asgari kazanç üzerinden çalıştığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği, yerel mahkemenin savunmayı resen genişletmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı vekili dava dilekçesinde davacının Kasım/2010- Nisan/2016 tarihleri arası dönemde davacının kesintisiz çalıştığının tespitini talep ettiği, davacı adına davalı tarafına herhangi bir bildirim yapılmadığı dönem bordrolarının getirtildiği, davacı tarafından gösterilen ve uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde bildirimi olan bordro tanıkları beyanlarında fiili çalışmayı doğruladıkları, somut olayda, fiili çalışmayı doğrulayan bordrolu tanıkların beyanları dikkate alınarak verilen kararın yerinde olduğu,

bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, tebligatların usule uygun yapılmadığını, savunma hakkının kısıtlandığını, davacının 2012 ve 2016 yıllarında 4 m Grup firmasında çalışmasına rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80 ve 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan 26'ncı maddesinde hakimin, tarafların istem sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği açıklanmış olmakla, hukuk yargılamasına “istemle bağlılık” ilkesi egemen kılınmıştır. İnceleme konusu davada; davacının talebinin 04.11.2010-05.04.2016 tarihleri arasındaki sigortalı çalışmalarının tespiti istemi olduğu ve İlk Derece Mahkemesince taleple bağlı kalınarak karar verilmesi gerekirken talep aşılarak 04.10.2010-05.04.2016 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde çalıştığının tespitine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1 numaralı bendinin silinerek yerine, "Davanın kabulü ile, davacı ...'ın 1190576 işyeri sicil nolu Erdem Oğuz Yapı Denetim şirketinde 04.11.2010-05.04.2016 tarihleri arasında prime esas asgari kazanç tutarı üzerinden çalıştığının tespitine" rakam ve sözcüklerinin eklenmesine ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,