Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5181 K.2023/7099

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 02/2007 - 06/2015 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde hamal sıfatı ile çalıştığının tespitini talep etmiş, 23.11.2017 tarihli açıklama dilekçesinde; çalışma sürelerinin 01.02.2007 - 01.06.2015 tarihleri arasında olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının mesleğinin hamal olduğunu, dönem dönem piyasadan temin edilen ve kamyonla şirkete getirilen malların kamyondan boşaltılması ve depoya taşınması işinde hamala ihtiyaç duyulması durumunda müvekkili şirketin davacıdan ücret karşılığı hamallık hizmeti aldığını, hamala ihtiyaç olunduğunda davacı ile görüşülüp yapacağı işin ücreti hususunda anlaşma sağlanırsa davacıya işin gördürüldüğünü, hiçbir zaman bir iş sözleşmesi akdedilmediğini,

davacının piyasa hamalı olarak tanınan ve bilinen kişilerden olduğunu zaman zaman başka işyerlerinde başka kişilerin çağırmasıyla aynı gün içinde 2 ya da daha fazla işi bile yapabildiğini, müvekkili şirkette sürekli çalışan olmadığı gibi sürekli olarak da işyerinde beklemediği ve kendisine de böyle bir zorunluluk koşulmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Feri müdahil vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "Davacının iddia olunan dönemlerde tam zamanlı olarak iş sözleşmesine bağlı olarak çalıştığının mevcut tanık beyanları ile ispat edilemediği, davacının emir ve talimatları hamal başı olan kişiden aldığı, bu bağlamda davacı ile davalı arasında doğrudan kurulmuş bir iş ilişkisinin bulunmadığı, davacının aralıklı olarak başka iş yerlerinde de çalışmasının mevcut olduğu, tanıkların da davacının iş olmadığı zamanlar iş yerine gelmediğini beyan ettiği, netice olarak davacının davalı nezdinde iddia olunan dönemlerde kesintisiz ve iş sözleşmesine bağlı olarak çalıştığının ispat edilemediği, davacının serbest piyasa hamalı olarak çalıştığı" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacının avalı şirket bünyesinde sürekli olarak çalışmış olduğunun tanık beyanları ile ispatlandığını, tanıkların hepsinin açıkça davacının ilgili tarihlerde kesintisiz olarak haftanın 7 günü çalıştığını, çalıştıkları süre boyunca iş yerinde gördüklerini ve kendisini iş yerinden tanıdıklarınını açıkça beyan ettiklerini, davacının davalı iş yerinde düzenli bir şekilde, hizmet akdi çerçevesinde, işveren himayesinde ve emri altında hamal sıfatı ile her gün çalıştığının kanıtlandığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.Taraf ehliyeti, dava şartlarından olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'u 50 nci maddesinde Medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanların, davada taraf ehliyetine de sahip olacağı hususu düzenlemiştir. Türk Medeni Kanunu'nun 8 inci maddesi ise, her insanın hak ehliyetine sahip olduğu hükmünü içermektedir. Bunun sonucu olarak da medeni haklardan yararlanma ehliyeti olan herkes davada taraf olabilme ehliyetine de sahip olacaktır.

Dava ehliyeti ise, kişinin kendisinin, ya da, yetkili kılacağı temsilcisinin aracılığı ile davayı takip etme ve usul işlemlerini yapabilme ehliyeti olup, fiil ehliyetinin varlığını gerektirir. Medeni Kanunun 10 uncu maddesine göre ise, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır. Taraf ehliyeti olmasına rağmen, Medeni Kanunun 14 üncü maddesinde belirtildiği üzere, kişinin ayırt etme gücünün bulunmaması veya yaş küçüklüğü, ya da, kısıtlanması nedeniyle dava ehliyetinin bulunmadığının anlaşılması halinde, bu noksanlığın dava içerisinde giderilmesi mümkündür.

3. Değerlendirme

Mahkemece, yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacı ... tarafından başka bir işveren aleyhine açılan hizmet tespiti davasında, davacının kısıtlandığı ve vasi olarak babasının tayin edildiğinin tespiti karşısında, davacının, dava tarihi ve sonrasında dava açma ehliyetinin bulunup bulunmadığı, dolayısıyla davacının vesayet altına alınmasının gerekip gerekmediği, vasi tayini gerekiyor ise, davaya vasi huzuru ile devam olunacağı ve Türk Medeni Kanunun 462/8 inci maddesi uyarınca dava açmaya (husumete izin) izin kararının alınması gerekeceği hususlarının tartışılıp gereği yapılmaksızın, sürdürülen yargılama ile yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.

Dairemizce, başkaca bir inceleme yapılmaksızın, açıklanan maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmaksızın, yargılamanın sürdürülerek, davanın sonuçlandırılması, usul ve yasaya aykırı görülmüş olup, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,