Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5357 K.2023/5032

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 02.11.2015 tarihinde aylığa hak kazandığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, ...

Devlet Hastanesinden %80 özürlü raporu olduğunu ve bu rapora dayanarak kuruma emeklilik için başvurduğunu, ancak talebinin reddedildiğini, oysa 5510 Sayılı Yasada 2008 yılında yapılan değişiklik ile Bağ-Kur' lulara da özürlü indirimden yararlanma hakkı verildiğini, buna göre %80 engelliler için 15 yıl ve 3960 sigortalı olma koşulunun yeterli olduğunu, kendisinin toplan sigortalı çalışma günün ise 6500'den fazla olduğunu, davalı kurumun emeklilik dilekçeme verdiği yanıt bağlamında belirtmek gerekir ki, son 7 yıl içinde 3,5 yılımın 4-b kapsamında olması halinde bağ kur emeklisi olmasının mümkün olduğunu, SGK/4-b kapsamından,

yasadaki özürlü indirimine dayanarak 02.11.2005 tarihiden itibaren emekliliğe hak kazandığımın tespiti ve bu tarihten itibaren yaşlılık aylığı bağlanması için başvurduğunu belirtmiştir, davanın kabulü ile SGK/4-b kapsamından, yasadaki özürlü indirimine dayanarak 02.11.2005 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığımın tespiti ve 02.11.2015 den itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına yargılama giderlerini davalı üzerine yükletilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Kurum vekili, kurum tarfından yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını, 5510 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi 2008 olduğu halde davacı 2005 yılından beri emeklilik talep ettiğini, bu nedenle davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2018 tarihli ve 2015/800 Esas, 2018/193 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.05.2019 tarihli ve 2018/1848 Esas, 2019/702 Karar sayılı kararıyla; aylık başvuru tarihi olan 02.11.2015 tarihinde prim borcu bulunmayan davacının, 5510 sayılı Kanun'un 28/5-b maddesindeki tüm koşullara sahip olduğu ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında sigortalı olmanın bu haktan yararlanmaya engel olmadığı dikkate alındığında, davacının aylık isteminin kabulü gerektiği sonucuna varılmış ise de;

davacının çalışma güç kaybı oranının aylık talep tarihi sonrasında ve 30.06.2017 tarihli sağlık kurulu raporuyla Yasal düzenlemenin öngördüğü yönteme uygun biçimde belirlenmiş olduğu gözetildiğinde, aylık başvurusu sonrasında düzenlenen güç kaybı tespitine ilişkin raporu izleyen aybaşından itibaren aylık bağlanması gerektiği sonucuna varılarak taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, ...

1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin, 10.05.2018 tarihli, 2015/800 E, 2018/193 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.3 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacıya, 02.11.015 tarihli aylık başvurusuna dayalı olarak, 5510 sayılı Kanun'un 28/5-b maddesi uyarınca 01.07.2017 tarihinden itibaren yaşlılık ayığı bağlanması gereğinin tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; somut dosyada; davacının %80 özürlü olduğunu gösteren raporunun olması ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 1. Derece engelliler için uygulanan engellilik indiriminden faydalanması gerektiğine karar verilmesi karşısında;

öncelikle sakatlık indirimine dayalı olarak bağlanması gereken aylığın 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamında mı yoksa 4/1-b maddesi kapsamında mı bağlanması gereğine ilişkin olarak davalı istemi açıklattırılmalı, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında öngörülen sigortalılık statüsünde aylık bağlanmasının istenmesi halinde davanın yasal dayanağının 5510 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesi uyarınca 506 sayılı Kanun'un 60/C-b maddesi olduğu,

5510 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesi hükmü gözetilerek 5510 sayılı Kanun'un 28/5 inci maddesinin iş bu davada uygulanma imkanının bulunmadığı değerlendirilmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir yönlerinden bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;- Bozma ilamına karşı beyanları içeren 30.01.2023 tarihli dilekçede de, davacı aylık bağlanmasına ilişkin istemin 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesine dayalı olduğunun belirtildiği, davacı beyanı karşısında, uyulan bozma ilamı içeriğine göre yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, davanın kabulüne, davacıya, 02.11.2015 tarihli aylık başvurusuna dayalı olarak, 5510 sayılı Kanun'un 28/5-b maddesi uyarınca 01.07.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gereğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı, 02.11.2015 tarihli başvurusuna istinaden bu tarihi izleyen aybaşından itibaren aylık bağlanmasına karar verilmesi gerektiği, davalı Kurum ise kurum işleminin yerinde olduğu gerekçeleriyle kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının, engellilik indirimine dayanılarak 4/1-b kapsamında 02.11.2015 tarihinde emekliliğe hak kazandığının tespiti ve bu tarihten itibaren yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 28 nci maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,