Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/536 K.2023/12685

Taraflar arasında görülen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkemenin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait özel bina inşaatının 4/A grubu yapı niteliğinde olduğu ve bu inşaatta çalıştırdığı işçileri Kuruma bildirip primlerini de yatırdığı hâlde davalı Kurumca 128.241,27 TL tutarında fark prim borcu çıkarıldığını, binanın 4/A grubunda yer aldığına ilişkin belgeler eklenerek Kurum nezdinde yapılan itirazın 14.05.2013 tarihli işlem ile reddedildiğini ancak Kurum işleminin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek fark prim borcuna ilişkin 12.03.2013 tarihli ve 907079 sayılı işlemin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının yaptığı inşaatın yol kotu altı yüksekliğinin 3,50 m, yol kotu üstü yüksekliğinin 49,80 m ve toplamda 53,30 m olması nedeniyle 5/A yapı grubuna girdiğinden Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.02.2015 tarihli 2013/578 Esas 2015/205 Karar sayılı kararıyla; bilirkişi raporu ve ... Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığına ait yazı içeriği dikkate alındığında binanın yüksekliğinin kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan mesafe olduğu, davaya konu binanın yüksekliğinin de 49,80 m olması nedeniyle 4/A grubunda bulunduğu, davalı Kurumca fark işçilik ve buna dayalı prim tahakkuku işleminin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 128.241,47 TL prim borcuna ilişkin Kurum işlemin iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince, " davacı şirketin, Diyarbakır ili ... mahallesi 2010 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde konut amaçlı ve bodrum (yol kotu altı) ve zemin dahil 17 katlı (yol kotu üzeri) özel bina inşaatını tamamlayarak ilişiksizlik belgesi talep ettiği, Kurumun yapıyı 5-A sınıf ve grubunda kabul ederek 314.280,61 TL eksik işçilik üzerinden hesapladığı prim ve gecikme zammını 12.03.2013 tarih ve 13218072/2020101/907079 sayılı yazıyla davacıya tebliğ ettiği ancak daha sonra Kuruma bildirilen işçiliği düzelterek 27.05.2013 tarihinde eksik işçiliği 318.306,71 TL olarak düzelttiği anlaşılmaktadır.

Taşınmazın ruhsatında yol kotu altı dahil yapı yüksekliği 53,30 metre, bilirkişi raporunda ise yol kotu altı dahil yapı yüksekliği 53,20 metre (bodrum dahil) olarak açıklanmıştır.

Somut olayda, yapının tüm inşaat alanının konut amaçlı yapıldığı anlaşılmakla yapı yüksekliğinin bilirkişi raporunda açıklandığı üzere yol kotu altı ve üstünün toplamı olan 53,20 m (bodrum dahil) ve buna göre yapının 5/A sınıf/grubu kabul edilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile yapının 4/A sınıf/grubunda olduğu düşüncesiyle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir" denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Verilen Direnme Kararı

Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı aleyhine davalı kurumun 13218072 - 2020101 - 907079 takip sayılı toplam 128.241,47 TL prim borcu için yapılan işlemin iptaline karar verilmiştir.

A. Hukuk Genel Kurul Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Hukuk Genel Kurulunun 09.11.2022 tarihli 2021/10-229 E. 2022/1469 K. kararı ile " Özel Dairece davacının inşa ettiği özel binanın tüm inşaat alanının konut amaçlı kullanıldığının anlaşılması nedeniyle bina yüksekliğinin bilirkişi raporunda belirtildiği üzere yol kotu altı ve üstünün toplamı olan 53,20 m ve buna bağlı olarak da binanın 5/A grubunda kabul edilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulması üzerine,

mahkemece 16.10.2015-03.02.2020 tarihleri arasında toplam onbir duruşma aynı mahiyette olup Hukuk Genel Kurulunda temyiz incelemesinde bulunan 2015/21-3503 E., 2019/1134 K. sayılı davanın sonucu beklenip davacı vekilince karar örneğinin dosyaya sunulmasından sonra gerekçede bu karar içeriğine de dayanılmak suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Görüldüğü üzere mahkemece bozma konusu ile ilgili bozmadan sonra toplanan yeni delil de dikkate alınarak yeni bir karar verilmiş olup bu durumda ortada Hukuk Genel Kurulu tarafından incelenmesi gereken direnme kararı değil, yeni hüküm bulunmaktadır. Hâl böyle olunca yeni hükme yönelik temyiz itirazları Özel Dairece incelenmelidir." denilerek dosya Dairemize gönderilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; binanın yol kotu altı ve yol kotu üstü yüksekliği toplamı 53.3 mt olup 50,50 mt aşan yapılar 5/A sınıfında değerlendirileceğinden kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davaya konu binanın yüksekliğinin 49,80 metre mi yoksa 53,20 metre mi olduğu; buradan varılacak sonuca göre ilgili binanın 4/A ve 5/A yapı sınıf/gruplarından hangisine dahil olduğu ve davacı aleyhine Kurum tarafından düzenlenen eksik bildirilen işçilik nedeniyle prim tahakkuku işleminin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 85 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme Mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilemeyeceği (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı) usuli kazanılmış hak ilkesinin bir sonucudur.

Mahkemenin ilk kararının " yapının tüm inşaat alanının konut amaçlı yapıldığı anlaşılmakla yapı yüksekliğinin bilirkişi raporunda açıklandığı üzere yol kotu altı ve üstünün toplamı olan 53,20 m (bodrum dahil) ve buna göre yapının 5/A sınıf/grubu kabul edilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile yapının 4/A sınıf/grubunda olduğu düşüncesiyle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir denilmek suretiyle" kesin olarak bozulduğu açık olup Mahkemece önceki bozma ilamında belirtilen şekilde değerlendirme yapılarak hüküm tesisi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozma sebebidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,