Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5415 K.2023/7578

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararı, kısmen kabul tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi Merve Şen tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya ait villa tipi evde bekçi ve hizmetli olarak 10.07.1987 tarihinden iş akdinin fesih edildiği 11.03.2017 tarihine kadar kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığını, ücretlerinin elden ödendiğini, ancak primlerinin yatırılmadığını, bu nedenle davacının davalıya ait villa tipi evde 10.07.1987 - 11.03.2017 tarihleri arasında kesintisiz bir şekilde hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 10.07.1987 - 11.03.2017 tarihleri arasında aralıksız olarak villada bekçilik, bakım ve temizlik işleri yaptığını iddia ettiğini, ancak davacının davalı müvekkilinin komşusu olan ... adlı kişiye 01.03.1992 - 01.06.2009 tarihleri arasında aralıksız çalıştığı iddiasıyla Kocaeli 1. İş mahkemesinin 2010/971 Esas sayılı dava dosyasında dava açtıklarını, davacının aralıksız çalıştığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının Kocaeli 3. İş mahkemesinde ... adına hizmet tespiti davası açtığını, davacının 1990 yılı ortasından 08.03.2017 tarihine kadar bahçe sulama, çim kesme, çapalama, gübre verme,

budama ve temizleme gibi işler yaptığını, Kocaeli 1. İş mahkemesinin 2010/797 Esas sayılı dosyada beyan ve kabul ettiği ...'ın yanında çalışmış olduğu 01.03.1992 - 01.08.2009 tarihine kadar olan sürenin düşürülmesi gerektiğini, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri Müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle;Davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının dava konusu döneme ait çalıştığına dair kurum kayıtlarında yapılan incelemede tescil kaydına rastlanmadığını, dava konusu dönemde çalıştığına dair kuruma işe giriş bildirgesi ve benzeri hiçbir yazılı bildirimde bulunulmadığı, davacının çalışma iddiasının yerinde olmadığını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; "tüm dosya kapsamına göre; davacı davalı ... ...ya ait “...” adresinde bulunan villada 10.07.1987-11.03.2017 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığını iddia etmiştir. Davacının HDC’de 11.05.1987-12.09.2014 tarihleri arasında değişik başka işyerlerinde çalıştığı, davalı ...’nun Nüfus Kayıt Örneğinde. 20.01.1989 tarihinde ...... ile evlendiği...

Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü Taşınmaza ait Tapu Kaydında, ...Mevkii,736,00m2 Bahçeli Kargir Evin 12.03.1993 tarihinde ... adına hükmen tescil edildiği, 17.05.2017 tarihinde satıştan terkin edildiği görülmekle sözkonusu taşınmazın davalı adına tescil edildiği 12.03.1993 tarihinden önceki sürelerin dışlanması gerekmektedir.

Dinlenen tanık beyanları ve yapılan işin niteliği gereği yıllar itibariyle kesintisiz devam ettiği sonucuna varıldığından, 5 yıllık hak düşürücü sürenin başlangıcı 11.03.2017 olduğu iş bu davanın 29.03.2017 tarihinde açıldığı tespit edildiğinden hak düşürücü sürenin varlığından söz edilemeyecektir.

Her ne kadar davacı dava dilekçesinde villanın tüm sorumluluğun ve korunmasının üstlendiğini ve haftanın 6 günü günde 8 saat villada çalıştığını iddia etmiş ise de, davacının SGK kayıtlarında bildirilen işyerlerinde çalıştığı tartışmasızdır. Bir kişinin bir işyerinde tam süreli, başka bir işyerinde kısmi süreli çalışması mümkündür.

4857 sayılı İş Kanunun 13. maddesinde yer alan “İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir.” ayrıca. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesi (1475 sayılı Kanun’un 61.maddesi) gereğince 7.5 saatlik çalışma süreleri bir gün kabul edilmektedir.

Dinlenen tanık beyanlarından birlikte değerlendirildiğinde, davacının çalışmasının kısmi süreli çalışma olduğu sonucuna varılmıştır. Davacı ve davalı arasında yazılı iş sözleşmesi bulunmamaktadır. Ücret ödemeleriyle ilgili imzalı ücret Bordrosu ya da makbuz bulunmamaktadır.

Ancak Banka kayıtlarında 24.02.2017 - 25.09.2013 tarihleri arasında 475-600 TL net civarında para havalesi yapıldığı, davalı tarafından ödemelerle ilgili yapılan açıklama sunulduğu, imzası ile tevsik ettiği, görülmüştür. Bu nedenle komşu ev sahiplerinin, muhtar ve azaların, market sahibi ve veteriner olan kişilerin beyanları nazara alındığında, davalı ve ailesinin dinlenme amaçlı hafta sonlarını ...

Mah.736,00m2 Bahçeli Kargir Evde(villa tipi yazlık) geçirdikleri (ayda 2-3hafta sonu), evin kaloriferli olması nedeniyle önceden yakılması gerektiği, besledikleri köpeğin 2014 yılında öldüğü, çimlerin 15 günde 1 kesilmesi ve ağaçların sulanması/budanması ve bahçe bakımı gibi işlerin yapıldığı,

yaz aylarında daha uzun süreli kaldıkları, yapılan işler gereği bazı günler 5saat bazı günler 3 saat bazı günler 2 saat çalışma yapılması gerektiği anlaşılmakla, davacının başka yazlık evlerin de bahçe işlerini yaptığı, hafta sonu otoparkta çalıştığı, ayrıca SGK'ya bildirilen işyerlerinde de çalıştığı birlikte değerlendirildiğinde, haftada Cumartesi günleri 5sa.

3gün 3sa.(3x3=9sa.) 2gün2sa.(4sa) Haftada 6gün Toplam 18saat(18/7,5=2,4gün) Ayda 10gün davalı işyerinde dönemin asgari ücreti ile çalıştığı kanaatine varılarak ..." gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile; -Davacı ... ...ın davalı ...'na ait SGK'da tescilsiz "... Mahallesi ...

Mevkii, 736.00 metrekare bahçeli kargır ev" hizmeti işyerinde 12.03.1993 - 11.03.2017 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden dönemin asgari ücret ile sürekli olarak 2879 gün çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışmasının sürekli ve tam çalışma olduğunu ,yapılan işlerin davacının tam zamanını aldığını, bu husususun tanık beyanları ile de kanıtlandığını İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup, hükmün kaldırılmasını ve müvekkilinin dava dilekçesinde belirttiği tarihler arasında davalı işverenlik bünyesinde kesintisiz ve sürekli tam süreli çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ettiklerini istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflarınca ilk derece mahkemesine sunmuş oldukları cevap dilekçesi ile Kocaeli 3. İş Mahkemesinin 2010/886E ve Kocaeli 1. İş Mahkemesinin 2010/971E sayılı dosyalarının celbi talep edilmiş olup ilk derece mahkemesi tarafından ilgili dosyalar celp edildiğini, ilgili dosyaların davacısı iş bu davanın da davacı tarafı olan ... olup, Kocaeli 3. İş Mahkemesinin 2010/886E sayılı dosyasının davalısı ..., diğer davanın (Kocaeli 1. İş Mahkemesinin 2010/971E sayılı dosya) davalıları ... ve Sosyal Sigortalar Kurumu olup, davacı .....

Kocaeli 3. İş Mahkemesinin 2010/886E sayılı dosyasına vermiş olduğu dilekçesinde 01.03.1992 – 01.08.2009 tarihleri arasında ev bekçisi ve sorumlusu olarak çalıştığını iddia ederek dava açtığını ve sigortasız çalıştığını bu dönemlerin tespitini talep ettiğini ayrıca Kocaeli 1. İş Mahkemesinin 2010/971E sayılı dosyasına vermiş olduğu dilekçe ile de bu çalışmasının "...

Kasabası ...adresindeki evde 01.03.1992 - 01.06.2009 tarihine kadar aralıksız çalıştığını, dönüşümlü olarak günde 24 saat ev bekçisi ve sorumlusu olarak çalıştığını, hafta tatillerinde, genel tatillerde ve dini bayramlarda çalışmaya devam ettiğini, yıllık iznini de hiç kullanmadığını, iş akdi feshi sırasında hiçbir hakkının ödenmediğini" beyan edildiğini, bu dosyadan davacının işbu davadaki iddiasının haksız olduğunun açıkça anlaşılacağını, davacının talep tarihleri içerisinde bir çok farklı iş yerinden bildirimi bulunduğunu, kararın kaldırılarak açılan davanın reddine karar verilmesini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

3.Feri Müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle yetki, görev ve dava süresi bakımından inceleme talep ettiklerini, iş bu dava 5 yıllık hak düşürücü sürede açılmamış olup yerel mahkemenin davanın esasına girilmeden süre yönünden reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde vermiş olduğu karar yasaya aykırı olduğundan davanın tümüyle reddinin gerektiğini, kararın eksik incelemeye dayalı ve hatalı olduğunu, salt tanık beyanına dayalı kabul kararı verilemeyeceğini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, ilk derece mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri ile karar gerekçesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm istinaf nedenlerine ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

3.Feri Müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,