Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5512 K.2023/6074

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 15.09.2005-01.06.2010 tarihleri arasında davalı ... Aparmanında “kapıcı-kaloriferci” olarak hafta sonları ve genel tatiller dahil haftanın 7 günü yasal çalışma sürelerini aşacak şekilde çalıştığını, iş akdinin davalı işveren tarafından 01.06.2010 tarihi itibariyle haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, kuruma bildirilmeyen 15.09.2005-01.06.2010 çalışma döneminin sigortalı hizmet olarak tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davalı ... Apartmanına ait “kapıcı- kaloriferci işi” işyerinin tescil kaydının bulunmadığını, davacının çalıştığını iddia ettiği 15.09.2005-01.06.2010 döneminde 44888.003.01 sicil sayılı işyerinde kesintisiz sigortalı olarak çalıştığını, bu haliyle davacının hizmet tespiti talep etmesinde hukuki yararının bulunmadığını, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Apartmanı Yöneticiliği vekili, zamanaşımı definden sonra, davacının çalıştığını iddia ettiği 15.09.2005-01.06.2010 tarihleri arasında 44888.003.01 sicil sayılı işyerinde sigortalı olarak kesintisiz ve tam zamanlı çalıştığını, bu haliyle davacının aynı zamanda Mutlu Aparmanında haftanın 7 günü yasal çalışma süresini aşacak şekilde çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının “ateşleme belgesi” olduğu için kapıcı dairesinde oturma karşılığı sadece kaloriferin yakılması konusunda anlaşıldığını, davacının yaptığı işin fazla mesai yapmasını gerektirmediğini savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.04.2016 tarihli ve 2011/843 E. 2016/180 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 26.02.2018 tarihli ve 2016/13110 E. 2018/1775 K. sayılı ilamında; yapılacak iş, davalı apartmanın karar, gelir-gider defterlerini getirtmek, ilgili belediyeden davalı apartmana hangi tarihte iskan ruhsatı verildiğini sormak, apartmanda hangi tarihten itibaren ikamet edildiğini belirlemek, davalı apartmanda hangi tarihler arasında kalorifer sistemi ile ısınıldığını araştırmak,

davacının eşi ile davalı ... arasında görülen davada beyanına başvurulan market işyeri sahipleri başta olmak üzere ihtilaflı dönemde komşu apartman kapıcıları ile davalı apartmana yakın diğer işyerlerinin çalışan ve sahiplerini tespit edip tanık olarak beyanlarını almak, davalı ... sakinleri ile komşu apartman sakinlerinin ifadesine başvurarak, davacının çalışmasının mahiyetini belirlemek, davalı apartmanın kaç katlı olduğu, kaç dairesi olduğu, bahçesi olup olmadığı, varsa büyüklüğü, davalı apartmanın bir kapıcıya ihtiyaç duyabilecek nitelikte olup olmadığı, davacının davalı apartmandaki çalışmasının hangi işleri kapsadığı,

çöp toplama, servis yapma, temizlik, merdiven yıkama gibi işleri yapıp yapmadığı, yoksa sadece kalorifer yakma işinin mi yapıldığını, gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak saptamak, davacının part-time çalışmasının sürekli olarak bir günde kaç saat olduğu, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç işgününe karşılık olduğu hususu bir uzman bilirkişinin görüşü alınmak suretiyle açıkça saptandıktan sonra sonucuna göre karar verilmelidir yönlerinden bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 18.10.2019 tarihli ve 2018/101 E. 2019/622 K. sayılı kararıyla; davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş; karara karşı taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 15.02.2021 tarihli,2020/5670 E. 2021/1660 K. sayılı ilamında; somut dosyada; davalı Kurum tarafından davacıya toplam 7732 gün 4/1-a sigortalılığı üzerinden 01.05.2017 tarihinden başlamak üzere yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının talebi 15.09.2005 - 01.06.2010 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin tespiti olup, davacının hizmet tespiti talebinde bulunmasında, yaşlılık aylığı bağlama oranı ve prim gün sayısında değişiklik olması, işçilik alacakları haklarının doğması gibi, davacı lehine çeşitli sonuçlar doğurmasının mümkün olması karşısında, dava açmakta hukuki yararının bulunduğu,

bu itibarla ihtilaf konusu 15.09.2005 - 01.06.2010 dönemine ilişkin hizmetin kurumca kabul edilip edilmediği ve bu dönemde geçen hizmet süresinin yaşlılık aylığına esas alınan sigortalılık süresi içerisinde yer alıp almadığı kurumdan sorulmak suretiyle araştırılması gerektiği yönlerinden bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tanık beyanları, sgk kayıtları ve tüm dosya içeriği hep birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı iş yerinde 15.09.2005-31.05.2010 tarihleri arasında kapıcılık ve kalorifercilik yaptığı, gün başına düşen çalışma süresi 1.65 saat olduğundan 1.65 saat x7 gün=11,5 saat davacının bir haftalık çalışma süresidir.

İş kanununa göre bir günlük çalışma 7,5 saat sayıldığından eksik hesaplandığı ifada edilen haftalık çalışmanın 11,5 saat : 7,5 saat=1.5 gün buda tama iblağ edildiğinde (2) günlük bir çalışmaya tekabül ettiği anlaşılmıştır.

Davacının toplam çalışma gün sayısı 807 gün olduğu, 15.09.2005 -22.09.2005 dönemindeki takdire bağlı (2) günlük part-time çalışmanın prime esas kazancı ise 16,29x 2=38,58 TL olduğu, hizmet tespiti talep edilen dönem arasında davacının prime esas sayılan kazanç tutarının 16.329,71 TL olduğu görülmüş ve davanın kabulüne, davacının davalı işyerinde 15.09.2005-31.05.2010 tarihleri arasında toplam 807 gün sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum ve davalı ... vekilleri yeterli araştırma yapılmadığını, çalışmanın ispatlanamadığını belirterek mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 15.09.2005-01.06.2010 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7,8,9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 79 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme İnceleme konusu dosyada; davacı 15.09.2005-01.06.2010 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece kalorifer yakılan 15 Ekim-15 Mayıs döneminde ayda 15 gün, kalorifer yakılmayan 15 Mayıs-15 Ekim döneminde ayda 7 gün çalıştığı kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının hizmet cetvelinde 15.09.2005-01.06.2010 döneminde Afyon Eğitim ve Kültür Vakfı tarafından ayda 30 gün üzerinden yapılan bildirimlerinin olduğu, dosyada dinlenen tanıkların davacının vakıf iş yerinde çalıştığını belirttikleri görülmektedir.

Somut dosyada, tespite konu aynı dönemde ayda 30 gün üzerinden Afyon Eğitim ve Kültür Vakfı iş yerinde geçen çalışmasının varlığı karşısında; davalı apartmanda kalorifer yakma, temizlik ve çöp toplama şeklinde gerçekleşen çalışmada ilaveten tespit edilen çalışma süresi fazladır. Bu itibarla dosyada toplanan bilgi ve belgeler ile tanık anlatımları değerlendirilmek suretiyle davacının yaptığı işlerin kapsam ve mahiyeti tespit edilmeli, buna göre de çalıştığı gün sayısı belirlenmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Diğer yandan ... davalı ... Yönetimini temsilen davada taraf olduğundan karar başlığında ayrı bir davalı olarak gösterilmesi yerinde değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,