Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5577 K.2023/6195

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen asıl ve birleşen rücuen tazminat davasında yapılan yargılama sonucunda; davanın davalı İskilip Mad. Tic.Ltd.Şti. yönünden reddine, diğer davalı yönünden Üçeller Mad.Ltd.Şti. yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesi ile müvekkil kurumun sigortalısı olan ...'in 07.07.2007 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle yaralanmış ve malul kalmış olduğundan kurum tarafından kendisine 73.245,12 TL tutarında ödeme yapıldığını, yaralanmanın işveren kusurundan olduğu, bu sebeple kusur ve miktar bakımından fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile müvekkil kurum zararı 73.245,12 TL den şimdilik 15.000,00 TL nin bağlanan gelirin onay tarihi ile yapılan ödemelerin sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve kurum alacağının teminat altına alınması için davalı araçlarının trafik kayıtları üzerine ihtiyadi tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı Kurum vekili, iş bu dava ile birleşen Cide Asliye Hukuk(İş) Mahkemesinin E.2021/48 Esas sayılı dava dosyasında ise, asıl davadaki davalılardan sigortalıya kurumca bağlanan gelirin peşin değeri olan 36.271,59 TL belirsiz alacağın ileride alınacak kusur raporuna göre 26.03.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı kuruma verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar vekili 16.08.2011 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı kurumun sigortalı ...'e maluliyet aylığı bağlanma işlemine itirazlarının olduğu, iş kazası nedeniyle uğramış olduğu sakatlık malulen aylık bağlanmasını gerektirmediğini, iş kazasının oluşumunda işverene atfedilecek bir kusur söz konusu olmadığını, olayın elektrik teknisyeni olarak çalışan kazazedenin elektriği kesmeden kompresör tamiri yapması olduğu, iddianın aksine elektrik kesmeden kompresörün tamiratına girişildiği, yoksa olay iddia edildiği gibi ... adlı kişinin panodan elektriği açması sonucu olmadığı, kusurun elektriği kesmeden tamirat işini yapan kazazede olduğunu, SGK 'nın %32,2 lik çalışma gücü kaybı raporuna itirazları olduğunu, yeniden rapor alınmasınıi kusur tespitinin yapılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2015 tarihli ve 2011/166 Esas 2015/181 K. sayılı kararıyla, davacı Kurum tarafından davalılar aleyhine açılan Tazminat davasının kabulü ile 15.000,00 TL tazminatın gelir bağlama onay tarihi olan 26.03.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı kuruma verilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bozma Kararı 1.Mahkeme kararına karşı davacı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 04.03.2019 tarihli ve 2016/8949 E. 2018/9765 K. sayılı ilamında davalılar arasındaki ilişkinin geçici iş ilişkisi olup olmadığı değerlendirilmeli ve geçici iş ilişkisinin varlığının kabulü halinde ayrı ayrı kusur oranlarının belirlenmesi için konuda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğinin gözetilmemiş olması nedeniyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden,

1.Davacı vekili tarafından davalı İskilip Mad. İnş. Nak. ve Orm. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın reddine,

2.Davacı vekili tarafından Üçeller Mad. İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti aleyhine açılan davanın kabulü ile, 179,65 TL sosyal yardım zammının 26.03.2011 ödeme tarihinden, 14.820,35 TL Peşin değerli gelirin 26.03.2011 tahsis onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Üçeller Mad. İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’den alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum vekili, geçici iş ilişkisinin kabulü ile davalı İskilip Maden Ltd.Şti. Yönünden davanın reddinin hatalı olduğunu, her iki davalı şirketin de tam kusurlu olduğunu,sigortalıya kusur yüklenmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazası sonucu sürekli iş göremez durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelirden oluşan Kurum zararının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi; kusur sorumluluğu ilkesine dayanmaktadır. Anılan maddede; kastı, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi ya da suç sayılabilir bir eyleminin varlığı halinde işverenin rücû alacağından sorumluluğu olanağı tanınmıştır.

2.506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesindeki sorumluluğun kusur sorumluluğuna dayandığı dikkate alındığında kusur raporlarının 506 sayılı Kanun'un 26 ncı, 4857 sayılı Kanun'un 77 nci ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi.

“İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.

İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir.

Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır.İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

3.Öte yandan. 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesinde, "İşveren, devir sırasında yazılı rızasını almak suretiyle bir işçiyi; holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde veya yapmakta olduğu işe benzer işlerde çalıştırılması koşuluyla başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devrettiğinde geçici iş ilişkisi gerçekleşmiş olur.

Bu halde iş sözleşmesi devam etmekle beraber, işçi bu sözleşmeye göre üstlendiği işin görülmesini, iş sözleşmesine geçici iş ilişkisi kurulan işverene karşı yerine getirmekle yükümlü olur.

Geçici iş ilişkisi kurulan işveren işçiye talimat verme hakkına sahip olup, işçiye sağlık ve güvenlik risklerine karşı gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür..."şeklinde düzenlenen geçici iş ilişkisi kapsamında, aynı düzenlemenin devamında, geçici iş ilişkisi kurulan işverenin, işçinin kendisinde çalıştığı sürede ödenmeyen ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden işveren ile birlikte sorumlu olduğu da belirtilmiştir

4.Anılan düzenleme, geçici iş ilişkilerinde, her iki işverenin iş sağlığı ve güvenliği koşullarının sağlanmasından beraberce sorumlu olması gerektiğini kabul etmiştir. Böylelikle işçiyi geçici olarak çalıştıran işveren kadar, onu geçici gönderen işveren de sorumluluğa ortak edilmiştir. Yasa koyucu bu şekilde, işçisini geçici olarak başka bir işverene gönderen işverene, işçisini gönderdiği işyerindeki iş sağlığı ve iş güvenliği koşullarını kontrol etme yükümlülüğü getirmiştir. Dolayısıyla geçici işverenin yanında iş gören işçinin uğradığı iş kazasından, aksi ispatlanmadığı, uygun nedensellik bağının kurulamadığı ya da kesildiği ispatlamadıkça, işçisini gönderen işverenin de sorumlu olacağı kabul edilmelidir.

5.Dosya kapsamına göre davalı İskilip Mad. Ltd.

Şti. sigortalısı olarak çalışırken diğer davalı Üçeller Ltd.Şti.'nin Kastamonu Cide Hacıahmet köyündeki kömür ocağında 01.07.2007-15.07.2007 arasında 30.06.2007 tarihli geçici görevlendirme yazısı ile görevlendirildiği belirtilen ve elektrikçi olarak çalışan sigortalının 07.07.2007 tarihinde Üçeller'e ait kömür ocağında kompresör arızasını tamir ederken iş yeri çalışanlarından dava dışı ...'ın önceden kazalının kapattığı şalteri kaldırarak elektriği açması nedeniyle kompresörün dönen fanı kazalının sağ işaret parmağını kopardığı,orta ve yüzük parmağının yaralanmasına neden olan iş kazası ile ilgili olarak davalılar arasında geçici iş

ilişkisi olduğu kabul edilerek davalı İskilip Ltd. Şti.'nin kusursuz olduğunun kabulü ile hakkındaki asıl ve birleşen davanın reddine diğer davalı şirket yönünden asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

6.Yukarıda anılan düzenleme ve açıklamalar dikkate alındığında, davaya konu olayda sigortalının geçici iş ilişkisi kapsamında gönderilip gönderilmediği, özellikle yukarıda anılan ve bir fotokopisinin olayla ilgili düzenlenmiş olan 18.08.2009 tarihli davacı Kurum müfettiş raporu ekinde olduğu belirtilen ancak dosya içinde mevcut olmayan geçici görevlendirmeye ilişkin yazının celbedilerek kazanın meydana geldiği iş yeri ve kazanın oluşum şekli nazara alınmak suretiyle 4857 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi kapsamında irdelenmeli, davalılar arasında geçici iş ilişkisinin varlığının kabulü halinde her iki işverenin de müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

7.Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler dikkate alınmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,