Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/559 K.2023/1065

vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ : 05.09.2017

İLK DERECE MAHKEMESİ

Diyarbakır 4. İş Mahkemesi

SAYISI

2017/1744 E., 2019/178 K.

Taraflar arasındaki, davacılara hak kazandıkları tarihten itibaren ölüm aylığı bağlanması ve bağlanma tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, müvekkillerinin müşterek oğlu ...’in 13.04.2016 tarihinde geçirmiş olduğu bir iş kazası sonucunda 26.04.2016 tarihinde vefat ettiğini, müvekkillerinin ölüm aylığı talebiyle 24.08.2016 tarihinde SGK Şımak İl Müdürlüğüne başvuruda bulunduklarını, müvekkili ...’in son bir yılda herhangi bir ekim yapmadığını ve çiftçi destekleme ödemelerinden da yararlanmadığını buna rağmen SGK Denetmenliğince yapılan incelemelerde.

Tarım İlçe Müdürlüğünde kayıtlı bulunan 60 dönümlük arazisi için Çiftçi Kayıt Sistemi kaydının bulunduğu ve bu çiftçi kayıt sisteminde toplam 1.083,14 TL tutarında aylık gelirinin bulunduğu hususunun belirtildiğini, davalı kurum kayıtlarında yer alan gelir tablosuna söz konusu ÇKS gelirlerinin de eklendiğini, bunun sonucunda da hak sahiplerinin her türlü kazanç ve irattan elde ettikleri kazancın asgari ücretin net tutarından fazla olduğu gerekçesiyle başvurunun reddedildiğini, böyle bir gelirin müvekkilinin eline geçmediğini, yapılan hesaplama ve gelir tablosunun da hatalı olduğunu belirterek;

müvekkillerine hak kazandıkları tarihten itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, müteveffa kurum sigortalısı ...’den dolayı davacı anne ve babanın ayrı ayrı ölüm aylığı talebinde bulunduklarını, davacıların 24.08.2016 tarihli başvurularına istinaden gelir-irat tespiti ile ilgili olarak Kurum Denetmeni ... tarafından 23.06.2017 tarih, 2017/R.ACI/72 sayılı bir rapor düzenlendiğini, işbu raporda özetle; ...’in 23.11.2015 ile 30.06.2016 tarihinde 4-1/b statüsünde sigorta bildiriminin yapıldığı, ...’nin 2016/5 ve 2016/6. aylarda aylık 1.387,45-TL gelir elde ettiği, ...’in ÇKS kaydının bulunduğu ve çiftçi kayıt sisteminde toplam 1.083,14-TL tutarında aylık gelirinin bulunduğu,

ayrıca ...’ye ait rayiç bedeli 23.500,00 TL olan ikamet amaçlı mükellefiyet kaydının olduğu hususlarının saptandığı, bahse konu raporla davacıların ölüm aylığına hak kazanma şartlarını taşımadıkları hususunun ortaya çıktığını ve taleplerinin reddedildiğini, kurum işleminin yasal ve yerinde olduğunu belirterek; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılardan ...'in 5510 sayılı Kanunu'nun 34 üncü maddesi gereğince aylık kazancının asgari ücretin net tutarından fazla bulunduğu, ancak davalı ...'in herhagi bir gelirinin olmadığı göz önünde alınarak davanın kısmen kabulü ile; 1-Mütevafanın babası ... açısından davanın reddine,

2-Mütevafanın annesi ... yönelik olarak hak kazandığı tarihten itibaren ölüm aylığının bağlanmasına, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacıların 24.08.2016 tarihli başvurularına istinaden Kurumca gelir-irat tespiti ile ilgili olarak 23.06.2017 tarihli ve 2017/R.ACİ/72 sayılı rapor düzenlendiğini, ölüm aylığı talebinde bulunan ...'in hak sahipliğinin oluştuğu tarihten itibaren 2016/5 ve 2016/6. aylarda aylık 1.387,45 TL gelir elde ettiğini, ...'in ise çiftçi kayıt sisteminde toplam 1.083,14 TL tutarında aylık gelirinin bulunduğu, ayrıca adına rayiç bedeli 23.500,00 TL olan ikamet amaçlı mükellefiyet kaydının olduğu,

buna göre 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 34 üncü maddesi gereğince davacıların Kurum nezdinde düzenlenen raporla şartları taşımadıklarının anlaşıldığını ve haklı olarak taleplerinin reddedildiğini belirterek Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin Diyarbakır 4. İş Mahkemesinin 11.04.2019 tarih 2017/1744 E 2019/178 K sayılı ilamına yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıların vefat eden oğullarından dolayı kendilerine vefat tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması ve bağlanma tarihinden itibaren faiz ödenmesi yönündeki taleplerinin davacılardan ... yönünden reddine, ... yönünden kabulüne dair verilen kararın eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararı incelendiğinde, davacıların 26.04.2016 tarihinde vefat eden oğulları ...’den ölüm aylığı tahsisi için talepte bulunulduğu anlaşılmakla; davacı ... açısından ölüm aylığına hak kazandığının tespiti yönünden karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Ancak, davacı ...'nin 30.06.2016 tarihine kadar devam eden sigortalı çalışmasının bulunması sebebiyle ölüm aylığının başlangıç tarihinin, işten ayrıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 01.07.2016 tarihi olduğunun tespitine; karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan “Mütevafanın annesi ... yönelik olarak hak kazandığı tarihten itibaren ölüm aylığının bağlanmasına" ibaresinin silinmesine, yerine "Mütevafanın annesi ... yönelik olarak 01.07.2016 tarihinden başlamak kaydıyla ölüm aylığının bağlanmasına" yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...