Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5751 K.2023/6506

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın 09.10.2014-01.11.1998 tarihleri arasındaki hizmetlerin tespite ilişkin talep yönünden açılmamış sayılmasına, 01.06.2000-01.10.2005 tarihleri arasındaki hizmet talebinin kabulüne, karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararının davalı taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.03.2023 tarih 2022/10-1250 Esas, 2023/172 Karar sayılı kararı ile "direnme uygun bulunduğundan davalılar vekillerinin işin esasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay10. Hukuk Dairesine Gönderilmesine" karar verilmiştir.

Direnme kararının davalı taraf vekilleri tarafından vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket işyerinde 1990- 01.11.1998 tarihleri arasında çalıştığı sonra askerlik görevi için ayrıldığı, daha sonra 01.06.2000- 01.10.2005 tarihleri arasında davalı şirkette motor tamircisi olarak çalıştığını, müvekkilinin 6 ay başka işyeri nezdinde çalıştıktan sonra 07.04.2006-14.06.2007 tarihleri arasında davalı şirket işyerinde çalıştığını, işverenin müvekkilinin çalışmalarını SSK'ya noksan bildirdiğini, iş akdinin haksız fesih edildiğini, ... 10. İş Mahkemesinin 2007/493 esas sayılı dosyasında açtıkları alacak davasının kesinleştiğini belirterek sonuç olarak müvekkilinin davalı şirket işyerinde 09.10.1994- 01.11.1998 ve 01.06.2000-01.11.2005 tarihleri arasında davalı şirket işyerinde hizmet akdi ile çalıştığının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davanın açılış tarihine göre 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, şirketin kuruluş tarihinin 12.06.1996 tarihi olduğunu, davacının 1996 tarihinde çıraklık okuluna devam ettiğini, davacının 10.10.1997- 01.11.1998 tarihleri arasında şirkette sigortalı olduğunu, davacının 20.10.2005- 31.03.2006 tarihleri arasında başka işyerinde çalıştığını, davacının iddialarının yerinde olmadığım belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçip geçmediğinin incelenmesi gerektiğini, iddianın belgelerle ve inandırıcı delillerle ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.01.2019 tarihli ve 2018/346 Esas 2019/13 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabul kısmen reddine, 09.10.1994-01.11.1998 tarihleri arasındaki hizmet tespitine ilişkin dava yönünden dosyanın HMK'nın 150 ve 320/4 üncü maddesi uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına, diğer yönden 01.06.2000-01.10.2005 tarihleri arasında davacının fiilen asgari ücretli hizmet akdiyle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.06.2020 tarihli ve 2019/798 Esas, 2020/687 Karar sayılı kararıyla; davacı vekili ile davalı Kurum vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.3 maddesi gereğince kabulüne, ... 25. İş Mahkemesinin 2018/346 E. – 2019/13 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın 09.10.1994 – 01.11.1998 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine ilişkin talep yönünden HMK’nın 150 ve 320/4 üncü maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, davanın 01.06.2000 – 01.10.2005 tarihleri arasındaki hizmet tespiti talebi yönünden kabulü ile davacının bu tarihler arasında davalı işverene ait 1031893 sicil numaralı işyerinde asgari ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 18.10.2021 tarihli 2020/8715 Esas 2021/12394 Karar sayılı ilamı ile "Bölge Adliye Mahkemesince davacının 9.10.1994-1.11.1998 tarihleri arasındaki talebi yönünden verilen karar yerinde ise de, 1.6.2000-1.10.2005 tarihleri arasındaki süre yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olması eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

Davacının çalıştığını kabul ettiği 20.10.2005-31.3.2006 tarihleri arasındaki dava dışı işyerindeki çalışmaları nedeniyle davalı işyerindeki çalışmasının kesintiye uğradığı açıktır. Davalı işyerinde geçen çalışmalarının tespitine ilişkin hak düşürü sürenin 31.12.2005 tarihinden itibaren başladığı ve 5 yıl içinde dava açılabileceği yasa hükmü gereğidir.

Eldeki davanın ise 6.5.2011 tarihinde yani hak düşürücü süreden sonra açıldığı belirgin olup, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dairemizin önceki kararında Direnilmesine, davacı vekili ile davalı Kurum vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, ... 25. İş Mahkemesinin 2018/346 E. – 2019/13 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın 09/10/1994 – 01/11/1998 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine ilişkin talep yönünden HMK’nın 150. ve 320/4. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, davanın 01/06/2000 – 01/10/2005 tarihleri arasındaki hizmet tespiti talebi yönünden kabulü ile, davacının bu tarihler arasında davalı işverene ait 1031893 sicil numaralı işyerinde asgari ücretle çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

C.Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz 22.11.2022 tarihli 2022/5447 Esas, 2022/14536 Karar sayılı kararı ile " direnme Dairemizce yerinde görülmediğinden ve bu durumda kararın inceleme yeri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu olduğundan dava dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna sunulmak üzere Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmesine" karar verilmiştir.

3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.03.2023 tarihli 2022/10-1250 Esas, 2023/172 Karar sayılı kararı ile "Direnme uygun bulunduğundan davalılar vekillerinin işin esasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 10. Hukuk Dairesine gönderilmesine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı taraf vekilleri usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve hukuki nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 79.uncu, 5510 sayılı Kanun 86 ıncı maddesi hükümleridir

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,