Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5776 K.2025/1643

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı ve davalılar ..., ..., ...Gıda Zeytin Turşu İmalat Nakliyat İnşaat Tic. Ltd. Şti ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile: 01.07.1997-04.04.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde sürekli ve kesintisiz olarak çalıştığını, ancak bu çalışmalarının kuruma bildirilmediğini beyanla, belirtilen sürelerde sigorta bildirimi yapılmayan çalışma sürelerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, bu nedenle reddi gerektiğini ayrıca davanın niteliği gereği iddia olunan fiili çalışmanın yöntemince ispatı gerektiğini, davanın açılmasına Kurumlarının sebebiyet vermediğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Dairece özetle; “...HMK’nun 124. maddesi gereğince .... sicil numaralı işyeri işverenlerine husumetin yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, duruşma günü tebliğ edilip adı geçenin davaya iştirakinin sağlanması ve bu davalının göstereceği deliller de gözetilerek, sonucuna göre karar verilmelidir.... ” gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Kararda özetle: “...davanın kısmen kabulüne,” dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili özetle, kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalılar ..., ... ve ...Gıda .... Turşu İm. Nak. İnş. Tic. Ltd. Şti vekili kararın bozulmasını talep etmiştir. 3.Fer'i müdahil Kurum vekili kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.

Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, öncelikle davacının yaptığı işin niteliği belirlenmeli, yapılan işin sezonluk mu sürekli mi yapıldığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Mahkemece işin sürekli yapıldığı kanaatine varılırsa kısmen kabule konu tarihler ve hak düşürücü süre irdelenmeli aksi halde sezonluk çalışmanın varlığının kabulü halinde ise hizmet akdinin askıda aldığı gözetilmelidir.

Şayet kabule konu sürelerin bir kısmının kesintili bir kısmının sürekli olması karşısında ve sezonluk çalışmanın tespiti halinde bu dönemler açık bir şekilde belirlenerek ve hak düşürücü süre yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmelidir.

Kurumun taraf sıfatının dava açılış tarihi itibariyle “davalı” olduğu gözetilmeli, bunun yanında davacıya iddiasına konu iş yerinde tam olarak ne yaptığı, hangi yıl, hangi dönem, hangi birimde ve ne kadar süreyle çalıştığı ayrıntılı olarak açıklatılmalı, tespit edilecek yeteri kadar bordro tanıklarının ve komşu işyeri tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı ifadeleri alınarak sonuca gidilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR