Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5892 K.2023/6198

Davalı ... vekili

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararın davacı SGK vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde, müvekkili kurum sigortalısı ...'in 16.08.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumuna geldiğini, kazanın davalının kusurlu eylemleri sonucu meydana geldiğini, kaza nedeniyle düzenlenen raporda işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarının öngördüğü önlemleri almadığının tespit edildiğini, kusuru bulunduğunun belirlendiğini, kaza nedeniyle sigortalıya 61.556,11 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığı, 31.495,79 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiği, 79,00 TL tedavi masrafı tediye edilmiş olup; toplam kurum zararının 93.130,90 TL olduğunu beyanla;

fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak 5.000,00-TL'nin gelirlerin onay, ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davacı Kurum vekili, 24.01.2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini arttırarak 93.130,90 TL'nin gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin de ödeme tarihinden itibaren başlayan yasal faizleriyle birlikte davalılardan ... yönünden 11.631,49 TL'sinin diğer davalı yönünden ise ıslah ile arttırılan miktarın tamamından müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davacı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı Kurum tarafından müvekkili aleyhine dava açıldığını, açılan davayı usul ve esas yönünden kabul etmediklerini, kazalı ...'in müvekkil Belediye İtfaiye Dairesi Başkanlığında itfaiye eri olarak çalışırken 16.08.2008 tarihinde yangın ihbarı üzerine verilen adresteki yangına gidilirken bir yolcu minibüsünün tali yoldan ani olarak ana yola çıkması nedeni ile araca çarpmamak için fren yapması sonucunda meydana geldiğini, müvekkil belediyenin dava konusu olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun söz konusu olmadığını, müvekkil belediyenin;

aracın bakımını düzenli bir şekilde gereği gibi yapıldığını, personeline gerekli eğitimin verildiğini ve işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarının kendine yüklediği tüm tedbirleri aldığını, yangın ihbarı üzerine yola çıkan itfaiye aracının hız yapmasının zorunlu olduğunu, kusurun siren sesine ve geçiş üstünlüğüne rağmen ani olarak yoldan itfaiye aracının önüne çıkan minibüs şoförünün olduğunu, kazanın itfai işinden kaynaklanmadığını , kazanın trafik kazası olduğunu ve dava konusu olayın meydana gelmesinde kusuru bulunmayan müvekkil belediye aleyhine açılan davanın reddini beyan ve talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2017 tarihli ve 2015/328 Esas 2017/193 sayılı kararıyla dosya kapsamında alınan kusur raporunda sürücü davalı ...'nın %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu kimliği tespit edilemeyen araç sürücüsünün, %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu belirlenerek davalı sürücü ...'nın sorumlu olduğu miktarın talep edilen 11.631,49 TL tutarında olacağı diğer davalı ... Belediyesi'nin sorumlu olduğu miktarın ise zararın tamamı olan 93.051,90 TL'den sorumlu olacağı belirlenerek davanın kısmen kabulü Kurum zararı olan 93.051,90 TL'nin 11.631,49 TL sinden her iki davalının müştereken ve müteselsilen olması koşulu ile davalı ... Belediyesi Başkanlığından tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı Kurum ile davalılardan ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 11.12.2017 tarihli ve 2015/24935 E. 2017/8768 K. sayılı ilamında; davalı işveren belediye başkanlığının 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi kapsamında kusurunun belirlenmesi için olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden kusur raporu alınması, Kabule göre de, Mahkemenin hükmünde, davalı işveren Belediye Başkanlığı ile davalı 3. kişi konumundaki ...’nın sorumlu olacağı miktarları infazda tereddüt oluşturacak şekilde belirlenmiş olması nedeniyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 14.04.2021 tarihli ve 2018/313 E. 2021/220 K. sayılı kararıyla; bozma ilamı sonrasında aldırılan kusur raporlarında; davalı ...'ın %15, Kocaeli Belediyesi'nin %10, minibüs şoförünün %75, ...'in ise kusurunun bulunmadığı bildirilmiştir denilmek suretiyle davanın kabulü ile 93.130,90 TL kurum zararından 13.969,64 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen bakiye kısmın davalı Belediyeden gelirlerin onay masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı kuruma verilmesine, karar verilmiş karara karşı davalı ... avukatı ile davalı ... tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 12.01.2022 tarihli 2021/12649 E. 2022/301 K. sayılı ilamında, dosyaya gelen bilgilere göre davalı ...’nın kaza tarihinde davalı ... Başkanlığında 4/c statüsünde çalıştığının anlaşıldığı belirtilerek kişisel kusura dayanılarak memur hakkında adli yargıda doğrudan doğruya dava açılmayacağından bu davalı hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiği, iğer davalı ...

Başkanlığının sorumluluğu belirlenirken, meçhul araç sürücüsüne rücu hakkını kullanmasındaki güçlük de gözetilerek, Borçlar Kanunu’nun 43–44 üncü maddeleri uyarınca takdir edilecek bir oranda hakkaniyet indirimi konusundaki değerlendirme yapılması gerektiği, kabule göre de, davalı ... yönünden dava ile 11.631,49 TL’nin tahsili talep edilmiş olmasına rağmen, Mahkemece talep aşılmak suretiyle bu davalıdan da 13.969,64 TL’nin tahsiline karar verilmiş olmasının isabetsiz olduğu da belirtilerek karar bozulmuştur.

C.Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 09.09.2022 tarihli 2022/68 E. 2022/166 K. sayılı ilamında, Bozma ilamında kusur oranına veya tazminat miktarına yönelik bir değerlendirme yapılmadığından, dosyada mübrez bilirkişi raporuna istinaden davalı belediyenin zarar miktarı olan 93.130,90 TL maddi tazminattan münferiden sorumlu olduğui davalı ... adına ise yukarıda açıklanan gerekçelerle adli yargıda dava açılamayacağından davanın usulden reddinin gerektiği belirtilerek, davalı ... Belediyesi yönünden davanın kabulü ile 93.130,90 TL maddi tazminatın gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte yalnızca davalı ... Belediyesinden alınarak davacıya verilmesine, davalı ... yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

2.Dairemizin 30.11.2022 tarihli 2022/13356 E. 2022/15237 K. sayılı ilamıyla davalı ... Başkanlığının sorumluluğu belirlenirken, meçhul araç sürücüsüne rücu hakkını kullanmasındaki güçlük de gözetilerek, Borçlar Kanununun 44. maddesi gereğince indirim yapılması gereğine ilişkin bozma gereğinin yerine getirilmemiş olması nedeniyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "...Bozma ilamlarında kusur oranına veya tazminat miktarına yönelik bir değerlendirme yapılmadığından, dosyada mübrez bilirkişi raporuna istinaden davalı belediyenin %50 takdiri indirim uygulandıktan sonraki rücu miktarı olan 46.565,45 TL maddi tazminattan münferiden sorumlu olduğu, davalı ... adına ise yukarıda açıklanan gerekçelerle adli yargıda dava açılamayacağından bu davalı yönünden davanın usulden reddine karar verilerek davanın davalı ... yönünden kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne,

1.Davalı ... Belediyesi yönünden, davanın kabulüne, taktiren %50 oranında hakkaniyet indirimi uygulanmış haliyle 46.565,45 TL maddi tazminatın gelirlerin onay ve masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibarin işleyecek yasal faizi ile birlikte yalnızca Kocaeli Büyükşehir Belediyesinden alınarak davacı tarafa verilmesine,

2.Davalı ... yönünden, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ile davalılardan ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum vekili, davanın ... yönünden husumetten reddinin hatalı olduğunu ve diğer davalı ... yönünden %50 hakkaniyet indiriminin hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalı ... vekili, davanın kendileri yönünden reddinin gerektiği,kusurları olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı Kurum vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,