Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5999 K.2023/6986

Taraflar arasındaki primlerin iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Yerköy Noterliğinde katip olarak çalıştığı, 2013 ve 2017 yıllarında kısmı zaman dilimlerinde (1 Temmuz 2013 ile 31 Aralık 2013 ve 1 Aralık 2017 ile 30 Eylül 2018 dönemleri arasında) olmak üzere asıl görevli noterin başka bir yere atanması esnasında boşalan noterliği vekâleten yönetiminin yerine getirildiği, bu esnada işveren primlerini kendisi yatırmak zorunda kaldığı,

asıl görevi noter katipliği olmasına karşın 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 33 üncü maddesi uyarınca noterlik görevinin boşalması ve yeni noter atanıncaya kadar geçen sürede yaptığı noter vekilliği nedeniyle tarafına ödenen vekalet ücretinin 5510 sayılı Kanun uyarınca prime tabi tutulmaması gerektiğini, bu dönem Kuruma yersiz olarak ödediği primlerin iadesinin gerektiğini, yasal düzenlemeler gereğince noter vekili olarak görev yapan noter katiplerinin noter katipliği döneminde noterle yaptıkları hizmet akdinin aynen devam ettiği, 5510 sayılı Kanunu'nun 4/a maddesine tabi sigortalı olduğu,

noterle yaptıkları sözleşmedeki ücret miktarının da prim esas kazanca tabi olduğu, ne var ki, ücrete ilave olarak 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 33 üncü maddesi uyarınca noter odası tarafından takdir edilen ödemenin kanunundan doğan vekalete dayalı bir ödeme olduğu, hizmet akdinden kaynaklanmadığı, bu nedenle 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi uyarınca prime esas kazanç kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtilerek; yatırmış olduğu prim tutarları olan.

Temmuz 2013 primi 233,75 TL'nin, Ağustos 2013 primi 321,61 TL'nin, Eylül 2013 primi 321,61 TL'nin, Ekim 2013 primi 321,61 TL'nin, Kasım 2013 primi 321,61 TL'nin, Aralık 2013 primi 321,61 TL'nin, 2017 Kasım primi 515,38 TL'nin, 2017 Aralık primi 481,02 TL 'nin, 2018 Ocak primi 608,14 TL'nin, 2018 Şubat primi 561,76 TL'nin, 2018 Mart primi 561,76 TL'nin, 2018 Nisan primi 561,76 TL'nin, 2018 Mayıs primi 561,76 TL 'nin, 2018 Haziran primi 561,76 TL'nin, 2018 Temmuz primi 561,76 TL'nin, 2018 Ağustos primi 561,76 TL'nin, 2018 Eylül primi 561,76 TL'nin,

ödendikleri her ayın sonundan itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faizi ile birlikte ödenmesi talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile, 2013 yılı Ağustos ayına ait 233,75 TL, 2013 yılı Eylül ayına ait 320,61 TL,

2013 yılı Ekim ayına ait 302,33 TL, 2013 yılı Kasım ayına ait 302,33 TL,

2013 yılı Aralık ayına ait 10,08 TL, 2017 yılı Kasım ayına ait 481,01 TL, 2017 yılı Aralık ayına ait 515,37 TL, 2018 yılı Ocak ayına ait 608,14 TL, 2018 yılı Şubat ayına ait 561,76 TL, 2018 yılı Mart ayına ait 561,76 TL, 2018 yılı Nisan ayına ait 561,76 TL, 2018 yılı Mayıs ayına ait 561,76 TL, 2018 yılı Haziran ayına ait 561,76 TL, 2018 yılı Temmuz ayına ait 561,76 TL, 2018 yılı Ağustos ayına ait 561,76 TL, 2018 yılı Eylül ayına ait 561,76 TL,

Olmak üzere toplam 7267,70 TL sigorta prim ödemelerinin primlerin ödendiği ayı takip eden ay başından itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 667,72 TL'lik istemin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davanın haksız ve her türlü dayanaktan yoksun olduğunu, kurumca yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, noter vekillerine ödenen vekalet ücreti üzerinden hesaplanan prim tutarlarının SGK ve Maliye Bakanlığı genelgelerine göre vekil tarafından ödenerek, vekilin söz konusu kazançları için düzenlediği gelir vergisi beyannamesinde gelir olarak göstermesi gerektiği, bu nedenle noter vekiline ödenen vekillik ücretinden işveren hissesi SGK priminin noter vekilince ödenmesi gerektiğinden, davacının noter vekili sıfatı ile faaliyetinden kaynaklanan sosyal güvenlik primlerini davalı Kurumdan talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu kurum işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının hak kazandığı noter vekalet ücretlerinin prime esas kazanca dahil olmadığının tespiti ile prime esas kazanç kapsamında Kurumca tahsil edilen primlerin davacıya iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,