Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/600 K.2023/794

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; doğuştan maluliyeti sebebiyle, her ikisi de 4/1-a emeklisi olup, ölmüş olan anne ve babasının her ikisinden ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespitini, aksine kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davanın kabulü ile; A) Davacıya 4/1-a emeklisi 20.03.2005 günü vefaat eden babasından dolayı Erenköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin sağlık kurulu rapor tarihi olan 28.07.2005 tarihini takip eden 01.08.2005 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine,

B) Davacıya 4/1-a emeklisi 01.11.2012 günü vefaat eden annesinden dolayı 01.12.2012 tarihini takip eden tarihten itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının şizofreni tanısı nedeniyle çalışamayacak durumda olduğuna dair 27.06.2005 tarihli hastane raporu Kuruma iletilmiş ise de aylık bağlanmasını gerektirecek niteliklere yeterli görülmemiştir. 10 yıl sonra 25.07.2018 tarihinde davacı tarafça yeniden Kuruma başvurarak tahsis talebinde bulunulmuş, 01.09.2016 tarihli hastane sağlık kurulu raporu düzenlenmiş ise de talebi zaman aşımı nedeniyle reddedilmiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve Kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargıma giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Anadolu 21. İş Mahkemesi'nin 13.02.2020 tarihli, 2018/1 Esas- 2020/68 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebeplerini tekrarla, kurumun ret işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının, her ikisi de 4/1-a emeklisi olan ölmüş anne ve babasından ölüm aylığına hak kazanıp kazanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 25, 26, 54 vd. madde hükümleri.

3. Değerlendirme 1. 5510 sayılı Kanun'un Aylık ve Gelirlerin Birleşmesi başlıklı 54 üncü maddesinin a bendinin 3 üncü alt bendine göre "Ana ve babasından ayrı ayrı aylığa hak kazanan çocuklara, yüksek olan aylığın tamamı, az olan aylığın yarısının bağlanacağı" hüküm altına alınmıştır.

2. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmişse de verilen karar yukarıda yazılı Kanun hükmüne aykırıdır.

3. Mahkemece, davacının annesinin ölüm tarihinin 01.11.2012 olduğu gözetilerek, 5510 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi gereğince, her iki aylığın tamamının bağlanması mümkün olmadığı 54 üncü madde kapsamında değerlendirilmeli ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...