Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6135 K.2023/6359

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.05.1994-22.09.2016 tarihleri arasında hayvancılık yaparak elde ettiği sütleri Ör-Koop'a sattığını, sattığı ürünlerden prim kesintisi yapıldığını, bu sebeple 01.05.1994-22.09.2016 tarihleri arasında sigortalılığın tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, husumet itirazında bulunduklarını, Kurum kayıtlarının incelenmesinde sigortalının künye bilgileri ile kesinti listesindeki bilgiler tutmadığından tevkifat yükleme işlemi yapılamadığını beyanla usul ve yasaya aykırı davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin11.03.2020 tarihli ve 2018/712-2020/127 Karar sayılı kararıyla; "“HMK madde 114/1-ı maddesi uyarınca aynı davanın daha önce açılmış ve halen görülmekte olmasının dava şartı olduğu, 115 inci maddeye göre de; Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasını kendiliğinden araştırdığından ve dava şartı noksanlığını kendi tespit ederse davanın usulden reddine karar verebileceğinden; mevcut dosya kapsamı incelendiğinde Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'ndan gelen evraklara bakıldığında davacının Aydın İş Mahkemesi Hakimliği'ne 13.03.2017 tarihinde aynı nitelikte davayı açtığı tespit edildiği” gerekçesiyle derdestlik dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.10.2020 tarihli ve 2020/1148-2020/1342 Karar sayılı kararıyla; “davacının tarafları, dayandığı maddi vakıa ve talep sonucu aynı olan iki ayrı dava açtığı anlaşılmakla derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan ret kararı verilmesinde herhangi bir hata söz konusu olmadığı” gerekçesiyle Nazilli 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nden verilen 11.03.2020 tarih, 2018/712 Esas ve 2020/127 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ilişkin davacı tarafın istinaf başvurusunun 6100 sayılı yasanın 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairenin 14.06.2021 tarih ve 2020/10889 - 2021/8191 sayılı kararında;

"Aydın 1. İş Mahkemesinin 2017/70 E. sayılı dosyasında davacı asil, 13.03.2017 tarihli dava dilekçesinde, tevkifat faturalarında isim ve soy isminin ayrı çıktığını, bu müstahsil makbuzlarının düzeltilmesi gerektiğini, faturaların ve ziraat odasına giriş tarihinden itibaren re'sen geriye doğru sigortalı sayılması gerektiğini belirterek mağduriyetinin giderilmesine karar verilmesini istemiş, mevcut davada ise, 01.05.1994’den itibaren tevkifata dayalı tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Somut olayda eldeki dava ile Aydın 1. İş Mahkemesinin 2017/70 E. sayılı dosyasının konusunun (müddeabihlerinin) aynı olmadığı anlaşılmakta olup işin esasına girilip karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozma nedenidir. " gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kısmen kabulüne, davacı ...' nın; 2005/10 tarihli prim tevkifatını takip eden ay başı olan 01.11.2005 tarihinden 2006/05 tarihli prim tevkifatını takip eden yıl sonu olan 31.12.2006 tarihleri arasında, 31.10.2010 tarihli prim tevkifatını takip eden ay başı olan 01.11.2010 tarihinden bu tarihi takip eden yıl sonu olan 31.12.2010 tarihleri arasında, Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı; davayı kazandığını, yasa gereği davayı kaybeden kişinin yani davalının avukatlık ücretini ödemesi gerektiğini, davalının vekalet ücretini ödemesine hükmedilerek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı Kurum vekili; dosyada resmi kurumdan alınan ödeme dekontlarının mevcut olmadığını, mahkemece verilen davacıya ilişkin tespit kararının hatalı olduğunu, davacının taleplerine ilişkin dosyada somut bir delil bulunmadığının, eksik inceleme ile verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un 2/1 ve 3/b maddeleri

3. Değerlendirme

Somut olayda; davacının Aydın 1. İş Mahkemesi'nin 2017/70-2021/45 sayılı dosyası ile Tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti için ilgili belgelerde düzeltme yapılmasını talep ettiği, Mahkemece, davanın kabulüne, davacı ...'nın 7355831343 tarım Bağ-Kur nolu 01.11.2005-21.09.2016 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararın davalı Kurum tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 26.05.2022 tarih 2022/5606 - 2022/7991 sayılı kararında.

"Eldeki davada davacıya talebi açıklattırılarak ve davalı Kurumun davaya konu red cevaplarının da incelenmesi ile öncelikle uyuşmazlık doğru olarak belirlenmeli, uyuşmazlığın aidiyet sorunu olması halinde, ihtilaf konusu kesinti veya kesintilerin ait olabileceği başka bir ... olup olup olmadığı yöntemince araştırılarak varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir." gereğine işaret edilerek kararın bozulduğu, iş bu davanın halen derdest olup kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen dosyada tespit edilecek durumun, eldeki davanın sonucunu doğrudan etkileyecek nitelikte olması karşısında, yeni esas numarası tespit edilerek, bu davayı bekletici mesele yapmak, bu davada verilen ve kesinleşen karara göre değerlendirme yaparak hüküm kurmak gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,