Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/614 K.2023/3514

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalıya borçlu Tasfiye Halinde Gals Teks. Konf End. A.Ş.'nin eski ortağı olup 2006 yılında ortaklıktan ayrıldığını.

Bu şirketin ödenmeyen sigorta prim borçlarından dolayı, Tekirdağ Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından, müvekkiline borçlu şirketin eski ortağı olması sebebiyle 5510 sayılı Kanun 88 inci maddesi uyarınca 2019/30449- 2019/30450- 2019/30451- 2019/30452- 2019/30453- 2019/30454- 2019/30455 nolu icra takipleri kapsamında 10050436, 10050588, 10050738, 10050845, 10050933, 10051047, 10051171, 10051285 sayılı ödeme emirlerinin gönderildiğini.

İlgili ödeme emirlerinin 07.09.2020 tarihinde müvekkili tarafından tebellüğ edildiğini. Davalı tarafından başlatılan sekiz farklı icra takibine konu prim borçlarının tamamının zamanaşımına uğramış olmakla icra takiplerinin müvekkili açısından iptali için huzurdaki davayı açmak gerektiğini.

Davalı Kurum tarafından müvekkili aleyhine başlatılan 2019/30448- 2019/30449- 2019/30450- 2019/30451- 2019/30452- 2019/30453- 2019/30454- 2019/30455 takip sayılı icra takiplerinin zamanaşımı sebebiyle iptalini talep ile dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili mahkememize sunduğu 05.10.2020 havale tarihli cevap dilekçesi ile özetle; işbu davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacının ödeme emirlerinin iptaline ilişkin dava açma süresi yönünden öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacıya ödeme emrinin 07.09.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, dava dilekçesinde de belirtildiği gibi dilekçe tarihinin 16.09.2020 olduğunu, 7 günlük hak düşürücü süre geçirildikten sonra açılan davayı kabul etmediklerini, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini,

ilgili şirketin 24.06.2005 tarihli 6332 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde Hayrabolu Ticaret Sicil Memurluğunun 1139 sicil sayısında bulunan şube kapanışı verildiğini. ... Ticaret Sicil Memurluğunun ...sicil numarasında kayıtlı şirket için ... 1.İcra İflas Müdürlüğünün 2010/40 sayılı iflas dosyası ile Gals Teks. Konf. End.

A.Ş.'nin iflasına karar verildiğini, ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde payı devreden ve devralan şahısların devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden 1 inci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulduğunu, davacının ortağı bulunduğu Gals Teks. Konf. End.

A.Ş.'nin 17.05.2006 tarihinde 5458 sayılı Kanun gereği yapılandırma talebinde bulunduğunu işbu yapılandırmanın 60 aylık taksitler halinde ödenmek üzere planlandığını, davacının ortağı bulunduğu ilgili yapılandırma da zamanaşımını kestiğini, davacının davasını yasal deliller ile ispatlaması gerektiğini, esasa ilişkin cevap ve savunmaları doğrultusunda ispatlanamayacak davanın reddi gerektiğini savunduğu görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davalı kurumdan celpedilen bilgi ve belgelerden dava konusu edilen takiplerin 2005/5 ve 2007/6 arasındaki dönemlere ilişkin damga vergisi ve işşizlik sigortası primi olduğu, davacıya ödeme emrinin 07.09.2020 tarihinde tebliğ olunduğu, davacının davasını 16.09.2020 tarihinde 15 günlük yasal süresi içerisinde ikame ettiği görülmektedir.

Ödeme emrine konu edilen döneme ilişkin damga vergisi ve işsizlik sigortası primi borçlarından kaynaklanan Kurum alacaklarının vadelerinin oluştuğu tarihe göre davacı yönünden 6183 sayılı Kanun'un 103 ve 104 üncü maddeleri uyarınca zamanaşımını kesen veya durduran bir işlemin gerçekleşmediği,

borç döneminde geçerli olan zamanaşımı süresinin geçmesinden sonra ödeme emri düzenlenmiş olduğu görüldüğünden, davanın kabulü ile aşağıdaki gibi hüküm kurulduğu" gerekçelerine dayalı olarak "Davanın kabulü ile davalı Kurum tarafından davacı aleyhine başlatılan 2019/30448, 2019/30449, 2019/30450, 2019/30451, 2019/30452, 2019/30453, 2019/30454 ve 2019/30455 sayılı takipler için gönderilen ödeme emirlerinin iptaline," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; borcun zamanaşımına uğramadığını, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dosyanın incelenmesinde; prim borcunun.

2005/5 ve 2007/6 ncı aylar arasındaki dönemlere ilişkin damga vergisi ve işşizlik sigortası primi olup, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde ödeme emrinin 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, Kurum alacağının zamanaşımına uğradığı anlaşılmış olup, davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu" gerekçelerine dayalı olarak "Tekirdağ 1. İş Mahkemesi'nin 07.04.2021 tarihli,

2020/371 Esas - 2021/165 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine

maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi hükmünün, 08.12.1993 tarihinde yürürlüğe giren 3917 sayılı Kanun'la değiştirilmesinden önceki dönemde; prim alacağı ve gecikme zamları yönünden Kurumun alacağı Borçlar Kanun'u 125 inci maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Zamanaşımının başlangıç tarihi ise yine Borçlar Kanunu'nun 128 inci maddesi gereğince alacağın muaccel olduğu tarihtir ve zamanaşımının kesilmesi ve durdurulmasına ilişkin Borçlar Kanunu'nun madde 132 ve ardından gelen maddeleri de burada aynen geçerlidir.

506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinde 3917 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik ile Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür. 6183 sayılı Kanun m.102 ve devamı maddeleri uyarınca zamanaşımı süresi 5 yıl olup, zamanaşımı süresinin başlangıcı, alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını izleyen yılbaşı olarak belirlenmiştir.

06.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5198 sayılı Kanun ile bu konuda yeniden bir düzenleme yapılmış, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi ile birlikte 102 nci maddesinin uygulanmayacağı hükme bağlanarak 3917 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 10 yıllık zamanaşımı dönemine geri dönülmüştür.

506 sayılı Kanun'un anılan maddesi 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış, konuya ilişkin düzenlemenin yapıldığı 5510 sayılı Kanun'un 93/1 fıkrasında, Kurumun prim ve diğer alacaklarının 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, sürenin başlangıcının ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başı olduğu belirtilmiştir.

Madde de, özel durumlardan doğan prim ve diğer alacaklar yönünden zamanaşımının başlangıç tarihi ayrıca düzenlenmiş, Kurumun prim ve diğer alacaklarının; mahkeme kararı sonucunda doğması halinde ise, mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğması halinde, rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden doğması halinde, bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar,

kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğması halinde, bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren, zamanaşımı süresinin başlatılması gerekeceği belirtilmiştir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,