Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6153 K.2023/6607

Taraflar arasındaki tarım bağ-kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak, karar verilmesine yer olmadığına, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararın davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının kendisine ait tarım arazilerinde kendi adına tarımsal faaliyette bulunduğunu,7237509509 no ile tarım Bağ-Kur ve 1001201502542 no ile SSK sigortalılığının olduğunu, davacının kendi adına ve namına tarımsal faaliyet sonucu teslim ettiği ürün bedellerinden ilk zorunlu Tarım Bağ-Kur prim kesintisinin 1996 yılında resen % 1 oranında yapıldığını, ilk kesinti tarihi öncesinden başladığı tarımsal faaliyetine bu tarihten sonra da devam ettiğini,

ilgili mevzuat gereği sigortalı sayılanlardan sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içerisinde Kuruma kayıt ve tecilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerektiğini, davacının Öge Zeytin ve Z.Yağı Ticaretine verdiği ürünlerden yapılan kesintiye göre eline geçen makbuz ile 15.06.2020 tarihinde davalı Kuruma müracaat ettiğini, başvurunun 17.06.2020 tarihinde Kuruma ulaştığını,

ancak yasal süre içerisinde yanıt verilmediğinden beyanla davacının teslim ettiği ürün bedellerinden ilk kesintinin yapıldığı tarihi takip eden ay başı 01.11.1995 tarihinden itibaren 2926 sayılı Kanun uyarınca tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, ilgili Kanun ve diğer Sosyal Güvenlik Mevzuat hükümleri gereğince davaya konu olayda davacının dava açmadan önce davalı Kuruma müracaat ederek talepte bulunması zorunlu olduğu halde başvuru ön şartını yerine getirmeden Kurum aleyhine dava açması nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, Kurum kayıtlarının tetkikinde ...

Bağ-Kur no’lu davacının 01.10.2008 - 12.03.2018 tarihleri arasında Ziraat Odası kayıtlarına göre tarım Bağ-Kur kaydının tespit edildiği, davacının ilk kez 23.03.2009 tarihinde Kuruma başvurduğunu, Ziraat Odası Başkanlığı yazısına istinaden 01.10.2008 tarihinden itibaren sigortalılığının başlatıldığını,davacının 19.06.2014 tarih 9085422 sayı ile Kurum kayıtlarına giren tevkifat kesintisinin Bağ-Kur primine aktarılmasına dair dilekçe verdiğini,dava dilekçesi ekinde sunulan tevkifat kesintisi tarihinde Ziraat Oda kaydı bulunmadığından beyanla, ilgili mevzuat uyarınca davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; Toplanan deliller, ilgili yasal mevzuat ve yargısal uygulamalar birlikte değerlendirilmekle dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun heyet raporu hükme esas alınarak; zeytin üreticiliğinin budama, hazırlama, tamamlama, ilaçlama gibi safhaları dikkate alındığında zirai faaliyetin satıştan önceki bahar aylarında başlayacağı gözetilerek davanın kabulüne, davacının 01.03.1995 - 31.10.1995 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davacının 23.03.2009 tarihli başvurusu üzerine Ziraat Odası Başkanlığı yazısına istinaden 01.10.2008 tarihinden itibaren sigortalılığının başlatıldığını, 19.06.2014 tarih ve 9085422 sayı ile Kurum kayıtlarına giren dilekçesi ile teslim ettiği ürünler nedeniyle yapılan kesintinin sigortalılığına aktarılması için dilekçe verdiğini ancak kesinti tarihinde Ziraat Odası kaydı bulunmadığını, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu hüküm kurulduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; somut olayda; dava dilekçesinde davacının 01.01.1996 tarihinden itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasının istenmesi, davacı vekilinin 16.03.2021 tarihli dilekçesi ile de; dava dilekçesindeki "01.01.1996" tarihinin sehven yazıldığını belirterek davacının 01.11.1995 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini talep ettiklerini beyan etmesi,

davalı Kurumca yargılama aşamasında davacının 01.11.1995-31.12.1995 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edilmiş bulunması karşısında; konusuz kalan 01.11.1995-31.12.1995 tarihleri arasındaki dönem yönünden karar verilmesine yer olmadığına ve kesinti yapılmasına rağmen resen tescil yükümlülüğünü yerine getirmediği için bu dönem yönünden dava açılmasına sebebiyet veren Kurumun yargılama gideri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına,

davacının fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar verilmesi gerekirken, talebin aşılması suretiyle davacının 01.03.1995 - 31.10.1995 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi yerinde bulunmadığından davalı Kurumun yerinde görülen istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği belirtilerek davalı Kurumun istinaf başvurusunun kabulü ile Balıkesir 1. İş Mahkemesinin 18.01.2022 tarih ve 2020/259 E. 2022/38 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

konusuz kalan 01.11.1995-31.12.1995 tarihleri arasındaki dönem yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.11.1995 tarihinden itibaren tarım bağ-kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un 2, 5, 7,9 ve 10 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,