Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6194 K.2023/6591

Taraflar arasındaki hizmet tespitine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili davacının 01.03.2003 tarihinden 01.06.2008 tarihine kadar ..... sicil numaralı ... ve Oğulları ..., ... ve ...'a ait nakliyat iş yerine girerek 01.06.2008 tarihine kadar asgari ücret ile kesintisiz ve fasılasız olarak çalıştığını, ancak baba ve oğullarına ait işyerinin 09.09.2004 tarihinde Limited Şirket olarak Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tescil edildiğini, işveren şirketin müvekkili davacının hizmetlerinden 2006 yılında 30 gün, 2007 yılında da 74 günlük çalışmasını SSK'na bildirip, diğer hizmetlerini ise SGK'ya bildirmediğinden bahisle, davacı ...'in davalı işyerinde 01.03.2003 tarihinden 01.06.2008 tarihine kadar kesintisiz olarak asgari ücretle çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olup reddi gerektiğini, davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendine tabi olarak... sicil numaralı davalı işyerine girdiğine dair ilk işe giriş bildirgesinin 01.12.2006 tarihinde verildiği ve aynı iş yerinden 14.03.2007 tarihinde işten çıkmış olduğunun tespit edildiğini, kurum kayıtlarına intikal etmeyen çalışmaların yazılı belge ile ispat zorunluluğunun Yargıtay kararlarından kaynaklandığını, mahkemece çalışıldığı iddia edilen süreler yönünden yazılı belgelerin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davacının çalışmalarının kuruma bildirildiğini,

kuruma bildirilenler dışındaki çalışma iddiasının ispatı yönünden, davacının yazılı belge ibraz edemediği dikkate alınarak, yerleşmiş Yargıtay kararları gereği, yazılı belge ile ispatlanamayan davanın reddi gerektiğini belirterek, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları, bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ... Nakliyat Vinç Hiz. Tic. Ltd.

Şti. ünvanlı 1063854 işyeri nolu davalı şirket ile 91231 işyeri sicil nolu Doğan Kurtarma Araçları ve Vinç İşletmesi Taahüt Ticaret Limited Şirketi'nin, her iki şirketinde ortaklarının ..., ..., ... ... olduğu, tanık beyanlarına göre bu üç kişinin kardeş olup babalarının ... olduğu, her iki şirketinde aynı adreste ve aynı işi yaptıkları göz önüne alındığında, aralarında organik bağ olduğu ve her iki şirketin aynı işveren olduğu kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne, davacının....01 işyeri sicil numaralı ...

Nak. Vinç Hizmetleri Tic. Ltd Şti'ne ait işyerinde kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle 01.03.2003 - 01.06.2008 tarihleri arası kesintisiz olarak asgari ücretle çalışmış olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili, davacı tanıklarının beyanları arasında birçok çelişki bulunduğunu, Kazım Gökcan, Hikmet Hıraman ve Ender Soner Göncü'nün şirkete karşı davaları bulunduğundan objektif açıdan değerlendirmenin ve bu kişilerin tanıklıklarına itibar etmenin mümkün olmadığını, yasaya göre sigortalılar çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak hizmetlerinin tespitini talep edebileceğini, yargılama sonucunda davaya konu kesintisiz çalışmanın 2008 yılında son bulduğu tespit edildiğini, 2017 yılında açılan bu davanın hak düşürücü süreye uğradığı tarih olup reddi gerektiğinden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Feri müdahil Kurum vekili, davacının 01.03.2003 - 01.06.2008 dönemi arasında fiili çalışmalarının sigortalı olarak tespit edilmesi gerektiğini, davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davacının davasını sadece tanık delili ile ispatlamaya çalıştığını, oysa ki kamu düzenine ilişkin olan çalışma olgusu sadece tanık delili ile ispatlanamaz nitelikte olduğunu, her ne kadar kararda bahsedilmemişse de davacının iddia ettiğinin aksine davacının çalıştığı herhangi bir Kurum ve işe giriş bildirgesi bulunmadığını, Kurumdan gelen yazıda davacının davalı Kurumda herhangi bir çalışmasının tespit edilmediği belirtildiği gerekçesiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; dosyada dinlenen ve bordrolarda ismi geçen davacı ve davalı tanıkların alınan beyanlarında davacının davalı iş yerinde çalıştığının bildirildiği, dinlenen tanık beyanlarında davacının çalışmasının kesintisiz olduğu anlaşılmakla davada hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde Mahkemenin kabulünün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf dilekçesindeki gerekçeleri ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesindeki gerekçeleri ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesidir. Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davalar, sonuç itibariyle sigorta primlerinin işverenden tahsilini ve kurum kayıtlarının düzeltilmesini de gerektireceğinden gerçek işveren ve kurum kayıtlarında işveren olarak görünen kişilerin de belirlenerek davaya katılmaları sağlanmalı, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılması, bir başka anlatımla, davanın sübutu, kanıtlama yükümlülüğü ve verilen kararın infazı açısından, husumetin tüm işverenlere birlikte yöneltilmesi zorunludur.

3. Değerlendirme

Eldeki davada, davacının ... Nakliyat Vinç Hiz. Tic. Ltd.

Şti. ünvanlı ve... işyeri nolu davalı şirket nezdinde 01.12.2006-14.03.2007 tarihleri arasında 104 gün bildirimin bulunduğu, davalı işyerinin 10.03.2005 tarihinden bu yana 506 sayılı kanun kapsamında olduğu; karar gerekçesinde 0014390 işyeri nolu ... adlı işyerinin 01.04.1972 tarihinde 506 sayılı kanun kapsamına alındığı ve kanun kapsamından 05.04.1995 tarihinde çıktığı, 91231 işyeri sicil nolu Doğan Kurtarma Araçları ve Vinç İşletmesi Taahüt Ticaret Limited Şirketi'nin de kanun kapsamına alındığı, Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabına göre davalı ...

Nakliyat Vinç Hizmetleri Tic. Ltd.

Şti.'nin 09.09.2004 tarihinde tescil edildiği, ortaklarının ..., ..., ... ... olduğu, Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabına göre Doğan Kurtarma Araçları ve Vinç İşletmesi Taahüt Ticaret Limited Şirketi'nin 06.03.1990 tarihinde tescil edildiği, ortaklarının ..., ..., ... ... olduğu, şirketin faal olduğu belirtilerek ilgili kayıtlar ve tanık beyanları doğrultusunda bu şirketler arasında organik bağ olduğu ve her iki şirketin aynı işveren olduğu kanaatine ulaşıldığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik incelemeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki bilgiler ışığında, dava dilekçesinde davacının 01.03.2003 tarihinden 01.06.2008 tarihine kadar....01 sicil numaralı ... ve Oğulları ..., ... ve ...'a ait nakliyat iş yerine girerek 01.06.2008 tarihine kadar asgari ücret ile kesintisiz ve fasılasız olarak çalıştığını, ancak baba ve oğullarına ait işyerinin 09.09.2004 tarihinde Limited Şirket olarak Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tescil edildiğinin belirtildiği; davacının 01.12.2006-14.03.2007 tarihleri arasındaki çalışmalarının... sicil numaralı ...

Nakliyat Vinç Hiz. Tic. Ltd.

Şti. ünvanlı işyerinde kayıtlandığı, davacının bir kısım çalışmalarının adi ortaklık döneminde geçtiği belirtildiğinden bu kişilerin davaya dahli sağlanarak ve delilleri sorularak ayrıca varsa işyeri devri de dikkate alınarak delilleri toplandıktan sonra sonucuna göre davanın yürütülmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup Mahkemece, adi ortaklığı oluşturan kişilere 6100 sayılı HMK'nın 124 üncü maddesi uyarınca yöntemince husumet yöneltilmeli ve taraf teşkili sağlanıp hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,