Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6290 K.2023/9280

Taraflar arasındaki aksine işlemin iptali ile 01.06.2018 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı tahsisi istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle müvekkiline 25.05.2018 tarihli talebine istinaden 01.06.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine; Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının Hollanda'da çalışmaya başladığı 23.05.1989 tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olarak kabulü ile 25.05.2018 tarihli tahsis talebine istinaden 01.06.2018 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, aksine 04.04.2019 tarih 5244307 sayılı ve 06.05.2019 tarih 6744599 sayılı kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...Dairemizce istinaf incelemesi, HMK'nın 355 ve 357 nci maddeleri gereğince istinaf sebepleri ile bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılmıştır.

İncelenen belgelerden; davacının Türkiye'de 15.08.2013-27.08.2013 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında 13 günlük hizmetinin bulunduğu, davacının 11.11.2013 tarihinde, Hollanda'da geçen hizmetlerinden 5375 günlük kısmını borçlanmak üzere davalı Kuruma başvurduğu, davalı kurumca davacının yurt dışında 18 yaşından sonraki dönemde geçen.

23.05.1990-01.11.1991 dönemi için 519 gün, 01.09.2002- 03.07.2004 dönemi için 663 gün, 01.07.2005-31.05.2011 dönemi için 2130 gün, 01.06.2011- 04.01.2012 dönemi için 214 gün, 16.01.2012-03.06.2013 dönemi için 498 gün, 08.06.2013- 18.07.2013 dönemi için 41 gün olmak üzere toplam 4065 günlük borçlanmanın kabul edilerek 44.292,24 TL borç tahakkuk ettirildiği, bu borcun davacı tarafından ödendiği, davacının 04/04/2018 tarihinde davalı Kuruma başvurarak iki çocuğu için doğum borçlanması talebinde bulunduğu, davalı kurumca 598 ve 720 gün olmak üzere toplam 1318 günlük doğum borçlanmasının kabul edildiği,

Kurumca tahakkuk ettirilen borcun davacı tarafından ödendiği, davalı Kurumca, davacının 4065 günlük yurt dışı borçlanmasının 756 gününün 23.05.1989-29.06.1991 dönemine mal edilmesine ilişkin talebinin, 18 yaş altı sürelerin borçlanılmasının mümkün olmadığı, keza 23.05.1990-19.06.1991 tarihleri arası döneminin ev kadınlığı süresi olarak borçlandırıldığı, SVB'den alınan belgenin Kurum iç emrinde yer alan yönetmeliğe göre borçlanmaya esas hizmet belgelerinden biri olmadığı için borçlandırmasının yapılamadığı gibi sigorta başlangıcının 23.08.1989 olarak kabulünün mümkün olmadığının bildirildiği,

davalı kurumca, davacının yurt dışında ilk işe giriş tarihinin 01.07.2005 olduğu kabul edilip borçlanılan 2500 günlük süre kadar geriye çekilerek sigorta başlangıç tarihinin 21.07.1998 olarak tespit edildiği, 55 yaş, 20 yıllık sigortalılık süresi ve 5975 günlük prim ödeme gün sayısının doldurulmaması nedeniyle talebin reddine karar verildiği, mahkemece davalı kurumun Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nden getirttiği 02.01.2020 tarihli yazı ekindeki TH205 kod numaralı belgenin tercümesinin yaptırıldığı, tercümesi yapılan belgeye göre, davacının 01.09.1989 tarihinde sigortalı çalışmaya başlayarak,

aralıklarla 15.11.2012 tarihine kadar çalıştığı, bu dönem aralığındaki toplam sigortalılık süresinin 8 yıl 7 ay 16 gün olduğunun belirlendiği tespit edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının Hollanda ilk defa çalışmaya başladığı tarihin Türkiye'de sigorta başlangıcı olarak kabul edilerek, 25.05.2018 tarihli tahsis talebine göre 01.06.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

Her ne kadar davalı Kurumca davacının Hollanda'da ilk defa 01.07.2005 tarihinde işe başladığı kabul edilmiş ise de; davacının Hollanda'da ilk defa 01.07.2005 tarihinde işe başladığını belirten yazılı bir belge sunulmadığı gibi, davalı kurumca dosyaya sunulan belgede davacının Hollanda'da ilk kez 01.09.1989 tarihinde çalışmaya başladığının belirtildiği, 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun ile 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin 5 inci fıkrasına.

"Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce akit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların akit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir."cümlesinin eklendiği, dolayısıyla davacının Hollanda'da ilk defa çalışmaya başladığı tarihin 01.09.1989 olduğu, buna ilişkin Hollanda merciince düzenlenen belgenin gerçeği yansıtmadığına dair bir tespitin ya da aksini ortaya koyan bir belgenin dosyaya sunulmamış olduğu,

Hollanda ile Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesine göre, Hollanda'da başlayan sigortalılık tarihinin, Türkiye'de de sigorta başlangıç tarihi olarak kabulünün gerektiği gibi davacının 18 yaşından önce Hollanda'da geçen hizmetleri yönünden de sigorta başlangıç tarihinin Türkiye'de kabulünün gerektiği, davacının 18 yaşını doldurduğu tarihin esas alınarak sigorta başlangıcının 23.05.1990 olarak kabulü halinde bile davacının 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin B/g maddesine göre, 20 yıllık sigortalılık süresini,

46 yaşını ve 5375 gün prim ödeme koşullarını taşıması nedeniyle 25.05.2018 tarihli tahsis talebine göre 01.06.2018 tarihinden itibaren davacıya yaşlılık aylığının bağlanması gerektiği, sonuç olarak Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu..." nun anlaşıldığı gerekçesi ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, kararın eksik araştırma ve incelemeye dayalı verildiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 23.05.1972 doğumlu davacının 01.09.1989-01.12.1989 ve devamla 01.07.1990 tarihi itibariyle Hollanda'da bulunan sigortalılık süresine göre, Türkiye'de bağlanacak yaşlılık aylığına esas sigorta başlangıç tarihinin tespiti noktasındadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 3201 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi.

3. Değerlendirme İnceleme konusu davada, davacının 23.05.1972 doğumlu olduğu, Hollanda'da 01.09.1989-01.12.1989 ve devamla 01.07.1990 tarihi itibariyle sigortalılık süresinin bulunduğu, davacının yurt dışı sürelerini borçlanıp ödeyerek tahsis talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 23.05.1990 olarak tespit edilmesi gerektiği halde 23.05.1989 olarak tespiti usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, temyiz eden davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi hükmünün 2.bendindeki "23/05/1989" ibaresinin silinerek yerine "23.05.1990" ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,