Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6376 K.2023/6697

Taraflar arasındaki Bağ-Kur Sigortalılığının Tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava dilekçesinde; Beyazıt Vergi Dairesi mükellefi olarak 01.03.1986-31.10.1987 tarihinde deri ticareti ve toptancılığı, 16.01.1989-31.08.1991 tarihlerinde Beyazıt Vergi Dairesi mükellefi olarak deri ticaret ve toptancılığı, 09.04.2003-30.04.2010 tarihlerinde Beyazıt Vergi Dairesi mükellefi olarak deri ticareti ve toptancılığı, 09.04.2003-30.04.2010 tarihlerinde işi ile ilgili olarak 11474661037 Bağ-Kur numarası ile Bağ-Kur sigortalısı olduğunu, 03.01.1986-31.10.1987 ve 16.01.1989-31.08.1991 dönemlerindeki faaliyetlerinin de Bağ-Kur sigortalılığından sayılarak 11474661037 Bağ-Kur numarasi ile kayıtlı olduğu dönemdeki Bağ-Kur hizmetleri ile birleştirilmesini, 01.03.1986-09.04.2003 tarihleri arasındaki dönemde Bağ-Kur sigortalısı sayılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde. 01.03.1986-31.10.1987, 16.01.1989-31.08.1991 ve 09.04.2003-30.04.2010 tarihleri arasındaki Beyazıt Vergi Dairesi mükellefiyetini 20.05.2003 tarihinde davalı Kurum kayıtlarına intikal ettirdiği ve 09.04.2003 tarihinde tescilinin yapıldığı, 1479 Sayılı Kanun'a 4956 sayılı Kanun'la eklenen geçici 18 inci maddesinde.

"Bu kanun'a göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.01.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıları, sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 04.10.2000 tarihinden başlar" denildiği, davacının 01.03.1986-31.10.1987 ve 16.01.1989-31.08.1991 dönemlerindeki sigortalılıklarının 04.10.2000 tarihinden önce kuruma bildirilmediğini, bu durum dolayısıyla davacının bu dönemlere ait sigortalılığının davacı adına kayıtlı Bağ-Kur sigortalılığına eklenerek davacının sigortalılığının 04.10.2000 tarihi öncesine çekilmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile; davacının 01.03.1986-31.10.1987 tarihleri arasındaki vergi mükellefiyeti süresinin ve 16.01.1989-19.04.1998 tarihleri arasındaki vergi mükellefiyeti süresinin ve devamında şirket ortaklığı süresinin Bağ-Kur sigortalılılığı süresinden sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, 1479 sayılı Kanun'a 4956 sayılı Kanun'un 47 nci maddesi ile eklenen Geçici 18 inci maddesi “ Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 4.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 04.10.2000 tarihinden itibaren başlar.” hükmü gereğince davacının ticari faaliyetini 04.10.2000 öncesi müvekkili Kuruma bildirerek kayıt ve tescilini yaptırmadığından yasal mevzuat gereği 4/b (Bağ-Kur) tescil tarihi 04.10.2000 öncesine çekilemeyeceğini, ayrıca verilen kararın hüküm fıkrasının tereddüt oluşturduğunu, davanın reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... 17. İş Mahkemesi'nin 15.10.2021 tarih, 2021/140 Esas- 2021/177 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.03.1986-09.04.2003 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti istemine hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 344 üncü maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri ve 1479 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Eldeki davada davacının 01.03.1986-09.04.2003 tarihleri arasındaki dönemde Bağ-Kur sigortalısı sayılmasını talep ettiği, sigortalılık başlangıç tarihi öncesinde 01.03.1986-31.10.1987 ve 16.01.1989-31.08.1991 tarihleri arasında vergi mükellefiyeti bulunması,

21.08.1990 tarihinden itibaren ise limited şirket ortaklığı nedeniyle 01.03.1986-31.10.1987 tarihleri arasında ve 16.01.1989 tarihinden tescil tarihi olan 20.04.1998 tarihine kadar olan süre içerisinde de zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiği, ancak davacının askerlik kayıtlarından 16.10.1996-16.04.1998 tarihleri arasında askerlik yaptığı görüldüğünden bu dönem yönünden sigortalı sayılması mümkün olmadığından buna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu askerlik dönemi içerisinde de davacının sigortalı olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3.Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "Davacının 01.03.1986-31.10.1987 tarihleri arasındaki vergi mükellefiyeti süresinin ve 16.01.1989-19.04.1998 tarihleri arasındaki vergi mükellefiyeti süresinin ve devamında şirket ortaklığı süresinin Bağ-Kur sigortalılılığı süresinden sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine" ibaresinin silinmesine, yerine "Davacının 01.03.1986-31.10.1987 tarihleri arasındaki vergi mükellefiyeti süresinin ve 16.01.1989-15.10.1996 ile 17.04.1998-19.04.1998 tarihleri arasındaki vergi mükellefiyeti süresinin ve devamında şirket ortaklığı süresinin Bağ-Kur sigortalılılığı süresinden sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine" yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,