Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6440 K.2023/6332

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, davacının 25.08.2010-30.11.2010 günleri arasında Du-Su Yapı İnşaat Akaryakıt Nak. unvanlı iş yerinden yapılan bildirimlerinin iptal edilmesi nedeniyle aylığının da iptal edilerek kendisine yersiz aylık ödemesi çıkartıldığını, söz konusu sürede Du-Su yapı isimli firmada çalışmadığını, 01.02.2009-30.11.2010 gününe kadar davalı firmada çalıştığını belirterek 03.08.2010-30.11.2010 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak davalı şirket nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil kurum vekili, davacı tarafın davasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının belirtilen tarihlerde fiili çalışmasının olmadığını, sadece gerekli gün sayısını doldurup emeklilik için yeterli gün sayısına ulaşmak maksadı ile kendisini sahte sigortalı gösterdiğini, zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; dosya kapsamına gelen belgeler, dinlenilen davacı tanıkları ile bordro tanıklarının beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, mahkememizce, davacının, davalı işyerinde 04.08.2010 ile 30.11.2010 döneminde kesintisiz-aralıksız çalıştığına kanaat getirilerek, davanın kabulüne, davacının, davalı işyerinde 04.08.2010 ile 30.11.2010 döneminde kesintisiz-aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Fer’i müdahil kurum vekili, mahkemece yeterli araştırma yapılmadan karar verildiğini ve hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyadaki yazılara, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine ve özellikle davalı işyerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı hizmet cetvelleri ile sabit olan bordrolu tanıkların beyanlarının ve davalı işyerinin yöneticisi ve müdürü olan şirket temsilcisinin uyuşmazlık konusu dönemde davacının davalı işyerinde çalıştığına yönelik beyanlarının ispata yeterli görülmesine göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik feri müdahil vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde fer'i müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil kurum vekili istinaf dilekçesinde yer verdikleri hususları belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 03.08.2010-30.11.2010 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir.

506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut dosyada; davacının 03.08.2010-30.11.2010 tarihine kadar davalı nezdinde çalıştığının tespitini talep ettiği, söz konusu dönemde Du-Su Yapı İnş. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinden bildirim yapıldığı ve bu sürelerin iptal edilmesi nedeniyle davacının yaşlılık aylığının iptal edilerek yersiz ödeme çıkartıldığı, hizmet cetvelinde 01.02.2009-03.08.2010 döneminde davalı iş yerinden bildirim yapıldığı anlaşılmaktadır.

Kurumun 22.05.2017 tarihli inceleme raporu ile davacının Du-Su Yapı İnş. Ltd. Şti.'nde geçen 25.08.2010-30.11.2010 tarihleri arasındaki çalışması, 03.07.2020 tarihli inceleme raporu ile de 01.02.2009-03.08.2010 tarihleri arasında davalı iş yerinde geçen çalışmaları iptal edilmiştir. Dosyada dinlenen ve davacıyla aynı dönemlerde çalışmaları bulunan tanıklar davacının davalı iş yerinde çalıştığını belirtmişlerse de tanıkların hem Du-Su Yapı İnş. Ltd.

Şti.'nden hem de davalı iş yerinden yapılan bildirimleri aynı kurum raporlarıyla iptal edilmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Bu itibarla davacının beyanı alınarak çalışması somutlaştırılmalı, hangi inşaat iş yerlerinde kimlerle birlikte çalıştığı açıklattırılmalı, ilgili belediye başkanlığından inşaatlara ilişkin ruhsat bilgileri celp edilmeli, iş yerine ait dönem bordroları da celp edilerek çalışmaları iptal edilmeyen sigortalıların davacının çalışması ile ilgili beyanları alınmalı, tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde bu çelişkiler giderilmeli, bu şekilde çalışmanın varlığı ve süresi açıklıkla tespit edilerek elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,