Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6564 K.2023/7765

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... ile davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ile davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmek ve de davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili tarafından duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 20.12.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti. adına Av. ... ile davacılar adına Av. ... ve Av. ... geldiler. Diğer davalılar adlarına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiştir. Dosyanın tekrar Dairemiz’e gönderilmesinden sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kazazede davacı ...'in, davalı iş yerinde çalışırken 12.05.2008 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu sakatlandığından bahisle kazalı için 337.280,40 TL maddi, 170.000,00 TL manevi, eş için 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, çocuklar için 1.000,00’er TL maddi, 20.000,00’er TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile Kubatoğlu şirketi arasında taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, anlaşmaya göre ...'teki otellerin yapımı konusunda müteahhitin... Şirketi olduğunu, taşeronun Kubatoğlu Şirketi'nin sahibi ... olduğunu, bu nedenle husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacı işçinin taşeron firmanın sigortalı işçisi olduğunu, müvekkilinin meydana gelen iş kazasında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı gibi davanın tarafı da olmadığını, müvekkil şirketin iş güvenliği ve sağlığı konusunda gerekli bütün önlemlerini aldığını ve kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kule vinç operatörü oluğunu, müvekkilinin alçıpan dolu paleti platforma indirdikten sonra güvenlik nedeniyle vinci kapattığını, bu nedenle vinç halatının yukarıya doğru çekilmesinin de mümkün olmadığını, kazanın asıl nedeninin platformdan kaynaklandığını, müvekkili ...'ın meydana gelen kaza da kusurunun olmadığını, davacıların talep ettiği manevi tazminat bedellerinin meydana gelen zararla kıyaslandığında oldukça fahiş olup zenginleşme amacı güttüğünden davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden kazalının maddi zararının tespit edilen %38,00 sürekli iş göremezlik oranı dikkate alındığında 1.236.294,67 TL olduğu, ne var ki ıslahın 337.280,40 TL olduğundan bahisle davacı kazalının talebiyle bağlı kalınarak maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı kazalı lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, davacılar eş ve çocukların maddi zararları bulunmadığından bahisle bu davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine, eş lehine 3.000,00 TL, çocuklar lehine 1.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle müvekkili şirketin dava konusu iş kazasında herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, anahtar teslim şeklinde otelin yapım işini diğer davalı ...'a verdiğini, dosyadaki raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, dava konusu iş kazasının gerçekleştiği işyerinin bir otel inşaatının şantiyesi olduğunu, belediyenin otel inşaatı ihalesi açıp yapım işinin... Gayrimenkul Ortaklığı ve... İnşaat Grubuna verdiğini, bu şirketin de anahtar teslim sözleşmesi ile dava konusu inşaat işini müvekkili şirkete verdiğini, müvekkili şirketin de anahtar teslim sözleşmesi ile işin tamamını diğer davalı ...'a verdiğini, ...'ın ceza yargılamasında beraat ettiğini ileri sürmüştür.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle kusur raporunun hatalı olduğunu, kazanın asıl nedeninin platformdan kaynaklandığını, kule vinç operatörü olan davalı ...'e kusur izafe edilemeyeceğini, davacının asgari ücretle çalıştığını, hesap raporunda gelirinin asgari ücretin 3.88 katı olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, TUİK verisinden anlaşılacağı üzere bir inşaat işçisinin gelirinin asgari ücretin 1,34 katı kadar olabileceğini, kaldı ki davacının asgari ücretle çalıştığını, takdir edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, olayın üzerinden 13 yılı aşkın bir sürede geçtiği nazara alındığında işleyecek faizle birlikte belirlenebilen miktarın fahiş olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle davacı kazalının ilk olarak tespit edilen %21,20 sürekli iş göremezlik oranına bir itirazı olmadığı, sürekli iş göremezlik oranının davalı tarafın itirazı ile %38,00’e çıkması nedeniyle davacı kazalının maddi zararının fazla hesaplandığı, ağır bedensel zarar bulunmaması nedeniyle eş ve çocuklara manevi verilemeyeceğinden bahisle istinaf yoluna başvuran davalıların istinaf istemlerinin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davacı kazalının maddi zararının %21,20 sürekli iş göremezlik oranı dikkate alındığında 672.278,49 TL olduğu, ne var ki ıslah’ın 337.280,40 TL olduğundan bahisle davacı kazalının talebiyle bağlı kalınarak maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı kazalı lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, davacılar eş ve çocukların maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ile davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, kule vinç operatörü olan müvekkilinin alçıpan dolu paleti platforma indirdikten sonra güvenlik nedeniyle vinci kapattığını, bu nedenle de vinç halatının yukarıya doğru çekilmesinin de mümkün olmadığını, kazanın asıl nedeninin platformdan kaynaklandığına şüphe olmadığını, davacının asgari ücretle çalıştığı sabit olmasına rağmen bilirkişi hesap raporunda asgari ücretin 3,88 katı üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, hüküm altına alınan manevi tazminatın fazla olduğunu,

Davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle, müvekkili davalı şirketin kusuru bulunmadığını, dava konusu olayda iş kazasının olduğu yerin malikinin ... Büyükşehir Belediyesi olduğunu, belediyenin kendi yerine otel yapmaya karar verdiğini ve inşaat için ihale açtığını, ihaleyi... Şirketinin kazandığını, belediyenin bunun üzerine “ anahtar teslim şekli ile” inşaatın yapılması için davalı ...

Şirketi ile anlaşma yaptığını, ... şirketinin de yine anahtar teslimi şeklinde müvekkili... şirketine işi verdiğini, davalı... şirketinin de yine anahtar teslimi şeklinde inşaat işini davalı ...’ın şahıs firmasına verdiğini, davacı tarafın davalı ...’ın sigortalısı olduğunu, aynı olaya ilişkin ceza dava dosyasında alt işveren ...’ın kusuru bulunmaması sebebi ile beraatine karar verildiği ve kararın kesinleştiğini, bu nedenle anahtar teslim şekli ile yapılan inşaat sözleşmesinin varlığı ile müvekkili şirkete kusur izafe edilmesinin doğru olmadığını,

kaldı ki taşeron ...’ın beraat etmesi nedeni ile müvekkili şirketin dava konusu olayda kusurlu bulunmasının da ayrıca hukuken mümkün olmadığını, Kurum tarafından açılan rücuan tazminat dava dosyasında Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin ceza dava dosyasının sonucunun değerlendirilmemesi nedeniyle mahkeme kararını bozduğunu, eldeki dosyada da mahkemenin ceza dava dosyasının sonucunu araştırmadan ve kesinleşmesini beklemeden kusur raporu aldığını, ceza dava dosyasında ceza alan kişilere de kusur verilmesi gerektiğini, bu nedenle hükme esas alınan kusur raporlarının eksik ve hatalı olduğunu,

aynı olaydan kaynaklı açılan tüm davalardaki kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi açısından rücuan tazminat dava dosyasında 14.11.2018 tarihli bir kusur raporu alındığını, o raporda müvekkiline kusur verilmediğini, eldeki dosyada bilirkişilerin tüm dosyalar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde gerekçeli rapor hazırlaması gerekirken soyut ifadelerle rapor hazırlamalarının eksik ve hatalı bir durum oluşturduğunu, müvekkili... şirketinin işin tamamını anahtar teslimi suretiyle ...’a devretmesi nedeniyle aralarındaki hukuki ilişkinin işveren-aracı olarak nitelendirilemeyeceğini, işin bir bölümü yerine,

tümüyle devir olunduğu durumda işi devreden kişinin işverenlik sıfatı ortadan kalkacağından müvekkili... firmasından alacak talep edilemeyeceğini, kazalıların taşeron ...’ın sigortalı işçileri olması nedeniyle müvekkili şirketin herhangi bir sorumlulugu bulunmadıgı gibi iş bu davanın tarafı olamayacağı kesin olduğunu, maddi zarar hesabında esas alınan ücretin hatalı olduğunu, manevi tazminatın fazla olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından, aynı kaza olayından dolayı görülen ceza dava dosyasında davacı kazalının işvereni olan davalı ..., şantiye şefi Özkan Aksoy, iş güvenliği sorumlusu mühendis..., vinç işaretçis...ve eldeki dosyanın davalısı vinç operatörü ...'ın sanık olarak yargılandıkları, ceza dava dosyasında sonuç olarak işveren ... ile şantiye şefi...un 5271 sayılı Kanun'un 223/2-c maddesi gereğince beraatlerine, diğer sanıkların mahkumiyetlerine karar verildiği, temyiz edilen ceza mahkemesi kararının Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 08.11.2018 tarih ve 2017/5390 Esas, 2018/10551 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek onandığı,

ceza dava dosyasında kabul edilen maddi vakıa ile temyiz incelemesine konu eldeki dava dosyasında kabul edilen kazanın oluş şeklinin aynı olduğu, buna göre olay tarihinde inşaatın üst katlarına taşınmak için getirilen alçıpan malzemelerinin tablalar halinde kule vinç yardımı ile inşaatın katlarına naklinin yapıldığı, paletli haldeki alçıpan malzemenin halatlara bağlı şekilde otel inşaatının 6. katındaki ahşap iskeleye vinç operatörü olan davalı ... tarafından bırakıldığı,

o katta bulunan diğer işçi davalı ...'ın paletin bağlandığı vinç halatlarından birini söktüğü ancak diğer halat henüz çözülmemesine rağmen vinç operatörü davalı ...'ın vinci hareket ettirmesi üzerine diğer halattan kurtulan alçıpan tablalarının aşağıda çalışmakta olan işçilerin üzerine düştüğü, meydana gelen iş kazasında ... ve ... isimli işçilerin vefat ettiği, ... ve ... isimli işçilerin yaralandıkları, dosya kapsamına göre dava dışı...

Gayrımenkul Yatırım Ortaklığı unvanlı şirket ile yine dava dışı... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. isimli diğer bir şirket arasında yargılamaya konu kazanın meydana geldiği inşaat işi noktasında bir kısım inşaat işlerinin yapılması konusunda sözleşme bulunduğu anlaşılmakta ise de anılan iki şirket arasındaki sözleşme/sözleşmelerin dosya kapsamında yer almadığı, ancak dosya içerisinde yer alan dava dışı... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. ile davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.

Arasında imzalanmış 22.10.2007 tarihli sözleşmeye göre dava dışı... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş.'nin davalı... şirketine 21L-Ivc pafta, 5020 Ada’da kayıtlı Yaprak Mah. İstasyon Cad. ... adresinde dava dışı ...veya yetkilendireceği 3. Kişi tarafından işletilecek olan 92 Odalı, 2 Bodrum+1 Zemin, 5 Normal Katlı, 4 yıldızlı ... ile 177 Odalı, 2 Bodrum+1 Zemin, 9 Normal Katlı, 3 yıldızlı...Hotel’den oluşan “...

Otel Projesi” nin tüm inşaat, iç dekorasyon, düğün salonu, havuzlar ve spa, elektrik mekanik sistemleri, alt yapı, peyzaj vb işlerinin işletme teçhizatı dahil, otelin işletmeye açılması için gerekli tüm malzeme ve ekipmanlar (fitness ekipmanları, mobilyalar, TV, CCTV, otel tekstili, mutfak ve pişirme malzeme ve ekipmanları, yönlendirme levhaları ve tabelalar, sabit ve hareketli mobilyalar, telsiz telefonlar, cephe ve bahçe aydınlatmaları, bekçi ve kontrol klubeleri, bahçe duvarı, yollar ve otoparklar, vs.) dahil yapılarak anahtar teslim çalışır durumda teslimi işini verdiği, bu sözleşmenin tanımlar kısmında iş sahibinin...

Gayrımenkul Yatırım Ortaklığı, işverenin... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş., müteahhitin davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. olarak gösterildiği, sözleşmenin dava dışı... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. ile davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalandığı, yine temyiz incelemesine konu dosya arasında bulunan davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı gerçek kişi ...’ın şahıs firması arasındaki 01.01.2008 tarihli sözleşme ile davalı... İnş. Elk.

Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'nin dava dışı... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş.'den aldığı işin subasman üstü anahtar teslimi işlerinin yapılması işini davalı ...’ın şahıs firması olan Kubatoğlu Dekorasyon Isı, Ses ve Su Yalıtım İnş. San. Tic.- ... firmasına verdiği, anılan sözleşmenin 3.1 inci maddesi kapsamına göre davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...’a verilen işin subasman kısmı dışında... İnş. Tur. ve Tic.

A.Ş.'nin 22.10.2007 tarihli sözleşme ile davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'ye verdiği işin birebir aynısı olduğu, 01.01.2008 tarihli bu sözleşmenin tanımlar kısmında iş sahibinin dava dışı... Gayrımenkul Yatırım Ortaklığı, müteahhitin dava dışı... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş., yine müteahhitin davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti., taşeronun ...’ın şahıs firması olan Kubatoğlu Dekorasyon Isı, Ses ve Su Yalıtım İnş. San.

Tic. olarak gösterildiği, sözleşmenin davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... arasında imzalandığı, Bölge Adliye Mahkemesi'nin temyiz incelemesine konu kararında davalılar... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti. ile ... arasında asıl/alt işveren ilişkisi bulunduğu kabulünden hareket ettiği, davacısı vinç operatörü ... olan işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi'nin 2012/14311 Esas sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği, anılan bozma kararında davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin aynı zamanda inşatta kullanılmak üzere dava dışı YPU unvanlı bir şirketten kaza esnasında kullanılmakta olan vinci kiraladığından bahsedildiği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişi tarafından düzenlenen inceleme raporunda olayın iş kazası olduğunun ve kazanın meydana gelişinde vinç operatörü ...'ın %20, işveren ...'ın %80 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, İlk Derece Mahkemesi'nce alınan 15.10.2016 tarihli birinci kusur raporunda davacı kazalının kusursuz olduğu, alçıpan malzemelerini katta karşılayıp halatlardan birini çözen işçi davalı ...'ın kurusuz olduğu, vinç operatörü davalı ...'ın %5, davalı...

İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %20, davalı ...'ın %75 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirildiği, 04.06.2017 tarihli ikinci kusur raporunda davalı ...'ın kusursuz olduğu, davacı sigortalının %5, vinç operatörü davalı ...'ın %10, davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin %25, davalı ...'ın %60 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirildiği, bu 04.06.2017 tarihli bilirkişi kusur raporunun davacılar vekiline 12.07.2017 tarihinde tebliğ edilmesine karşın itiraz edilmediği, yine 20.12.2017 tarihli 29’ncu celsede davalı... şirketi vekilinin “son gelen raporu inceleyip beyanda bulunmak üzere süre istiyoruz,” şeklinde beyanda bulunması üzerine mahkemece davalı vekiline iki haftalık kesin süre verildiği ancak davalı... şirketi vekilinin bu ikinci kusur raporuna itiraz etmediği,

raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi noktasında alınan 31.01.2018 tarihli üçüncü kusur raporunda ise davacı kazalının kusursuz olduğu, alçıpan malzemelerini katta karşılayıp halatlardan birini çözen işçi davalı ...'ın kurusuz olduğu, davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin %20, davalı ...'ın %80 oranında kusurlu oldukları, davalı ...'a verilen %80 kusurun içinde olmak kaydıyla davalı ...'ın %5 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, İlk Derece Mahkemesi'nce son alınan 31.01.2018 tarihli bilirkişi kusur raporu hükme dayanak kılınmışken, Bölge Adliye Mahkemesi'nin temyiz incelemesine konu kararında davacı işçiyi kusursuz, davalılar ..., ... ve... şirketini kusurlu bulan raporların yerinde olduğu ancak bunlar arasındaki kusur oranı dağılımının eldeki tazminat talebi yönünden sonuca etkili olmayacağı, zira söz konusu kusur dağılımının davalılar arasındaki rücu ilişkisini ilgilendireceği,

davacıya karşı teselsül hükümleri uyarınca her üç davalının toplam %100 kusur oranından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu şeklinde gerekçe yazılmak suretiyle aslında hangi davalının ne oranda kusurlu olduğu konusunda Bölge Adliye Mahkemesi'nce herhangi bir belirleme yapılmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun aynı kazada yaralanan sigortalı ...’den kaynaklanan Kurum alacaklarının tahsili için gerçek kişi işveren ... ile vinç operatörü ... aleyhine açtığı rücuan tazminat dava dosyası hakkında verilen kararın Dairemiz'in 14.01.2020 Tarih 2019/1833 Esas, 2020/88 Karar sayılı kararı ile ...

Büyükşehir Belediyesi'nden ihale yolu ve anahtar teslimi suretiyle alınan, ... fuar inşaatı içerisinde yapılacak otel inşaatı işi nedeniyle tüm organizasyon aşamasının değerlendirilmesi ve projede yer alan tüm şirketlerin kusur durumları ile birlikte davalı... Elektrik Makine Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin olayda işverenlik sıfatının varlığı ile davalılardan Selahattin’in de diğer davalı... Elektrik Makine Taah. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin taşeronu olması nedeniyle 506 sayılı Yasanın 87’nci maddesi kapsamında sorumluluğunu irdeleyen soyut ifadelere dayanmayan, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığı ve dayanağı mevzuat hükümleri ayrıntılarıyla irdelenerek, iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak kusur raporu ile sonuca gidilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanlış değerlendirme ile hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu,

meydana gelen olayla ilgili olarak açılan ceza dava dosyasının sonucunun araştırılması ve kesinleşmesi halinde ceza davasında mahkûm olan kişilere de kusur izafesinin gerektiği hususları dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar gözetilmeden karar verilmesinin hatalı olduğu, mahkemece sigortalının açtığı tazminat davası ve bu davanın kesinleşmesi halinde kesin delil oluşturmasa da güçlü delil teşkil edeceği dikkate alınarak,

ceza davasında belirlenen maddi olgulara göre, yukarıda açıklanan ilkelere uygun şekilde davalı şirket ile davalı ... dışında tüm organizasyon içerisinde yer alan kişileri ve konumlarını dikkate alan, soyut ifadelere dayanmayan, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığı ve dayanağı mevzuat hükümleri ayrıntılarıyla irdelenerek,

iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak kusur raporu ile sonuca gidilerek karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Maddi tazminat davalarında sigortalının kazanç kaybının hesaplanmasında sigortalının kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesi'nce davacı kazalının kusursuz olarak kabul edilmesi dışında davanın tarafları ve dava dışı kişiler arasındaki kusurun oran ve aidiyeti konusunda bir belirleme yapılmadan, davalılar ...,... Şirketi ve ...'ın kusurlu bulundukları kabulünden hareketle sonuca gidilip yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; kaza olayının meydana geldiği inşaat işine ilişkin olarak dava dışı ... Büyükşehir Belediyesi ile dava dışı... Gayrımenkul Yatırım Ortaklığı arasındaki sözleşmenin, dava dışı... Gayrımenkul Yatırım Ortaklığı ile dava dışı... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. arasındaki sözleşmenin, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi'nin 2012/14311 Esas sayılı bozma ilamında bahsedilen davalı... İnş. Elk. Mak. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti. ile dava dışı YPU şirketi arasındaki vinç kiralama sözleşmesinin, ceza dava dosyasında verilen kesinleşmiş karar ile ceza dosyasında alınan bilirkişi kusur raporlarının, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından açılan rücuan tazminat dava dosyasında alınan bilirkişi kusur raporlarının, diğer kazalı ...'in açmış olduğu iş kazasından kaynaklanan tazminat dava dosyasında alınan bilirkişi kusur raporlarının, Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin incelemesinden geçip düzelterek onama kararı ile kesinleşen aynı kazada vefat eden işçi ...’ın hak sahiplerinin açmış olduğu ...

4. İş Mahkemesi 2013/53 Esas, 2014/358 Karar sayılı manevi tazminat dava dosyasında alınan bilirkişi kusur raporlarının eksiksiz ve okunaklı örneklerini celp ettikten sonra önceki birlirkişi kusur raporlarını düzenleyenlerden farklı, alanında uzman bilirkişi heyetinden kazanın gerçekleştiği otel inşaatı işindeki tüm organizasyon aşamasını, davalı... Elektrik Makine Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin olayda işverenlik sıfatının varlığını, davalılardan Selahattin’in diğer davalı...

Elektrik Makine Taah. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin taşeronu olduğunu göz önünde bulundurmak suretiyle, tespit edip değerlendiren ve projede yer alan tüm gerçek ve tüzel kişiler arasındaki hukuki ilişkileri ve ceza dava dosyasında kesinleşen maddi olguyu, ceza dava dosyasında mahkum olan kişilere de kusur izafesinin gerektiği hususlarını dikkate alarak bütün bu gerçek ve tüzel kişilerin kazanın meydana gelişinde bir kusurlarının bulunup bulunmadığını, varsa oranını belirleyen, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişi tarafından düzenlenen inceleme raporu,

aynı olaydan kaynaklanan ve yukarıda belirtilen diğer dava dosyalarında alınan kusur raporlarını da irdeleyip çelişkileri gideren yeni bir bilirkişi kusur raporu almak, yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde davacı tarafça itiraza uğramayan 25.09.2018 tarihli ek hesap raporunun bilinen (iskontosuz) / bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin değişmemesi gerektiğini dikkate alıp usuli kazanılmış hakları da göz önünde bulundurarak çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davalıların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Davalı şirket avukatı yararına takdir edilen 8.400,00 TL duruşma avukatlık parasının davacılara yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,