Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6668 K.2023/7413

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen istirdat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, müvekkilinin ... Belediyeler İşletmesi olan Binted ...... Ltd.

Şti.'de saat ücretli olarak müzik içerikli kültürel ve sanatsal faaliyetlerin yürütülmesine destek amacı ile 506 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesi (B) fıkrası kapsamında Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyerek çalıştırılmasına rağmen, 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırıldığı varsayımı ile 03.11.2008-03.08.2009, 25.11.2009-16.08.2010, 15.03.2011-15.08.2011,

16.12.2011- 14.01.2013 tarihleri arasında yaşlılık aylığı kesilmeden çalıştırıldığı gerekçesi ile yaşlılık aylıkları ile SGDP ile tüm sigorta kollarına tabi prim tutarları arasındaki farklara ilişkin meblağın talep edildiğini, müvekkilinin talep olunan meblağı yaşlılık aylığından mahrum kalmamak için yasal faizi ile birlikte ödemek zorunda kaldığını, oysa 5335 sayılı Kanun'un getirdiği çalışma yasağının 30 uncu maddesinde dile getirilen işyerlerinde 5434 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un 4/c statüsünde çalışması olanlara yönelik olduğunu, müvekkilinin çalışmalarının 506 sayılı Kanun'a tabi SGDP'ne tabi çalışmalar olduğunu ileri sürerek,

müvekkilinin davalı Kurumca haksız ve yersiz olarak faizleri ile birlikte istirdat olunan yaşlılık aylıkları ile tüm sigorta kollarına tabi olarak tahsil olunan primler ve destek primleri arasındaki fark miktarlarının ıslah dilekçeleri de gözetilerek davalı kurumdan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, kurum işlemlerinin yerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.09.2016 tarihli ve 2015/573 Esas 2016/524 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.02.2017 tarihli ve 2017/15 Esas 2017/186 Karar sayılı kararıyla; Davacının Binted Şirketinindeki çalışmalarıyla ilgili mahkeme kararının gerekçesindeki tespitin, taraflar açısından kesin hüküm niteliğinde olan mahkeme kararı ile kesinleştiği, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğu belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; keşinleşen önceki kararın konusu davacıya Kurumca bağlanan yaşlılık aylığının hatalı olmasına dayalı kurum işleminin iptali ve aylığının yeniden hesaplanması talebiyle ilgilidir. İncelenmekte olan iş bu davada ise; davacı yaşlılık aylığı almakta iken Binted ... ... Ltd.

Şti.'nde 2008-2013 yılları arasında geçen çalışmalarının 5335 sayılı Kanun'un 30/2 nci maddesi kapsamında değerlendirilerek, yaşlılık aylığının ve sosyal güvenlik destek primi ile tüm sigorta kollarına tabi prim tutarları arasındaki farklara ilişkin tutarın kendisinden tahsil edilmesine dair kurum işleminin iptaliyle, tahsil edilen miktarın yasal faiziyle birlikte iade edilmesi talebine ilişkin olduğu, somut dosyada; önceki kesinleşen karar iş bu davaya kesin hüküm oluşturmadığı gibi karar gerekçesinde yer alan ifadelerin kesin hüküm oluşturduğu yargısı da yerinde olmadığı,

zira dava konusu ve yargılama sonucunda verilen mahkeme kararı farklı olan ... 6. İş Mahkemesi kararında incelenmekte olan dosya ile ilgili bir talep ve hüküm bulunmadığı, bu nedenle mahkemece 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 96/b maddesi kapsamında değerlendirme yapılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerektiği yönünden karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının 11.11.2015 dava tarihi itibariyle herhangi bir Yaşlılık Aylık, S.G.D.P ödemesi ve Faiz alacağı doğmayacağı, davacı fark yaşlılık aylıkları toplamı için 51.556,91TL ile tüm sigorta kollarına tabi primler ile SGDP arasındaki farklardan 2.040,44.TL olarak, toplam 53.597,35 TL'nin tahsilini talep ettiği, davacının yaşlılık aylıklarından kurumca yapılan 25.126,77 TL tutarındaki kesintinin yerinde olduğu, bu kesintilere ilişkin faiz tahakkukunun ise yerinde olmadığı,

bu bağlamda yaşlılık aylıklarından yapılan fazla kesintilerin iptalinin gerektiği, Mahkememizin bozma öncesi Gerekçeli Kararı gereğince asıl alacak miktarı ve faiz tutarı olan 73.083,00TL nın, 07.12.2018 günü (icra giderleri hariç) SGK tarafından davacının kanuni mirasçılarının ...

Ziraat Bankası şubesince gönderilen havale ile ödenmiş olduğu, davalı Kurumun davacı nezdinde doğan alacağından 25.126,77 TL tutarındaki alacağının tenzili ile davacının bakiye 47.956,23TL tutarda kuruma borcu oluştuğu anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, kurum işleminin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının emekli olduktan sonra geçen çalışmalarının 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında kalması nedeniyle kurum tarafından tahsil edilen yersiz aylık ödemelerinin istirdatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5335 sayılı Kanun'un 30/2 nci, 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,