Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6684 K.2023/10354

Taraflar arasındaki 29.08.2004-01.11.2014 tarihleri arası ölüm aylıklarının yasal faizleriyle ödenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının babasının ... olduğuna ilişkin babalık davasının kesinleştiğini, yaşı küçük olan davacıya velayeten annenin başvurusu üzerine 01.11.2014 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağlandığını, davacının babanın ölüm tarihinden itibaren aylık bağlanması talebinin reddedildiğini, davacının babanın ölüm tarihinde 3 yaşında olduğunu belirterek, Kurumun ret işleminin iptaline, babanın ölümü tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanarak 29.08.2004-01.11.2014 arası ölüm aylıklarının yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacı sigortalının ölüm aylığı bağlanması için ilk defa 29.01.2015 tarihinde talepte bulunduğunu, soybağı davasının 27.10.2014 tarihinde kesinleşmesi nedeniyle davacıya, 01.11.2014 tarihi itibariyle ölüm aylık bağlandığını, Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının muris sigortalı ... T.C kimlik numaralı ... dolayı 01.09.2004 tarihinden geçerli ölüm aylığına hak kazandığının tespiti ile ödenmeyen aylıkların 29.01.2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sosyal güvenlik haklarından olan ölüm aylığının hak edilme tarihinin davacının babası olan ve Ağustos/2004 tarihinde vefat eden ...'ın ölüm tarihi olduğu, bu tarihi takip eden aybaşından itibaren ölüm aylığı bağlanmasına ilişkin Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesi ile davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 29.08.2004-01.11.2014 tarihleri arası ölüm aylıklarının yasal faizleriyle ödenmesi istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2- 506 sayılı Kanun'un 99 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 97 nci maddeleri.

506 sayılı Kanunun "Zamanaşımı ve hakkın düşmesi" başlıklı 99 uncu maddesinin 1 inci fıkrası, bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, iş kazalariyle meslek hastalıkları ve ölüm sigortalarından hak kazanılan gelir ve aylıkların, hakkı doğuran olay tarihinden itibaren beş yıl içinde istenmezse zamanaşımına uğrayacağını, bu durumda olanların gelir ve aylıklarının yazılı istek tarihini takibeden aybaşından itibaren başlayacağını düzenler.

5510 sayılı Kanun'un "Zamanaşımı, hakkın düşmesi ve avans" başlıklı 97 nci maddesinin 1 inci fıkrası, bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölüm hallerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmının zamanaşımına uğrayacağını,

2. Fıkrası, Kuruma müracaat etmemenin haklı bir sebebe dayandığını genel hükümlere göre ispat edenler hakkında, yukarıdaki hükümlerin uygulanmayacağını,

3. Fıkrası ise kısa vadeli sigorta kollarından ve ölüm sigortasından kazanılan diğer haklar, hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmediği takdirde düşeceğini düzenler.

3.Değerlendirme

İnceleme konusu davada, 25.08.2001 tarihinde evlilik dışı doğan davacının, 29.08.2004 tarihinde vefat eden babası ... hakkında babalık hükmü davasını 23.11.2012 tarihinde açtığı, davanın 27.10.2014 tarihinde kesinleştiği, dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre davacının, babası üzerinden 29.01.2015 tarihinde ölüm aylığı talebinde bulunduğu, davalı Kurumun 01.11.2014 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağladığı, eldeki dava ile 29.08.2004-01.11.2014 tarihleri arasında ölüm aylığı bağlanarak yasal faizleriyle ödenmesini talep ettiği, Mahkemece 01.09.2004 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağlanmasına, 29.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Davacının 29.08.2004-01.10.2008 tarihleri arasındaki ölüm aylığı talebi için davanın yasal dayanağı, mülga 506 sayılı Kanun'un 99 uncu maddesi, 01.10.2008-01.11.2014 tarihleri arasındaki ölüm aylığı talebi için 5510 sayılı Kanun'un 97 nci maddesidir.

İlgili hukuk bölümünde belirtilen yasal düzenlemeler kapsamında, 01.10.2008 tarihi öncesi ölüm sigortalarından hak kazanılan gelir ve aylıkların, hakkı doğuran olay tarihinden itibaren beş yıl içinde istenmezse zamanaşımına uğrayacağı, bu durumda olanların gelir ve aylıklarının yazılı istek tarihini takibeden aybaşından itibaren başlayacağını düzenlemesi ve maddede zamanaşımının uygulanmayacağına

dair hiçbir istisna halin düzenlenmemesi, aksine 5510 sayılı Kanun'un 97 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, Kuruma müracaat etmemenin haklı bir sebebe dayandığının genel hükümlere göre ispat edenler hakkında 5 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanmayacağının belirtilmesi karşısında, davacının 29.08.2004-01.10.2008 tarihleri arasına dair talebinin reddine, ölüm aylığının 01.10.2008 tarihi itibariyle bağlanmasına karar verilerek, 01.10.2008-01.11.2014 tarihleri arasında ödenmesi gereken ancak ödenmeyen aylıkların ödenmesinin hüküm altına alınması, yasal faizlerin başlangıcı olarak ise eldeki karar davacı tarafından temyiz edilmediğinden davalı Kurum için oluşan usuli kazanılmış hak kapsamında 29.01.2015 tarihinin esas alınması gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,