Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6799 K.2023/10903

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacıların istinaf istemlerinin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz, davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından ise katılma yoluyla temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisi sigortalının 19.01.2016 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat ettiği, kazanın meydana gelişinde davalıların kusurlu bulunduklarından bahisle davacı eş ... için 207.429,80 TL maddi, 200.000,00 TL manevi, davacı çocuk ... için 500,00 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, davacı çocuk ... için 6.392,14 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, davacı çocuk ... için 13.266,14 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... şirketi yönünden davalılar arasında asıl/alt işveren ilişkisi olmadığı, bu nedenle davalı ... şirketinin kazanın meydana gelişinde bir kusuru da bulunmadığından bahisle anılan şirket yönünden davanın reddine, diğer davalı şirket yönünden ise iş kazasının meydana gelişinde müteveffa sigortalının %20, davalı işveren ... şirketinin %80 oranında kusurlu olduğu kabulünden hareketle eş ve çocuklar Nida ile Halil’in maddi tazminat istemlerinin kabulüne, çocuk Zehra’nın maddi tazminat isteminin reddine, eş lehine 70.000,00 TL, çocuklar lehine 30.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, davalı ... şirketinin asıl işveren olarak hak kazandıkları tazminattan sorumlu tutulması gerektiğini, manevi tazminat miktarının az olduğunu, davalı ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden maktu vekalet ücreti verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun vekalet ücreti noktasından kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı ... şirketi yönünden davalılar arasında asıl/alt işveren ilişkisi olmadığı,

bu nedenle davalı ... şirketinin kazanın meydana gelişinde bir kusuru da bulunmadığından bahisle anılan şirket yönünden davanın reddine, diğer davalı şirket yönünden ise iş kazasının meydana gelişinde müteveffa sigortalının %20, davalı işveren ... şirketinin %80 oranında kusurlu olduğu kabulünden hareketle eş ve çocuklar Nida ile Halil’in maddi tazminat istemlerinin kabulüne, çocuk Zehra’nın maddi tazminat isteminin reddine, eş lehine 70.000,00 TL, çocuklar lehine 30.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz, davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından katılma yoluyla temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, davalılar arasındaki sözleşme hükümleri değerlendirildiğinde davalı ... şirketinin diğer davalı alt işveren ... şirketinin elemanlarının seçimi konusunda söz sahibi olduğunu, bunun yanında ... elemanlarına emir ve talimat verme hakkı olduğunu, davalılar arasında asıl/alt işveren ilişkisi bulunduğunu, bu durumda anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir sözleşme ile kendisine olağan denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan davalı ... şirketinin üst işveren olarak kabul edilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılmasının bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamayacağını, bunun yanında kazanın davalı ...

Şirketinin işyerinde gerçekleştiğini, davalı ... şirketinin işyerinde çalışan işçiler için gerekli güvenli ortamı sağlamakla yükümlü olduğunu, mevzuat gereği işçi sağlığı ve güvenliğine ilişkin alması gereken önlemleri almak zorunda olduğunu, davalı ... şirketinin işçilere işyerinde dayanaksız ve korunaksız olan bölümler hakkında bilgi vermediğini, çatının çökme ihtimali olduğuna dair uyarıcı bir levha da koymadığını, hüküm altına alınan manevi tazminatların az olduğunu,

temyize konu edilen ilamda maddi tazminatların toplamı üzerinden ve manevi tazminatların toplamı üzerinden olmak üzere her bir tazminat için tek vekalet ücreti takdir edildiğini, ancak ihtiyari dava arkadaşı olan davacıların her biri için ayrı ayrı maddi ve ayrı ayrı manevi tazminat talebinde bulunulduğunu, Mahkemece kendisini vekille temsil ettiren her bir davacı lehine, her bir tazminat için, ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken tazminatların toplamı üzerinden tek vekalet ücretine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Davalı ... şirketi vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle, kendileri lehine nispi red vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu red vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

a. Davacılar vekilinin davacı çocukların manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekilinin maddi tazminatlar yanında davacı eş için 200.000,00 TL, davacı çocuklar için 40.000,00'er TL manevi tazminat talebinde bulunduğu, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında verilen kararda davacılar lehine maddi tazminatlar yanında eş yönünden 70.000,00 TL, çocuklar yönünden 30.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği gözetildiğinde, davacı çocukların manevi tazminat taleplerinin kısmen reddedilen kısımlarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin ayrı ayrı altında kaldığı anlaşıldığından davacılar vekilinin bu kısımlara yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

b. Temyiz eden taraf vekillerinin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16 ve 20 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanun'un 8 inci ve 31 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, temyiz eden taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

6100 sayılı HMK’nın 297/1-b maddesine göre hüküm tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini içermelidir.

Somut olayda davalı ... şirketinin tam ticaret ünvanı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu halde Bölge Adliye Mahkemesi karar ilamı başlığı, gerekçe ve hükmünde adı geçen şirket ünvanının ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak gösterilmesi yerinde olmadığı gibi davalı ... Mak. İml. Tar. Teks. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin iki farklı ünvanla 2 farklı davalı olarak gösterilmesi de isabetsizdir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1.Davacılar vekilinin davacı çocukların manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine,

2.Bölge Adliye Mahkemesi kararının karar başlığında yer alan "3-...." rakam ve sözcüklerinin silinerek yerlerine geçmek üzere "2-... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti." rakam ve sözcüklerinin yazılması,

3.Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçe ve hüküm kısmında yer alan tüm "...." sözcüklerinin silinerek yerlerine geçmek üzere "... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti." sözcüklerinin yazılması,

4.Bölge Adliye Mahkemesi kararının karar başlığında yer alan Ddavalı: 1 -... Makine İma Tarım Teks. İnş. Turz. San. Tic -... Sanayi Sitesi 11 Sk. N:52 Eyyübiye/ Şanlıurfa

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,