Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6819 K.2023/8114

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemiz tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabülüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemiz tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının davalı şirkete ait işyerinde, 10.03.1993-02.07.2004 tarihleri arası dönemde kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İplik ve Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.07.2018 tarihli ve 2014/22-2018/114 sayılı kararı ile; "Davanın kısmen kabul, kısmen de reddi ile;

1-3400016129377 sigorta sicil numaralı davacı ...'in, 1030076.45.01 iş yeri sicil numaralı davalı işveren ... İplik ve Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak, devamlı ve kesintisiz şekilde 01.09.1999 - 02.07.2004 tarihleri arasında ...'na bildirilen günlerin yanı sıra;

1999 yılı 3. Dönem 65 gün,

2000 yılı 1. Dönem 30 gün,

2000 yılı 3. Dönem 20 gün,

2001 yılı 1. Dönem 55 gün,

2001 yılı 2. Dönem 100 gün,

2001 yılı 3. Dönem 37 gün,

2002 yılı 1. Dönem 94 gün,

2002 yılı 2. Dönem 80 gün,

2002 yılı 3. Dönem 80 gün,

2003 yılı 1. Dönem 60 gün,

2003 yılı 2. Dönem 80 gün,

2003 yılı 3. Dönem 80 gün,

2004 yılı 1. Dönem 75 gün,

2004 yılı 5. Ay 15 gün ve 2004 yılı 6. Ay 15 gün olmak üzere toplam 886 gün süreyle asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine" karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, "1-a) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, b) Davalı ... İplik ve Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve ... vekilinin istinaf başvurularının kabulüyle; Demirci Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin, 19.07.2018 tarihli, 2014/22 E., 2018/114 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına;

2- Davanın reddine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 02.11.2020 tarih ve 2019/4363-2020/6204 sayılı kararında;

"Dosya kapsamında beyanlarına başvurulan komşu işyeri tanıklarının davacının, davalı iş yerinde iddia ettiği çalışmaları husunda bilgi sahibi olmadıkları, yine dinlenen bordro tanıklarının beyanlarının ise hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmakla, Mahkemece işyerinin 01.07.1997 tarihi itibariyle kapsama alındığı dikkate alınarak bu tarih sonrası re'sen araştırma yapılarak bu döneme ilişkin re'sen belirlenecek bordro tanıkları dinlenmeli, bildirim öncesi dönem bakımından ise varsa deliller toplanıp ayrıca davanın açılış tarihine göre hakdüşürücü süre yönünden inceleme yapılarak,

talep konusu dönem irdelenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve incelemeye dayalı karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak,

1-Davanın kısmen kabulü ile;

3400016129377 sigorta sicil numaralı davacı ...'in, 1030076.45.01 iş yeri sicil numaralı davalı işveren ... İplik ve Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak, asgari ücretle 07.09.1997 - 02.07.2004 tarihleri arasında sürekli olarak çalıştığı, çalışmasının 1997 yılından 114 gün,

1998 yılından 360 gün,

1999 yılı 1. Dönem 120 gün,

1999 yılı 2. Dönem 120 gün,

1999 yılı 3. Dönem 65 gün,

2000 yılı 1. Dönem 30 gün,

2000 yılı 3. Dönem 20 gün,

2001 yılı 1. Dönem 55 gün,

2001 yılı 2. Dönem 100 gün,

2001 yılı 3. Dönem 37 gün,

2002 yılı 1. Dönem 94 gün,

2002 yılı 2. Dönem 80 gün,

2002 yılı 3. Dönem 80 gün,

2003 yılı 1. Dönem 60 gün,

2003 yılı 2. Dönem 80 gün,

2003 yılı 3. Dönem 80 gün,

2004 yılı 1. Dönem 75 gün,

2004 yılı 5. ay 15 gün ve 2004 yılı 6. ay 15 gün olmak üzere toplam 1600 günlük çalışmasının Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. Dairenin 07.02.2022 tarih ve 2021/12062 -2022/1438 Karar sayılı kararında; "Somut olayda, davacının tespitini istediği 10.03.1993–01.09.1999 tarihleri arasındaki çalışmasının hak düşürücü süreye uğramış olduğunun göz ardı edilmesi hatalıdır.

Davacının tespitini istediği 01.09.1999- 02.07.2004 arası dönem yönünden verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

01.09.1999- 02.07.2004 tarihleri arasında geçen dönem bakımından davacı isticvap olunarak birlikte çalıştığı kişiler sorularak beyanı alınmalı, birlikte çalıştığını belirttiği kişiler ve göstereceği bordro tanıkları dinlenilmeli, aynı şekilde aksi yöndeki tanıkların bildirilmesi yönünde davalılara da süre verilerek, tanık bildirilmesi halinde dinlenilmesi,

gerekli görülmesi halinde mahkemece de re'sen bordro tanıkları tespit edilerek tanık olarak beyanları alınmalı, buna rağmen bordro tanığı beyanları yeterli görülmediği taktirde gerekirse komşu iş yeri işverenleri ve çalışanları usulüne uygun olarak belirlenmek suretiyle beyanlarına başvurulmalı, tanık beyanları arasında çelişki oluşursa giderilmeli, bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek,

varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak, "1-Davanın kısmen kabulüne,

3400016129377 sigorta sicil numaralı davacı ...'in, 1030076.45.01 iş yeri sicil numaralı davalı işveren ... İplik ve Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak, asgari ücretle 01.09.1999 - 02.07.2004 tarihleri arasında sürekli olarak çalıştığı, çalışmasının,

1999 yılı 3. Dönem 65 gün,

2000 yılı 1. Dönem 30 gün,

2000 yılı 3. Dönem 20 gün,

2001 yılı 1. Dönem 55 gün,

2001 yılı 2. Dönem 100 gün,

2001 yılı 3. Dönem 37 gün,

2002 yılı 1. Dönem 94 gün,

2002 yılı 2. Dönem 80 gün,

2002 yılı 3. Dönem 80 gün,

2003 yılı 1. Dönem 60 gün,

2003 yılı 2. Dönem 80 gün,

2003 yılı 3. Dönem 80 gün,

2004 yılı 1. Dönem 75 gün,

2004 yılı 5. ay 15 gün ve 2004 yılı 6. ay 15 gün olmak üzere toplam 886 günlük asgari ücretle gerçekleşen çalışmasının Sosyal Sigortalar Kurumu'na bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine " karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, 01.09.1999 tarihinden önceki çalışmalarının hak düşürücü süre kapsamında değerlendirilmesinin hukuka uygun olmadığını, 10.03.1993 ile 02.07.2004 tarihleri arasındaki çalışması kanıtlandığından davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı şirket vekili; davacının bildirilmeyen çalışma süresi ve kesintisiz çalışması olmadığını, davacı taleplerine ilişkin süreler, hakdüşürücü süreye maruz kaldığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili; kısmen kabulüne elverişli yazılı delil bulunmadığını, verilen kararın eksik incelemeye, çelişkili tanık anlatımlarına dayalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Davacı ile Davalı ...Halı... Ltd. Şti. (Ayrı ayrı) 269,85-Onama 179,90-Peşin 89,95-Kalan