Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6850 K.2023/8223

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti davasında İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine dair kararına karşı süresi içinde davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, davacı vekili temyiz isteminde bulunması üzerine verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 01.01.1993 tarihinde tarım işçisi olarak işe başladığını, müvekkilinin bu tarihten itibaren sigortalılığının başladığını ve primlerinin düzenli şekilde ödediğini, ancak prim borcu da bulunmadığını, müvekkilinin emeklilik işlemleri ile ilgili olarak SGK Kurumu'na müracaat ettiğini, ancak emeklilik süresinin dolmadığının işe başlama tarihinin 01.01.1994 olduğunun kendisine bildirildiğini, bu durumun müvekkilinin maddi kayba uğramasına neden olduğu gibi, emeklilik işlemlerinin de gecikmesine sebep olduğunu, müvekkilinin sigorta başlangıç tarihinin 01.01.1993 olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, dava dilekçesinde sigortalılık çeşidinin belirtilmediğinin, buna göre Kurum'un davalı sıfatı yerine fer’i müdahil Kurum olduğunu, 2926 sayılı Kanun'un 2/1 ve 3/b maddesi gereğince tarımsal faaliyetin sürdüğünün, tarımsal ürün üretildiği, nereye satıldığının belirlenmesi,

tarımsal faaliyetin yapıldığı dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurulmasını, ziraat odası ve kooperatif belgelerinin bulunması gerektiğini davacının ikamet ettiği yerin belirlenmesini, ürün teslimatından prim kesilip kesilmediğinin, Zirai kazanç nedeni ile vergi kesintisinin yapılıp yapılmadığını, ilaç, gübre parası ödeyip ödemediğini, taşınmazı bulunup bulunmadığını kiralama yolu ile faaliyetini sürdürüp sürdürmediğinin, kayıt ve tescilinin ilgili yerlerden celbini, Bağ-Kur yasasında geriye dönük hizmet tespitine yer olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.02.2021 tarih, E.2018/348, K.2021/125 sayılı kararıyla; "...Tarım Sigortalılığı'nın başladığı tarihte 506 veya 1479 sayılı Kanun'lara tabi çalışmasının bulunduğu tespit edilenlerin sigortalılık başlangıç tarihleri bu kanunlara tabi çalışmanın sona erdiği tarihe göre yukarıdaki sigortalılık başlangıç tarihleri göz önüne alınarak belirlenecektir." şeklinde sigorta başlangıç tarihlerinin belirtildiği gibi davacının başvuru tarihinin devam eden yılbaşından itibaren sigortalı sayılması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, SGK ‘nın gönderdiği evraklardan anlaşılacağı üzere davacının 31.12.1992 tarihli başvurusunun Kurum'a 06.01.1993 tarihide ulaştığından bahisle sigortalılık başlangıç tarihinin 01.01.1994 tarihi olarak göstermesinin katı bir uygulama ile davacının mağduriyetine neden olduğunu, davacının 01.01.1993 tarihinden itibaren primlerini düzenli bir şekilde ödediğini ve bu dönemin hiçe sayılmasının davacının zararına sebep olduğunu davanın kabulü gerektiğini belirterek yasal süresi içinde istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.07.2022 tarih ve E.2021/1443, K.2022/1465 sayılı kararı ile "dosyadaki yazılara, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine ve özellikle davacı tarafça prim ödemelerinin ilk kez 1994 senesinde yapıldığının anlaşılmasına göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında, "... somut olayda, 2925 sayılı Kanun kapsamında işe giriş bildirgesi 30.12.1992 tarihinde düzenlenmiş olup davacının sigortalı olma yönünde yazılı olarak istekte bulunduğu tarih, bu tarihtir. O halde, 30.12.1992 tarihini takip eden yılbaşı tarihi olan 01.01.1993 tarihinin, davacının tarım sigortalılığının başlangıç tarihi olarak belirlenmesi gerekir iken Mahkemece bildirgenin Kurum'a intikal ettiği tarihin esas alınması hatalı değerlendirmeye dayalı" olduğu gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dosyanın incelenmesinde davacı adına 30.12.1992 tarihinde düzenlenen tarım işlerinde hizmet akdi ile süreksiz olarak çalışanlara ait istek ve tescil belgesinin Kurum kayıtlarına 06.01.1993 tarih ve 1124 varide no ile intikal ettiği, bildirge üzerinde adi posta tarihinin 31.12.1992 tarihi olduğu, davacı tarafından ilk prim ödemelerinin 1994 yılından itibaren düzenli olarak yatırıldığı, Kurum tarafından ilk olarak davacının 01.01.1993- 01.01.2014 tarihleri arasında sigortalı olarak kabul edildiği,

davacının 28.12.2016 tarihli tahsis talebi sonrası Kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucu davacının bu kez 01.01.1994- 01.01.2014 tarihleri arasında sigortalı olarak kabul edildiği, 01.01.1994 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak esas alınması nedeniyle de Kurum’un 03.01.2017 tarihli yazısı ile yaş şartını sağlayamadığından tahsis talebinin reddedildiği,

davacının kuruma yapmış olduğu başvurunun ise kurum tarafından “davacının adi postayla gönderdiği tarım istek ve tescil belgesi Kurum kayıtlarına 06.01.1993 tarihinde intikal ettiğinden, 2925 sayılı Kanun'a tabi sigortalılığının 01.01.1994 tarihinde başlatılması gerekmektedir” denilmek suretiyle reddedildiği yapılan yargılama sonucu mahkememizce yapılan işlemin hukuka uygun olduğu kanaati ile karar verilmiş ise de kararın Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 08.12.2022 tarih 2022/12747 Esas 2022/15734 sayılı kararı ile bozulduğu,

bozma gerekçesinde "somut olayda, 2925 sayılı Kanun kapsamında işe giriş bildirgesi 30.12.1992 tarihinde düzenlenmiş olup davacının sigortalı olma yönünde yazılı olarak istekte bulunduğu tarih, bu tarihtir.

O halde, 30.12.1992 tarihini takip eden yılbaşı tarihi olan 01.01.1993 tarihinin, davacının tarım sigortalılığının başlangıç tarihi olarak belirlenmesi gerekir iken Mahkemece bildirgenin Kurum'a intikal ettiği tarihin esas alınması hatalı değerlendirmeye dayalıdır." denilmek suretiyle başvuru talebinin postaya erildiği tarihin esas alınması gerektiği belirlenmiş olup iş bu kararın dikkate alındığı" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Tarım Sigortalılığı'nın başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2925 sayılı Kanun'un 1, 2 ve 5 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,