Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6893 K.2023/7686

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava dilekçesinde.

11.09.2012 tarihinde...ilçe Tarım Müdürlüğüne başvuru ile Tarım Sigortalılık Muafiyet belgesi düzenlendiğini, ancak 25.02.2013 tarihinde kaydını yeniden aktif hale getirerek tekrar 4/b Bağ-Kur kapsamında giriş yaptığını, bu tarihten itibaren aralıklı olarak primlerini ödediğini, ödemede temerrüde düştüğü primler hakkında yapılandırma suretiyle eksik prim günlerine ait ödemeleri yapmaya devam ettiğini, ancak davalı kurumun 27.03.2018 tarihli yazısı ile 04.09.2012 tarihi itibariyle muafiyet belgesi aldığını,

daha sonra gelirinin yüksekliğini gösterir Muafiyet kaldırma belgesi almadığı gerekçesi ile tescil tarihi itibariyle sigortalılığının iptal edildiğine dair işlem tesis edildiğini, oysa muafiyetin başlaması ve kaldırılması usulünün sigortalının beyanı üzerine Tarım Müdürlüğünün yetkilisi tarafından yapıldığını, şahsının muafiyet kaldırma şeklinde iradi bir işleminin yasal zorunluluk olmadığını, Tarım Bağ-Kur sigorta kolunda Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe müdürlüğünce muafiyet alma ve kaldırma işlemi yapıldığını, ortada belge kapsamında bir eksiklik mevcut ise bunun kendisine ait bir eksiklik olmadığını,

kurumlar arası bir eksiklik olduğunu beyanla sigortalılığını iptal eden Kurum kararının iptali ile sigortalılığının tekrar aktif hale getirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının dosyasının incelenmesinde 04.09.2012 tarihinde Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 82 nci maddesine göre prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyen muafiyet belgesi aldığının anlaşıldığını, sigortalının bu tarihten sonra kazancının arttırdığını gösterir herhangi bir belge almadığı, bu nedenle tescil tarihi itibariyle sigortalılığının iptal edildiğini, kurum tarafından tesis edilen işlemin mevzuata dayandığını, muafiyet kaldırma işleminin kurum tarafından kendiliğinden yapma gibi bir ödev ve sorumluluğu bulunmadığını, davacının muafiyet belgesi aldıktan sonra kazancının arttığını gösterir herhangi bir belge almadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulü ile, davalı kurumun 27.06.2018 tarih ve 61880363-201.02.02-E.6629376 sayılı davacının sigortalılığının iptal edildiğine dair kararın iptalı ile sigortalılığın tekrar aktif hale getirilmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, kurum işleminin mevcut yasalara uygun olarak tesis edildiğini, yapılan idari işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, davacının iddialarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, yerel mahkeme kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davalı Kurum vekilinin, Elazığ İş Mahkemesi Mahkemesi'nin 26.06.2019 tarih ve 2018/292 Esas 2019/649 Karar sayılı ilamına yönelik istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, muafiyet belgesi kaldırılmadan yapılan 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık tescilinin tescil tarihi itibariyle iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,