Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7033 K.2023/7926

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait şehirlerarası otobüs işletmesinde (Ulusoy otobüs İşletmesinde çalıştırdığı 34 VT 2376, 34 VT 2360 Plaka sayılı otobüslerde) 05.01.2012-30.05.2015 tarihleri arasında sürekli aylık ortalama 2.100,00 TL ücret karşılığında çalıştığını, bu işyerinden sigortalı çalışmasının bildirilmediğini belirterek müvekkilinin davalıya ait işyerinde 05.01.2012-30.05.2015 tarihleri arasında aylık ortalama 2.100,00 TL ücret üzerinden sigortalı çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i Müdahil Kurum vekili, gerekli kamu araştırmasının yapılması ve davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığının tespiti gerektiğini, eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, kayıt ve belgelerin Kuruma bildirilmesi mecburiyetinin işverene ait bir yükümlülük olduğunu ve kurumun sigortalı tutulamayacağını kurum aleyhine yargılama giderleri vekalet ücretine hükmedilmemesini, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... tarafından davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamış, yargılama aşamasında şahıs kendisini vekil ile temsil ettirmiş, davalı ... vekili tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; dosya içerisindeki bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacının işe giriş bildirgesinin mevcut olduğu, davacının davalılar murisine ait otobüste şoför olarak çalışmış olduğunun otogar giriş defterlerinde kayıtlı olduğu,

dinlenen tanıkların bu kayıtları doğrular nitelikte beyanda bulunmuş olduğu görülmüş, farklı kuruluşlardan emsal ücret araştırması yapılmış, davacının kaptan şoför olması nedeniyle asgari ücretin üzerinde bir ücret ile çalışacağı kanaatiyle emsal ücret araştırmalarına değer atfedilmiş ve davanın kısmen kabulüne, davacının dahili davalıların mirasbırakanı işverene ait 1012117.05.01 sicil sayılı işyerinde hizmet akdine dayalı olarak.

05.01.2012 - 31.12.2012 tarihleri arasında günlük 49,90 TL prime esas kazançla 357 gün, 01.01.2013 - 28.02.2013 tarihleri arasında günlük 54,17 TL prime esas kazançla 60 gün, 01.08.2013 - 22.10.2013 tarihleri arasında günlük 54,17 TL prime esas kazançla 81 gün, 04.02.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasında günlük 58,59 TL prime esas kazançla 325 gün, 01.01.2015 - 30.05.2015 tarihleri arasında günlük 62,56 TL prime esas kazançla 150 gün, olmak üzere toplam 973 gün süreyle sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, davacının çalıştığı iddia edilen dönemde işyerinin faaliyette bulunmadığını, vergi kayıtlarından da bu durumun açık olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerektiği gerekçeleri ile yasal süre içerisinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Feri Müdahil kurum vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, çalıştığı iddia edilen hizmete ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediğinin araştırılması gerektiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiği gerekçeleri ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında.

İlk Derece Mahkemesinin bu karar ve gerekçesinin dosya kapsamına uygun olduğu, Dairemizce de bu karar ve gerekçeye itibar edildiği, davacının dava konusu yapılan 05.01.2012 - 30.05.2015 tarihleri arasında ...'e ait olan 34 VT 2360, 34 VT 2376, 34 VT 2370 plakalı otobüslerde şoför olarak çalıştığının dinlenen tanık anlatımları, dosyaya celbedilen otogar giriş çıkış kayıtları, davacıya kesilen trafik cezası tutanakları ile subut bulduğu, davacının 1009017 işyeri sicil sayılı işyerinden bildirim yapılan 01.03.2013 - 31.07.2013 tarihleri arasındaki dönemde işvereninin ... olduğu,

1014156 işyeri sicil sayılı işyerinden bildirim yapılan 23.10.2013 - 03.02.2014 tarihleri arasındaki dönemde işvereninin Şirin Amasya Lojstik Hizm.Enerji Araç Kurtarma. Turz. Pett..

Şti. olduğu, bu dönemlerin dışlanması suretiyle hüküm kurulduğu, davanın açılış tarihi itibarıyla hak düşürücü sürelerin dolmamış olduğu, senetle ispat sınırı altında kalan ücret iddiasının tanık anlatımları ve emsal ücret araştırmasıyla tespitinin mümkün olduğu kanaatiyle kurum vekilinin ve davalı vekilinin istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 05.01.2012-30.05.2015 döneminde çalıştığının ve prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 ve 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,