Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7234 K.2023/10286

Taraflar arasındaki sigortalılık başlangıç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle ; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıların murisi ...'nun yanında 11.06.1983 tarihinde bir gün sigortalı olarak çalıştığını beyanla davacının 11.06.1983 tarihinde davalı işyerinde bir gün çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 11.06.1983 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı adına kuruma diğer davalı tarafından 11.06.1983 tarihinde işe giriş bildirgesi verildiğini ancak bordroların olmadığını beyanla haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili,davacının çalıştığı döneme şahitlik eden tanıkların beyanlarına itibar edilmediğini, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile adı geçen işyerinden dönem bordrosu verilmediği bu sebeple bordro tanıklarının dinlenmesinin mümkün olmadığı, komşu iş yeri tanıklarının tespit edilemediği, dinlenen davacı tanığının dava konusu tarihe ilişkin komşu işyeri çalışanı/işvereni olduğuna dair kaydının bulunmadığı anlaşıldığından mahkemenin davanın reddine dair kararında, maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalılık başlangıç tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 124 ncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Sigortalılık başlangıç tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, Mahkemece verilen karar eksik araştırmaya dayalı olmakla; öncelikle Mahkemece davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerine komşu olan iş yerleri kendi adres ve çalıştığı iddia edilen iş yerine uzaklığı açıkça gösterilerek tespit edilmeli, bu komşu iş yerleri sahipleri ve bordrolu çalışanları saptanılarak, davacının çalışmasına ilişkin beyanlarına başvurulmalı, davacının çalışması açıkça ortaya konulmalıdır; öte yandan dava konusu dönemde Kurumca herhangi bir denetim yapılıp yapılmadığı tespit edilmek suretiyle var ise bu denetim raporu da değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,