Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7303 K.2023/10031

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi ve İlk Derece Mahkemesince istinaf başvurusunun reddine dair verilen ek kararın istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi davalı kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davalı kurumdan 01.07.2000 tarihinden itibaren müteveffa babası ...'dan dolayı yetim aylığı olmaktayken boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edildiği iddiasıyla aylığının 01.10.2008 tarihinde kesildiğini,

müvekkilinin aylığı kesildikten sonra çok hasta olması ve evlatlarının yoğun ısrarı üzerine 2010 yılında eski eşiyle tekrar evlendiğini ancak evlilik birliğini yürütememeleri sebebiyle 25.06.2019 tarihinde Menemen 1. Asliye hukuk mahkemesinin 2019/330 Esas 2019/438 Karar sayılı dosyasıyla anlaşmalı olarak boşandıklarını bu tarihten sonra müvekkilinin bir daha hiç evlenmediğini ve boşandığı eşiyle de tüm bağını ve iletişimini kestiğini ve tek başına yaşamaya başladığını, eşiyle hiçbir bağının kalmadığını,

kesinlen ölüm aylıklarının tekrar bağlanması için davalı kuruma başvuru yaptıklarını ancak taleplerinin reddedildiğini iddia ile davalı kurum tarafından yapılan işlemin düzeltilerek kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanmasına, geçmiş aylıkların faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sigortası Kanunun, gelir ve aylık bağlanmayacak haller başlıklı 56 ncı maddesini nson fıkrası, eşinden boşandığı halde boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceğini ve bu kişilere ödenmiş olan tutarların 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınacağının düzenlendiğini, kurum tarafından yapılan işlemde bir hata bulunmadığını, sigorta denetmenlerince davacının eski eşiyle muvazaalı boşandığının tespit edildiğini savunarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

2.Davacı Kurum vekilinin istinaf istemi üzerine, İlk Derece Mahkemesince HMK'nun 346 ncı maddesi uyarınca kanuni süre geçtikten sonra istinaf yoluna başvurulduğundan, davalı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine dair ek karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili, İstinaf itiraz yoluna süresinde süresinde müracaat edildiğini ve kurum işleminin iptali davasında yerel mahkemenin kurum işlemini iptal etmesinin yasal ve yerinde olmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün süresinden sonra istinaf edildiğine dair ek kararın yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf sebepleri doğrultusunda kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İlk Derece Mahkemesi hükmünün davalı Kurum vekiline usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 7201 sayılı Kanun'un 7/a ve 11 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Dosya kapsamı incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesi hükmünün davalı Kurumun ilgili birimine usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediği anlaşılmıştır. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “elektronik tebligat” başlıklı 7/a maddesi; “Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. ...

11. İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim…” düzenlemesini, aynı Kanun’un 11 inci maddesi ise; “Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. Vekil birden çok ise bunlardan birine tebligat yapılması yeterlidir. Eğer tebligat birden fazla vekile yapılmış ise, bunlardan ilkine yapılan tebliğ tarihi asıl tebliğ tarihi sayılır…” düzenlemesini içerdiğinden, İlk Derece Mahkemesi hükmünün, vekil adı tebliğ mazbatasında belirtilmek suretiyle Kurumun ilgili birimine tebliğ edilmesi gerekmektedir.

2.Açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde davaya konu somut olay incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesi hükmünün davalı Kuruma usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesi hükmünün davalı Kurumun ilgili birimine yukarıda belirtilen şekilde usulüne uygun şekilde tebliği ile davalı Kurum tarafından kararın süresinde istinaf edilmesi durumunda, dosyanın esas yönünden istinaf incelemesi yapılması için Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi ek kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesinin 22.02.2023 tarihli ek kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,