Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7331 K.2023/13010

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 2004 yılı Eylül ayından 02.01.2017 tarihine kadar her yıl Eylül-Haziran ayları arasında kesintisiz çalıştığını belirterek eksik bildirilen hizmetinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; işyerinde incir işleme ve paketleme işi yapıldığını, kuru incir sezonunun her yıl Eylül ayında başlayıp en geç yıl sonunda bittiğini, diğer aylarda işletmenin stokladığı ya da üreticinin elinde kalan ürünü müşteri bulunması halinde çalıştığını, talebe göre çalışıldığından, sezon başında çalışmaya başlayan işçinin de sezon sonuna kadar çalışması olmayabileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Feri Müdahil Kurum vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.11.2020 tarihli 2018/309 Esas 2020/628 Karar sayılı kararıyla; “davanın kısmen kabulü ile, 0901 2005 5116 38 sigorta sicil numaralı davacı ...'nin ... sicil numaralı davalı ... Gıda San ve Tic. A.Ş. adlı işyerinde 01.09.2004-01.01.2017 tarihleri arasında Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarında aralıksız, Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs aylarında ayda 10 gün çalıştığının, Haziran, Temmuz, Ağustos aylarında çalışmadığının, toplamda 2225 günlük çalışması bulunduğunun, bu çalışmalarından 643 günün Kuruma bildirildiğinin, 1582 gününün Kuruma bildiriminin yapılmadığının, bildirim yapılmayan günlerde asgari ücret aldığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.10.2021 tarihli ve 2021/377 Esas 2021/1637 Karar sayılı kararıyla; “davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile Aydın 2. İş Mahkemesi'nden verilen 12.11.2020 tarih, 2018/309 Esas ve 2020/628 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına, davacının davasının kısmen kabulü ile, davacının davalı işverene ait, ....09 sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile,

2004/9 uncu dönemde 30 gün, 2004/10 uncu dönemde 30 gün, 2004/11 inci dönemde 30 gün, 2004/12 inci dönemde 30 gün, 2005/9 uncu dönemde 30 gün, 2005/12 inci dönemde 30 gün, 2006/9 uncu dönemde 30 gün, 2006/10 uncu dönemde 30 gün, 2006/11 inci dönemde 30 gün, 2006/12 inci dönemde 30 gün, 2007/9 uncu dönemde 30 gün, 2007/10 uncu dönemde 30 gün, 2007/11 inci dönemde 30 gün, 2007/12 inci dönemde 30 gün, 2008/9 uncu dönemde 30 gün, 2008/10 uncu dönemde 30 gün, 2008/11 inci dönemde 30 gün, 2008/12 inci dönemde 30 gün, 2009/9 uncu dönemde 30 gün, 2009/10 uncu dönemde 30 gün, 2009/11 inci dönemde 30 gün, 2009/12 inci dönemde 30 gün,

2010/9 uncu dönemde 30 gün, 2010/10 uncu dönemde 30 gün, 2010/11 inci dönemde 30 gün, 2010/12 inci dönemde 30 gün, 2011/9 uncu dönemde 30 gün, 2011/10 uncu dönemde 30 gün, 2011/11 inci dönemde 30 gün, 2011/12 inci dönemde 30 gün, 2012/9 uncu dönemde 30 gün, 2012/10 uncu dönemde 30 gün çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,” karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve feri müdahil vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, davacı vekilinin tüm, davalı ile feri müdahil Kurum vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi ile, " 2012 ile 2017 arasına ilişkin hizmet tespiti isteminin kabulü yerinde ise de, 2012 yılı öncesi yönünden bordro tanıklarının kayıtlı çalışma dönemlerinin mahkemece tespitine karar verilen sürenin tamamını kapsamadığı ya da bu denli uzun süre çalışma iddiasının ispatı bakımından tespite karar verilen süreyi doğrulayan yeter sayıda nitelikli tanık beyanı bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacı adına yapılan bildirimlerin 11.10.2005 tarihinde başladığı ve 2005 ile 2012 yılları arasında davalı işveren tarafından Kuruma bildirilen hizmeti bulunmadığı dikkate alındığında, davacının davalı işyerinde 2004 yılı Eylül ayında çalışmaya başladığı iddiası ve 2012 yılı öncesine ilişkin olarak çalışma iddiasının ispatı bakımından bu dönemde kayıtlı yeteri kadar bordro tanığı tespit edilerek dinlenilmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2012 yılı sonrası dönem ve mevsimlik çalışma olgusu konusunda oluşan usuli kazanılmış hak dikkate alınarak sürdürülen bozma sonrası yargılama sürecinde dinlenen ve isimleri bordrolarda yer alan tanıkların eylemli çalışmayı ortaya koyan beyanları, dosya kapsamındaki tüm kanıtlarla birlikte değerlendirildiğinde;

bozmaya konu karar gerekçesi ışığında ve bozma gereğince yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği belirtilerek," davacının davalı işverene ait, ....09 sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile 2004/9 uncu dönemde 30 gün, 2004/10 uncu dönemde 30 gün, 2004/11 inci dönemde 30 gün, 2004/12 inci dönemde 30 gün, 2005/9 uncu dönemde 30 gün, 2005/12 inci dönemde 30 gün, 2006/9 uncu dönemde 30 gün, 2006/10 uncu dönemde 30 gün, 2006/11 inci dönemde 30 gün, 2006/12 inci dönemde 30 gün, 2007/9 uncu dönemde 30 gün, 2007/10 uncu dönemde 30 gün, 2007/11 inci dönemde 30 gün,

2007/12 inci dönemde 30 gün, 2008/9 uncu dönemde 30 gün, 2008/10 uncu dönemde 30 gün, 2008/11 inci dönemde 30 gün, 2008/12 inci dönemde 30 gün, 2009/9 uncu dönemde 30 gün, 2009/10 uncu dönemde 30 gün, 2009/11 inci dönemde 30 gün, 2009/12 inci dönemde 30 gün, 2010/9 uncu dönemde 30 gün, 2010/10 uncu dönemde 30 gün, 2010/11 inci dönemde 30 gün, 2010/12 inci dönemde 30 gün, 2011/9 uncu dönemde 30 gün, 2011/10 uncu dönemde 30 gün, 2011/11 inci dönemde 30 gün, 2011/12 inci dönemde 30 gün, 2012/9 uncu dönemde 30 gün, 2012/10 uncu dönemde 30 gün çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,506 sayılı Kanunun 79 ncu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

Eldeki dosyada, davacının davalıya ait işyerinden 11.10.2005-02.11.2005, 20.11.2012-12.03.2013, 10.09.2013-16.12.2013, 09.09.2014-24.02.2015, 14.09.2015-05.11.2015, 23.11.2015-09.12.2015, 21.12.2015-13.06.2016, 27.09.2016-02.01.2017 tarihleri arasında hizmetinin eksik gün ile bildirildiği, Dairemizce " 2005 ile 2012 yılları arasında davalı işveren tarafından Kuruma bildirilen hizmeti bulunmadığı dikkate alındığında, davacının davalı işyerinde 2004 yılı Eylül ayında çalışmaya başladığı iddiası ve 2012 yılı öncesine ilişkin olarak çalışma iddiasının ispatı bakımından bu dönemde kayıtlı yeteri kadar bordro tanığı tespit edilerek dinlenilmesi gerektiği" belirtilerek kararın bozulduğu, bozma ilamı üzerine bölge adliye mahkemesince bordro tanıklarının tespit edilerek dinlendiği anlaşılmaktadır.

Bozma ilamından sonra, Mahkemece dinlenen tanıkların bir kısmının, davacıyı farklı bölümde çalışmış olmaları nedeniyle tanımadıklarını ifade ettikleri, davacıyı tanıdığını belirten tanıkların ise, davacının ne zaman işe başladığı, ara verip vermediği, davacının her sezon çalışıp çalışmadığı ve hangi yıllarda çalıştığı konusunda net bilgi veremedikleri, tanıkların davacının kendileri ile birlikte çalıştığını ifade ettikleri, ancak çalışmanın başlama ve bitişi, hangi yılları kapsadığı konusunda net beyanda bulunmadıkları, ya da tanıkların kayıtlı çalışma dönemleri ile davacının çalıştığını belirttikleri dönemin uyuşmadığı, dolayısıyla davacının kesintisiz olarak çalışmaya devam edip etmediği, çalışmaya ara verip vermediği hususunun tam olarak açıklığa kavuşturulamadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, bozma kararına uyulmuş ise de bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Yapılacak iş, özellikle davacı ile aynı bölümde çalışan ve 2005 ile 2012 yılları arasındaki sürede davacının her yıl sezonda çalışmaya devam edip etmediği konusunda bilgi sahibi olabilecek, tespite konu sürede dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar tespit edilerek dinlenilmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2.Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,