Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7341 K.2023/9097

Taraflar arasında iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemenin Dairemizce verilen bozma kararına uyarak davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen karar davacılar vekili ile davalılardan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların eşi ...nun ...-...inşaat ortaklığı tarafından yapımı üstlenilmiş olan Samsun Adliyesi ve Bölge Adliye Mahkemesi inşaatında çalışırken iş kazası neticesi yaşamını yitirdiğini, 11.04.2013 tarihinde Samsun Adalet Sarayı ve Bölge Adliye Mahkemesi hizmet binası inşaatının 3 üncü katında tuğla ve duvar örerken asansör boşluğuna düşerek yaşamını kaybettiği, müteveffanın olayın gerçekleşmesinden 3 gün önce işe başladığını, buna rağmen sigorta girişinin ölümlü iş kazası yapıldıktan sonra gerçekleştiğini,

maktül Şenol Çobanoğlu'nun kaza gerçekleştiği sırada sigorta bildirimi yapılmamış ve sigortasız olarak inşaatta çalıştırıldığını, iş kazasının meydana gelmesinde kusurun tamamen davalılara ait olup, mevzuatta yer alan iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranıldığını, asıl işverenin Adalet Bakanlığı olduğunu asıl işveren ile alt işverenlerin sorumluluk altında olduklarını, iş kazası akabince Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2013/8895 hazırlık numarası ile soruşturma açıldığını,

09.05.2013 tarihli bilirkişi raporuna göre iş sağlığı ve ve iş güvenliği tedbirlerinin alınmamış olması sebebiyle ölümlü iş kazasının meydana geldiğini, her ne kadar raporda asıl işveren olarak ...-...ortaklığının gösterilmişse de bu durumun kabul edilemez olduğunu, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nen 2013/538 Esas sayılı dosyası ile ilgililer hakkında kamu davası açıldığını, Şenol Çobanoğlu'nun iş kazası sonucu vefat ettiğinde 28 yaşında olduğunu eşi ve çocuğunun desteklerini kaybettiklerini, bu nedenlerle davacı eş Pınar için 8.000,00TL maddi ve 400.000,00 TL manevi,

davacı çocuk Serhat için 2.000,00 TL maddi ve 200.000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekillerinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. BOZMA ÖNCESİ VE BOZMA KARARLARI

A) Mahkemenin İlk Kararı

Mahkemenin 08.12.2015 tarih ve 2014/139 E - 2015/574 Karar sayılı ilamıyla davalılardan Adalet Bakanlığı ve ...Elektrik A.Ş. yönünden davanın husumetten reddine, davalılardan ...İnşaat Ticaret San. A.Ş. ve ... İnşaat San Tic. A.Ş yönünden ise eş ...lehine 8.000,00 TL maddi 80.000,00 TL manevi, çocuk Serhat lehine 2.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın iş bu davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

B) İlk Bozma Kararı

Kararın davacılar ve davalılardan ... İnşaat San Tic. A.Ş ile ...İnşaat Ticaret San. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 27.06.2019 tarih ve 2018/5031 E- 2019/4767 K sayılı ilamı ile davacı eş ve çocuk lehine takdir edilen manevi tazminat miktarlarının ayrı ayrı az olduğu belirtilerek mahkeme kararının bozulduğu anlaşılmıştır.

C) Mahkemenin İkinci Kararı

Mahkemenin 10.04.2020 tarih ve 2019/415 E - 2020/214 K sayılı ilamı ile husumetten ret ve maddi tazminat hükümlerinin bozma kapsamı dışında kaldıkları belirtilerek karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat olarak eş ...'a 320.000,00 TL, çocuk ...'a 180.000,00 TL'nin davalılardan ...İnşaat Ticaret San. A.Ş. ve ... İnşaat San Tic. A.Ş'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

D) İkinci Bozma Kararı

Kararın davalılardan ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine öncelikle Dairemizin 30.03.2021 tarih ve 2020/9271 E- 2021/4271 K sayılı kararıyla dosya kapsamına bozmadan sonra giren ticaret sicil evraklarına göre davalı (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ...İnş. Tic. ve San. A.Ş. hakkında bozmadan sonra ve fakat son karardan önce Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/159 Esas sayılı dosyasından 04.12.2019 tarihinde verilen iflas kararının 17.12.2019 tarih ve 9974 sayılı ticaret sicil gazetesinde yayınlandığı belirilerek iş bu şirketi temsil eden merciye usulüne uygun olarak tebliğ yapılarak karar verilmesi yönünden dosyanın mahalline geri çevirilmesine karar verilmiştir.

Geri çevirme kararı üzerine ise Dairemizin 18.01.2022 tarih ve 2021/8618 E - 2022/601 K sayılı ilamıyla.

Yargıtay incelemesinden geçerek onanmasına karar verilmeyen hüküm kısımlarının, (hüküm fer’isi niteliğindeki) yargılama gideri, vekalet ücreti ve harç yönünden de kesinleştiğinin kabul edilemeyecek olmasına göre; davacıların tazminat istemlerinin tamamı ile ilgili taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm altına alınması ve bu hüküm fıkraları ile bağlantılı (hüküm fer’ileri niteliğindeki) yargılama gideri, vekalet ücreti ve harç miktarlarının da hükümde açıkça gösterilmesi suretiyle infazda tereddüte mahal bırakmayacak mahiyette açık bir karar verilmesi,

öte yandan bozmaya uyarak bozma kapsamı doğrultusunda inceleme yapan mahkemenin, davacıların desteği sigortalının %20 oranında kusuru dışlanmak suretiyle davacı eş lehine 320.000,00 TL, çocuk lehine 180.000 TL manevi tazminata hükmedildiği belirtilmiş ise de; manevi tazminat miktarlarının matematiksel bir oranla istenilen miktarlara, sigortalı kusuru oranında indirim uygulandığı gerekçesine işaretle varılan sonucun hatalı olduğu aynı zamanda hükmedilen manevi tazminat miktarlarının da eş ve çocuk için ayrı ayrı çok fazla olduğuna işaretle karar bozulmuştur.

IV. SON BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİ VE KARAR

İlk Derece Mahkemesince, bozmadan sonra yapılan yargılamada Müflis ...İnşaat Ticaret San. A.Ş. yönünden tebliğin vekalet ilişkisinin sona erdiği vekiline yapıldığı, bu şekilde 27.01.2023 tarihinde bozmaya uyularak davalılardan Adalet Bakanlığı ve ... Elektrik A.Ş. yönünden davanın husumetten reddine, davalılardan ...İnşaat Ticaret San. A.Ş. ve ... İnşaat San Tic. A.Ş yönünden ise eş ...lehine 8.000,00 TL maddi 160.000,00 TL manevi, çocuk ... lehine 2.000,00 TL maddi ve 1000.000,00 TL manevi tazminatın iş bu davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... İnşaat San Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hüküm altına alınan manevi tazminatların az olduğunu beyan etmiştir.

2.Davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; işveren sıfatı olmadığı, sorumluluğun diğer davalı (Müflis) ...İnşaat Şirketinde olduğunu, davacının bidon üzerine basarak ve ilaç etkisi altında çalışması nedeniyle tam kusurlu olduğunu, kusur raporlarına itirazlarının karşılanmadığını, hüküm altına alınan tazminatların miktarının fazla olduğunu beyan etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminata hak kazanıp kazanmadığı bu kapsamda yargılama sırasında iflas eden davalı şirket yönünden taraf teşkilinin sağlanıp sağlanamadığına ilişkindir. 2. İlgili Hukuk

6100 sayılı HMK Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun temyiz incelemesi ile ilgili 427 ilâ 444 üncü maddeleri, iflas yönünden 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 226-229 uncu maddeleri, tazminattan sorumluluk ve belirlenmesi açısından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri, olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri,

İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler bakımından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu maddeleri ile manevi tazminatın miktarına ilişkin olarak 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararıdır.

3. Değerlendirme

1.HUMK 429 uncu maddesinde "Yargıtay ilgili dairesi temyiz edilen kararı bozarsa, davayı, kararı vermiş olan mahkemeye veya uygun göreceği diğer bir mahkemeye gönderir. O mahkeme, temyiz edenden 434 ncü madde uyarınca peşin alınmış olan gideri kullanmak suretiyle, kendiliğinden tarafları duruşmaya davet edip dinledikten sonra, Yargıtayın bozma kararına uyulup uyulmayacağına karar verir." hükmü yer almaktadır.

2. İflasın açılmasıyla dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine ait olup, adi tasfiyede İİK'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK. Md.218) usulü benimsenmişse de bu temsil yetkisi İflas Müdürlüğüne (İflas Dairesine) ait olması nedeniyle, iflas müdürlüğünce yetkilendirilmiş kimseye gerekçeli karar tebliği sağlanmalı, ikinci alacaklılar toplantısı yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa tarihi belirlenmeli, şirket kaydının terkin edilmiş olması halinde ise davalı şirketin ihya edilmesi için Yasal prosedür işletilmek suretiyle, şirketin ihyasına dair karar alındıktan sonra, belirlenecek tasfiye memuruna gıyabi hüküm yöntemince tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmalıdır.

3.Somut olayda Dairemizin 30.03.2021 tarih ve 2020/9271 E- 2021/4271 K sayılı geri çevirme kararında da açıkça belirtildiği üzere (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ...İnş. Tic. ve San. A.Ş. hakkında Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/159 Esas sayılı dosyasından 04.12.2019 tarihinde verilen iflas kararının 17.12.2019 tarih ve 9974 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığı,

UYAP kayıtlarına göre anılan iflas kararının 17.06.2021 tarihi itibariyle kesinleştiğinin ve adi tasfiye prosedürüne göre Ankara 21. İcra Müdürlüğünün 2019/48 iflas sayılı dosyasında iflasın açık olduğunun anlaşılmasına göre bozmadan sonra yapılacak yargılamada müflis şirketi kanunen temsile yetkili mercii olan iflas idare memurlarının duruşmadan haberdar edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yönde hatalı değerlendirme ile vekalet görevi sona ermiş olan müflis şirket vekiline tebliğ ile yargılama yapılıp karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

4.O halde, HUMK'nun 428/1 inci bendi gereğince yukarıda belirtilen ve emredici mahiyetteki kanun hükümlerine aykırı görülen sebepler gözetilerek davacılar ve davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin bu aşamada temyiz itirazları incelenmeksizin Mahkemece verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR