Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7381 K.2023/8824

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi tarafından İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemiz tarafından İlk Derece Mahkemesi kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılardan ..., ..., ..., ... vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, 05.05.1983-01.11.1984 tarihleri arasında davalı işverenlere ait işyerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.03.2017 tarihli ve 2015/117-2017/76 sayılı kararı ile; "Davacının davalı işverenlere ait 158920.35 sicil numaralı işyerinde 05.05.1983 tarihiyle işe başladığı ve 01.11.1984 talep tarihine kadar toplam 526 gün çalıştığı, 82 günün Kuruma bildirimi yapıldığı, 444 gününün ise yapılmadığı, bildirimi yapılmayan günlerde o günlerin asgari ücretini aldığının tespitine, 506 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesinin (G) fıkrası uyarınca sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurduğu 01.07.1986 tarihi olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde feri müdahil Kurum vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 08.04.2019 tarih ve 2018/2468 -2019/2638 sayılı kararında; "Somut olayda, dava dilekçesi, gerekçeli karar ve bölge adliye mahkemesi ilamı taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 25.02.2021 tarihli ve 2019/168-2021/61 sayılı kararı "davanın kabulüne, Davacı ...’nın, davalı işverenlere ait 158920.35 sicil numaralı işyerinde 05.05.1983 tarihiyle işe başladığı ve 01.11.1984 talep tarihine kadar toplam 526 gün çalıştığı, 82 günün Kuruma bildirimi yapıldığı, 444 gününün ise yapılmadığı, bildirimi yapılmayan günlerde o günlerin asgari ücretini aldığını tespitine, 506 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesinin (G) fıkrası uyarınca sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurduğu 01.07.1986 tarihi olduğunun reddine" karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili ve davalılar ..., ..., ..., ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 14.03.2022 tarih ve 2022/1040-2022/3508 Karar sayılı kararında;

"Dinlenen tanıkların ifadeleri davacının çalıştığı süreleri tam olarak belirlemeye elverişli olmadığından, Mahkemece, 158920 sicil numaralı işyerine ait 05.05.1983 - 01.11.1984 arası dönem bordroları getirtilerek belirtilen dönemde çalışması bulunan diğer bordro tanıklarının adresini Sosyal Güvenlik Kurumu ve zabıta marifetiyle araştırıp tespit ederek bu tanıkları dinlemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, SGK ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta,

vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/10 uncu maddeleri gereğince belirlendikten sonra sonucuna göre karar vermek ibarettir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile; "davanın kabulüne, davacının davalı işverenlere ait 158920.35 ss nolu işyerinde 05.05.1983- 01.11.1984 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 526 gün çalıştığı, 82 günün Kurum'a bildirildiği, 444 günün Kurum'a bildirilmediğinin tespitine, 506 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesinin G fıkrası uyarınca sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurduğu 01.07.1986 tarihi olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... mirasçıları; ..., ..., ..., ... vekili ile feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... mirasçıları ..., ..., ..., ... vekili; tanık anlatımlarına itibar edilmemesi gerektiğini, toplanan delillerden davacının davasını ispat edemediğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Feri müdahil Kurum vekili; gerekli kanıtlar toplanılmaksızın hüküm kurulduğunu, davacının talepleri 5 yıllık hak düşürücü süreye uğramış olduğundan davanın reddi gerektiğini, Mahkemenin yeterli araştırmayı yapmaksızın davanın kabulü yönünde karar vermesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davalılardan ..., ..., ..., ... vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgili bir kısım davalılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,