Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7390 K.2023/9066

Taraflar arasındaki aylığın kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali, aylığının yeniden bağlanması ve Kuruma borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin babasından dolayı yetim aylığı almakta iken verasetten intikal eden çay bahçesinden dolayı Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu, bu bahçeden 2001 - 2002 - 2003 yıllarında cüzi miktarda gelir elde ettiği, elde edilen gelirin asgari ücretten düşük olduğu, bu nedenle Kurum tarafından aylık kesme işleminin yerleşik Yargıtay kararları da dikkate alındığında yersiz olduğu, ayrıca müvekkilinden istenen ölüm aylıklarının zamanaşımına uğramış olduğu, açıklanan nedenlerle müvekkilinin kesilen yetim aylığının tekrar bağlanması, Kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının ölüm yetim aylığı kesilmesinin asıl sebebinin Bağ-Kur Tarım Sigortasına tabi çalışması ve giderek primi ödenemeyen tarım Bağ-Kur primlerinin banka kanalı ile borçlanarak kendisine kendi hizmetleri sebebi ile Bağ-Kur aylığı bağlanması olduğu, bu nedenle de davacı vekilinin çay bahçesinden elde ettiği gelirin asgari kazancın altında olması iddiasının yasal düzenlemeler kapsamında dikkate alınmasının yerinde olmayacağı,davalı Kurum tarafından uygulanan ölüm-yetim aylığının iptali ile yersiz ödenen aylıklardan 5 yıllık sürede ödenenlerin 24 aylık faizden muafiyet dönemi tanınmak suretiyle geri istenmesine ilişkin davalı Kurum işleminin yasal mevzuata uygun olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davacının Tarım Bağ-Kur sigortası primlerini ihya yoluyla hesaplanan miktarı Kuruma ödemesi nedeniyle 1.9.2018 tarihinde kendisine aylık bağlandığını, yasada belirtildiği gibi fiili çalışma olgusu bulunmadığını, aylık bağlanma olgusu hizmet akdine göre sigortalı olarak çalışmasından dolayı olmadığından Kurum tarafından kesme nedeninin yasaya uygun olmadığını, 506 sayılı Kanun'a göre zamanaşımı süresinin dikkate alınmadığını, Kurum işlemlerinin hatalı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; somut olayda; davacıya, 4/1-a (SSK) ölüm aylığının bağlandığı 15.11.1989 tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun'un 68/VI bendine gereğince, sigortalının kız çocuklarına bağlanan aylıkların Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi işlerde çalışmaya başladıkları veya evlendikleri tarihi takibeden devre başından itibaren kesilmesinin gerektiği, Kurum alacağının 96/b ve 93 üncü maddeler kapsamında zamanaşımına uğramadığı,

Kurumun bu hüküm doğrultusunda davacının ölüm aylıklarını keserek 96/b maddesi kapsamında (5) yıllık yersiz aylıkları faizsiz olarak geri istemesinin yerinde ve İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 inci bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B.Temyiz Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının aylığın kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali, aylığının yeniden bağlanması ve kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 68, 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR