Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7426 K.2023/8725

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum, davalılar Axa Sigorta A.Ş., Kozan İmar San. Tic. Ltd. Şti., Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; ...T.C.Kimlik No'lu...sigorta sicil numaralı ...'ın geçirdiği bir işkazası sonucu 22.08.2014 tarihinde vefat ettiğini, bu iş kazasından dolayı kurum sigortalısı ...'ın hak sahiplerine ilk peşin sermaye değeri 52.198,17 TL gelir bağlandığını ve ayrıca 363,00 TL cenaze gideri ödendiğini, bu iş kazasından dolayı Kozan Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma yapıldığını ve Kozan Ağı Ceza Mahkemesinde kamu davası açıldığını, Kozan Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/211 Esas, 2013/84 sayılı karara bağlanan ve kesinleşen dosyada,

davalılardan Kozan İmar Sanayi Ticaret Limited Şirketinin iş veren ve aynı zamanda kazaya karışan 01 RS 010 plakalı aracın işleteni olduğu, sürücüsünün ise davalılardan ... olduğunun anlaşıldığını, davalılardan ...'ın 01 B 88 86 plaka sayılı aracın sürücüsü olan ve olayda vefat eden Seyhan Mercan'ın eşi ve mirasçısı olduğunu, davalılardan Tedaş'ın ise 01 B 88 86 plakalı aracın işleteni olduğunu, Tedaş'ın bu aracı araç maliki Aziz Ramazan Manava isimli kişiden kiralandığını, Axa Sigorta A.Ş. ise mütveffaSeyhan Mercan'ın sürücüsü olduğu 01 B 88 86 plaka sayılı aracı 51200475 nolu poliçe ile sigorta eden şirket olduğunu,

Kozan Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda alınan bilirkişi raporlarında 01 RS 010 plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın tali kusurlu, 01 B 88 86 plaka sayılı aracın sürücüsü Seyhan Mercan'ın ise kusurlu olduğunun belirtildiğini, ancak kusur ve kusur oranlarını kabul etmediklerini, Ceza Mahkemesinden verilen kusur nispetinin Hukuk Hakimini bağlamayacağı kuralı gereğince yeniden kusur nispetinin belirlenmesini taelp ettiklerini, davalılardan Kozan İmar Sanayi Limited Şti'nin 01 RS 010 plaka sayılı aracın işleteni olduğu gibi ayrıca iş kazasında 5510 sayılı Kanun'un 21/1 maddesine göre sorumlu olduğunu,

davalılardan ...'in ise 01 RS 010 plaka sayılı aracın sürücüsü olup kusurlu olduğu için üçüncü kişi durumunda olduğu için 5510 sayılı Kanun'un 21/4 maddesine göre kusurlu olduğu için sorumlu olduğunu, davalılardan ...'ın ise 01 B 88 86 plaka sayılı aracın sürücüsü olan ve kazada ölen Seyhan Mercan'ın eşi olduğunu, Seyhan Mercan'ın ise olayda kusurlu olduğunu, eşinin kusuru nedeni ile hukuki sorumluluğu bulunduğunu, davalılardan Tedaş'ın ise 01 B 88 86 plaka sayılı aracın Aziz Ramazan Manav isimli kişiden kiralayarak işleten durumunda olan şirket olduğunu, bu nedenle sorumlu olduğunu, davalılardan Axa Sigorta A.Ş.

Sigorta için poliçe hükümlerine göre sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle davacı müvekkili kurum tarafından sigortalının hak sahiplerine ödenen 363,00 TL cenaze gideri, % 10 olan 36,30 TL'nin ödeme tarihi olan 08.01.2014 tarihinden itibaren, hak sahiplerine bağlanan 52.190,17 TL ilk peşin sermaye değerli bağlanan gelirin % 10'u olan 5.219,02 TL'sinin tahsis onay tarihi olan 27.11.2013 tarihinden itibaren, toplam 5.255,32 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin keza davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; sürücülüğünü yaptığı 01 RS 010 plakalı aracın Işık Sigorta A.Ş. tarafından keşide edilen 1034000 acente ve 5696362 poliçe pulu Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, ihbar olunan ...nin mezkur poliçesinin ölüme ilişkin teminatı ile davacılara karşı sorumlu bulunduğunu, davanın ...ye ihbarını talep ettiğini beyan etmiştir.

Davalı TEDAŞ vekili cevap dilekçesinde özetle.

HMK'nın 109 uncu maddesinde kısmi dava açılmasının şartlarının düzenlendiğini, HMK madde 109/2'ye göre talep konusu miktarın taraflar arasında açıkça belli ise kısmi dava açılamayacağını, söz konusu davada davacının alacağının açıkça belli olduğundan kısmi dava açması hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, bu s ebeple davanın reddinin gerektiğini, dava konusu olay neticesinde ölen maktul Seyhan Mercan'ın Kurum personeli olmadığını, kendisinin sevk ve idaresindeki 01 B 88 86 plaka sayılı aracın da müvekkili Kurum ile alakasının olmadığını, Seyhan Mercan'ın TEDAŞ endeks okuma ihalesini alan AK-Sel Taah.İnş.

San ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde çalışan taşeron işçisi olup 01 B 88 86 plaka sayılı aracında taşeron firmaya ait olduğunu, bu nedenle Seyhan Mercan'ın kusuru varsa davanın TEDAŞ'a değil, Taşeron firma olan Ak-Sel Taah.İnş.

San ve Tic.Ltd.Şti.'ne karşı açılması gerektiğini, bu nedenle müvekkili şirket yönünden husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ileride ödemeyi tahmin ettiği 52.190,17 TL'yi davalı Kurumdan tahsil etmek amacıyla söz konusu davayı açtığını, ancak bu durumun hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.11.2014 tarihli ve 2014/444 Esas, 2014/722 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 05.04.2016 tarihli ve 2015/806 E. 2016/4958 K.sayılı ilamı ile ".. iş kazası nedeniyle uğranılan Kurum zararları; tedavi giderleri, geçici iş göremezlik ödenekleri, bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarının, zarara sebep olan kişilerden tazmini mümkün kısmının, bir başka ifade ile dava konusu alacağın değeri veya miktarının tahkikat aşamasında belirlenecek olması nedeniyle, Kurumun, davanın açıldığı tarihteki tazminat alacağı miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceğinin kabulü gerekir.

Bu yasal düzenlemeler çerçevesinde; davanın açıldığı tarihte alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirleyemeyen davacı tarafından, dilerse belirsiz alacak davası, dilerse kısmi dava ile birlikte alacağın geri kalan kısmı tespiti için dava açılması mümkündür. "gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 21.06.2019 tarihli ve 2016/1237-2019/444 sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı Kurum ile davalılardan ... ve Kozan İmar San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri ile ... tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 13.01.2020 tarihli ve 2019/5522E. 2020/27K. sayılı ilamı ile "..Mahkemenin, Tedaş’ın kusurunun bulunmadığı yönündeki kabulü ile davalı ... ve ölen Seyhan Mercan’ın kusur dağılımındaki kabulü yerinde ise de, bilirkişi raporunda işveren olarak kusur yüklenmeyen davalı ... San Tic Ltd. Şti. yönünden sadece işleten sıfatıyla kurum zararından sorumlu tutulması isabetsiz olmuştur. Rücuan tazminata konu kurum zararından sorumlu olmak için kusurun bulunması gerekmekte olup davalı işverene ise kusur yüklenmediği belirgin olduğundan yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.

... Mahkemece, davanın kısmi dava açılamayacağından reddine dair verilen ilk hüküm Dairemizce, 05.04.2016 günlü, 2015/806 Esas ve 2016/4958 Karar sayılı ilamı ile kısmi dava açılabileceği yönüyle bozulmuş olup bozma sonrası 19.03.2019 tarihinde yapılan ıslah ile artırılan miktarlar dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

... Davalı ...’in Kozan Belediyesi’ne ait itfaiye aracını kullanırken kaza yaptığı belirgin olan eldeki davada, davalının, vazifesi gereği görev yerine giderken kazanın meydana geldiği buna göre hakkında husumetten red kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisisi isabetsizdir. .. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile

1-Davacı Kurum tarafından sigortalı ...'a bağlanan 52.190,17 TL peşin sermaye değerinin yarısı olan 26.095,08 TL'nin davalı ...Ş. ve davalı ...'ın % 75 oranında kusurlu olmaları nedeniyle peşin sermaye değerinin yarısı olan 26.095,08 TL'nin % 75'i olan 19.571,11 TL'nin tashih onay tarihi olan 27.11.2013 tarihinden itibaren ve 363,00 TL cenaze giderinin yarısı olan 181,50 TL'nin davalı ...Ş. ve davalı ...'ın % 75 oranında kusurlu olmaları nedeniyle 181,50 TL' nin %75' i olan 136,13 TL'nin ödeme tarihi olan 08.01.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş'den ve davalı ... Dağıtm A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde alınarak davacı tarafa verilmesine,

2-Davalılar ..., Kozan İmar San. Tic. Ltd. Şti. ve ... yönünden davanın reddine,

3-İhbar olunanın taraf sıfatı bulunmadığından, ihbar olunan hakkında karar verilmesine yer olmadığına, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum, davalılar Axa Sigorta A.Ş., Kozan İmar San. Tic. Ltd. Şti., Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Kozan İmar San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... ile ...'in müştereken ve müteselsilen sorumluluğu olduğunu, çelişkili kusur raporunun esas alındığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... Oyak Sigorta A.Ş. Temyiz dilekçesinde; sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığından ve bakiye alacak kalmadığından davanın reddi gerektiğini belirtlerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının davasını ispatlayamadığını, atfı kabil kusur olmadığını, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin mahsup edilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. Temyiz dilekçesinde; kusur atfedilmediğini, aleyhe hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 21 incı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesi yönünden; anılan davalı aleyhine hüküm kurulmaması sebebiyle temyiz talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine,

2.Dairemizin 13.01.2020 tarihli ve 2019/5522E. 2020/27K. sayılı ilamı ile Mahkemenin, Tedaş’ın kusurunun bulunmadığı yönündeki kabulü yerinde bulunmakla önceki bozma ilamıyla davalı ...Ş. yönünden usuli kazanılmış hak oluştuğundan anılan davalı yönünden atfı kabil kusur bulunmaması nedeniyle hakkında açılan davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz bulunmuştur.

3.Mahkemece itibar edilen kusur raporunda davalı ... murisi kusurlu sürücü Seyhan Mercan'ın %75 oranında kusurlu olduğunun kabul edilmesi karşısında, davalı ...'ın Kurum zararından sorumlu olduğunun gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,