Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7470 K.2023/9342

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Mart/2010 döneminden 11.04.2016 tarihine kadar geçen süre içinde davalı ... Gıda A.Ş. ... Şubesinde sigortalı olarak çalıştığının ve Kuruma bildirilen hizmetleri dışlanarak bildirilmeyen sürelere ait hizmetlerinin tespiti ile eksik primlerin işverence tamamlattırılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirkette doğrudan çalışan olmadığını, yalnızca Karabük satış temsilciliğine malzeme geldiğinde çuvalları kamyondan indirip-yüklemek görevi dışında her hangi bir görevinin söz konusu olmadığı,

sigortada gösterildiği haliyle her ayın 10 uncu gününe tekabül ettiğini, davacının Amasya'dan mal geldiği günler dışında müvekkil şirket temsilciliğinde ne satış ne pazarlama ne de tahsilat yapmak gibi bir görevi ve ehliyetinin olmadığını müvekkili şirketin Karabük satış temsiliciliğinde tam zamanlı çalışan elemanlarının zaten mevcut olduğunu bunların satış pazarlama ve tahsilat işlerini yerine getirdiğini haricen yapılan araştırmada davacının hem müvekkili firmanın hem de orada iş yapan diğer firmaların yükü geldiğinde gündelik yük taşıma işi yaptığını her gün nerede iş bulursa oraya hizmet verdiğini hiçbir kişi ve kuruluşa bağlı olmaksızın

çalışmasını sürdürdüğü bilgisine ulaşıldığını belirterek açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

2. Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının dava dışı işyerinde 11.04.2011 tarihine kadar çalışmasının olduğu, davalı adına tescilli 1027149 sicil numaralı işyerinden 12.01.2012-13.04.2016 tarihleri arasında otuz günün altında olacak şekilde hizmetinin bildirildiği,

davalı işveren tarafından 2012/2-12 ve 2013/8, 9 uncu aylarına ilişkin imzalı puantaj kayıtları ve 2014/1-2016/3 üncü aylarına ilişkin olarak davacının imzasının bulunduğu ücret hesap pusulalarının ibraz edildiği anlaşılmış olup Mahkemenin davalı işyerinde Kurum tarafından 12.01.2012 ve 12.04.2016 tarihinde yapılan denetimler, davacı, davalı ve bordro tanıklarının beyanları, imzalı ücret bordroları ile puantaj kayıtları ile dava dışı işyerinden yapılan bildirim göz önünde bulundurularak davanın kısmen kabulüne ilişkin kararında,

maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı görüldüğü..." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri özetle; istnaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ncı maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının talebinin 2010 yılı 3 üncü ayı ile 11.04.2016 arası davalı nezdinde aralıksız işçi olarak çalıştığının tespitine dair olduğu anlaşılmakla; Mahkemece davacının 11.04.2011 tarihinde başka bir iş yerinden çıkışı başlangıç alınmak suretiyle puantaj kayıtlarında eksik gün bildirimlerinde davacının imzası olmadığı dönemlerin tamamlanarak hüküm kurulduğu tespit edilmiş ne var ki eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

3. Bu kapsamda, Mahkemece, davalı iş yerine ait dönem bordrolarından, dava konusu dönemle sınırlı olmak kaydıyla re'sen bordro tanıkları belirlenip, iş bu tanıkların kendi çalışma tarih ve gün sayıları da açıkça saptanarak; davacının davalı iş yerinde kesintisiz çalışıp çalışmadığı hususunda beyanlarına başvurulmalı, beyanlar arasında çelişki doğduğu taktirde bu çelişkiler giderilmek suretiyle, fiili çalışma olgusu tereddütsüz ortaya konularak, hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,