Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7497 K.2023/8342

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, SGK ... İl Müdürlüğü denetmenlerince düzenlenen 10.02.2015 tarihli denetleme raporunun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı adına tescilli işyeri ile ilgili olarak SGK denetmenleri raporuna istinaden kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edildiğinden denetmen raporunun esas alınması gerektiğini, bu tür kurum işleminin iptali davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden gerekli hususların resen araştırılmasının ve özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin prensip olarak kabul edildiğini, davanın yasada öngörülen hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı hususunun da araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

Diğer davalılar yazılı cevap dilekçesi sunmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davacının davasının kabulüne; ... SGK İl Müdürlüğü, 10.02.2015 tarih 2015/AS/35 sayılı durum tespit raporunun iptaline, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 24.10.2022 tarihli ve 2022/8169 E. 2022/12978 K. sayılı ilamında; " ... Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. Davalı ...’ya davacı işverenlik tarafından 2013/10, 11, 12 2014/2, 3, 4, 5 ve 6. aylarda banka kanalıyla yapılan ücret ödemelerinin asgari ücretten düşük olduğu belirgindir. Davalı kurum tarafından denetim raporuyla belirlenen bu husus asgari ücret altında prime esas kazanç bildirilemeyeceği için yerindedir. Bu nedenle davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalı olup bozmayı gerektirir. .. ."gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, "Davalılar ..., ..., ... ve ... yönünden davacı işveren tarafından dosyaya sunulan hizmet sözleşmesi, muvafakatname ve zimmet tutanağının sahteliği ileri sürülmediği gibi aksine yazılı delil de bulunmadığından yazılı işyeri kayıtlarına itibar edilmesi gerektiği kanaatine varılmış, davalı kurumca düzenlenen raporda denetmenin beyana dayalı tespiti dışında davalı işçi ...’nın 02.09.2014 tarihinde işe başladığına dair delil bulunmadığından,

sahteliği ve geçersizliği ileri sürülmeyen işyeri kayıtlarının aksine delil bulunmadığından kayıtlardan da işçinin 03.09.2014 tarihinde çalışmaya başladığı açık bir şekilde anlaşıldığından düzenlenen raporun hatalı düzenlendiği ve iptalinin gerektiği kanaatine varılmakla şikayetçi işçilerin iddia ettikleri gibi asgari ücretten daha yüksek bir ücret ile çalıştığına dair delil bulunmadığından, aksine dinlenen tanık beyanları ile ilgili meslek odasının cevabi yazısından işçilerin asgari ücret ile çalışabilecekleri bildirildiğinden,

sunulan işyeri kayıtları ile tanık beyanlarından davalı işçi ...’nın 03.09.2014 tarihinde davalıya ait işyerinde çalışmaya başladığı, kayıtların aksine işçinin 02.09.2014 tarihinde çalışmaya başladığını ispata yarar delil bulunmadığından işe giriş bildirgesinin süresinde verildiğinin kabul edilmesi gerektiğine, buna göre davalı kurumca düzenlenen 10.02.2015 tarih 2015/AS/35 sayılı rapor, işyeri kayıtları ile dosyada mevcut delillere aykırı olduğundan davalılar ..., ..., ... ve ... yönünden iptalinin gerektiğine karar verilmiş, davalı ... yönünden ise;

davacı işverenlik tarafından 2013/10, 11, 12 2014/2, 3, 4, 5 ve 6. aylarda banka kanalıyla yapılan ücret ödemelerinin asgari ücretten düşük olduğu tespit edildiğinden ve davalı kurum tarafından denetim raporuyla belirlenen bu husus asgari ücret altında prime esas kazanç bildirilemeyeceği için yerinde olduğundan davalı ... yönünden açılan davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir. " gerekçesiyle Davacının davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine;

1-... SGK İl Müdürlüğü, 10.02.2015 tarih 2015/AS/35 sayılı durum tespit raporunun davalılar ..., ..., ... ve ...’ya yönelik yapılan işlemler yönünden kısmen iptaline,

2-Davalı ... yönünden açılan davanın reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum denetim raporunun imzalı olup aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğundan denetim raporuna itibar edilmeden kurulan hükmün hatalı olduğu gerekçeleri ile eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,