Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7508 K.2023/8154

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar temyiz edilmiş, Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş ve Mahkemece bozma doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalılar vekillerince temyiz edilmiş, Dairemizce yapılan inceleme sonucunda karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma doğrultusunda yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı, davalı ... ve davalı SGK Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, 01.12.2000 tarihinden 2009 yılı Ekim ayına kadar davalı Bakanlığa bağlı ... Anaokulunda aşçı ve temizlik görevlisi olarak çalıştığını belirterek hizmetlerinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. Cevap

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. Mahkeme Kararı

Mahkemenin 25.05.2017 tarihli ve 2017/104 - 2017/247 Esas ve Karar sayılı kararıyla; açılan davanın kabulü ile 13.09.2001 - 16.06.2009 arası 1785 (4 yıl 11 ay 15 gün) gün hizmet süresinin tespitine dair karar verilmiştir.

IV. Bozma ve Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci

A. İlk Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince 03.07.2018 tarih ve 2017/4076 - 2018/5947 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "...Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalıya ait işyerinden bildirilen çalışmasının bulunmadığı, davacının kızı...'ın 13.09.2004 ila 17.06.2008 tarihleri arasında 1031371 sicil sayılı, 04.09.2008 ila 16.06.2009 tarihleri arasında... sicil sayılı dava dışı...İnş. Taah. Nak. Tem. ve Yem. Hiz. Ltd.

Şti. ye ait işyerlerinden bir kısım çalışmalarının bildirildiği, 06.10.2004 tarihli tutanakta ... Anaokulunun genel temizlik, öğrencilerin bakım ve beslenme anındaki ihtiyaçlarının karşılanması, yiyeceklerin temizliliği, pişirilmesi ve malzemelerin temzliliğinin yapılması için gerekli hizmetin dışarıdan alınması, satın alma komisyonunca uygun görüldüğünün bildirildiği, ... Anaokulu ile...İnş. Taah. Nak. Tem. ve Yem. Hiz. Ltd.

Şti. anaokulunun temizlik ve aşçılık işleri için 10.09.2004 tarihli sözleşmenin yapıldığı ve ihtilaf konusu dönemde çeşitli tarihlerde benzer sözleşmelerin bulunduğu, davacının işçilik alacaklarının tahsili için açtığı davada hükme esas alınan bilirkişi raporunda özetle" davacının kızı... adına bildirilen mevcut sigortalılık süresi işçi hakları bakımından davacının çalışma süresi olarak kabul edileceği, ayrıca okul müdiresi ...'un tanık sıfatı ile 22.09.2011 tarihinde tespit edilen ifadesindeki "Sevgi Aydın 'ın 2001-2009 yılları arasında çalışıyordu'' şeklindeki beyanı, davacının 2001-2009 yılları arasında çalıştığı şeklinde kabul edilerek,

hesaplamaya esas teşkil edecek kıdemi 2001 yılının öğretim döneminin başladığı 13.09.2001 tarihinden başlatılacağı, ...'ın hizmet cetvelinde yıl bazında ortalama 210 gün sigortalılık süresi dikkate alınmak sureti ile 13.09.2004-16.06.2009 tarihleri arasındaki 1224 gün sigortalılık süresine 561 gün daha ilave edilerek, davacının hesaplamaya esas teşkil edecek toplam çalışma süresi 1785 gün (4 yıl 11 ay 15 gün) olarak hesaplama yapılacağının" bildirildiği,

hükmün davalı MEB vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 08.05.2014 tarihli 2014/6144 E. -2014/10189 K. sayılı ilamı ile "fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen davacının kızının sigortalı olarak bildirilen hizmetleri hakkında davalı tarafından her zaman sigortalılığın iptali davasının açılmasının mümkün olduğu" belirtilerek onandığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, öncelikle işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin davalarda her ne kadar üst işverene husumet yöneltilebilirse de hizmet tespiti davalarının özelliği gereği gerçek işverene husumetin yöneltilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında...İnş. Taah. Nak. Tem. ve Yem. Hiz. Ltd. Şti. davaya dahil edilmeli ve gerçek işverenin kim olduğu ortaya konulmalıdır. Öte yandan davacının kızı...'ın...İnş. Taah. Nak. Tem. ve Yem. Hiz. Ltd.

Şti. nezdinde bildirilen çalışmalarının davacıya ait olduğu iddia edildiğine göre gerçek durumun ortaya çıkması için ...'ın da davaya dahil edilmesi ve göstereceği delillerin toplanması gerekmektedir.

Öte yandan işçilik alacakları dosyası hizmet tespiti davalarında kesin delil niteliğinde olmadığı, hizmet tespiti ve işçilik alacakları davalarında izlenecek yöntem ve esas alınacak kıstaslar tamamen birbirinden farklı olduğu hususları dikkate alınmalı ve davacının ihtilaflı dönemde ücretini ne şekilde aldığı araştırılmalı, bu konuda davacının beyanı alınmalı, ücretini nasıl aldığını, kim tarafından nasıl ödendiği sorulup açıklaması istenmeli, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeler getirtilmeli, talep edilen dönemde okul müdürü,

müdür yardımcılığı yapmış kişiler ile bu dönemde çalıştığı bildirilen okul öğretmeni ve hizmetliler arasından re'sen seçilecek tanıkları dinleyerek davacının çalışmalarının niteliğine, kapsamına, yönelik beyanlarını alınmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmelidir.

" denilerek kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Bozma İlamı Sonrası Mahkeme Kararı

Mahkemenin 13.01.2021 tarih ve 2018/485 - 2021/17 Esas ve Karar sayılı kararı ile açılan davanın kabulü ile

1-Davacı ...'ın, 10164188.61 işyeri sicil numarasında ... Merkez Anaokulu isimli işyerinde; 13.09.2004-01.05.2005 tarihleri arasında 229 gün, 15.09.2005-31.05.2006 tarihler arasında 225 gün, 18.09.2016-12.12.2016 tarihleri arasında 85 gün, 11.01.2007-26.01.2007 tarihleri arasında 16 gün, 12.02.2007-19.06.2007 tarihleri arasında 126 gün, 14.09.2007-31.01.2008 tarihleri arasında 137 gün, 11.02.2008-17.06.2008 tarihleri arasında 126 gün, 04.09.2008-27.01.2009 tarihleri arasında 144 gün, 09.02.2009-16.06.2009 tarihleri arasında 126 gün olmak üzere toplamda 1904 prim günü hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine,

Sevgi Aydın'a adına tespit edilen sigortalılık sürelerinin iptaline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan Kurum ve Milli Eğitim Bakanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece 11.11.2021 tarih ve 2021/6487 -2021/14088 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece yapılacak iş, talep edilen dönemlere ilişkin...' ın imzası bulunan bordrolarda ve işe giriş, işten ayrılış bildirgelerinde imza incelemesi yaptırılarak imzanın ona ait olup olmadığının tespit edilmesi, ayrıca talep edilen dönemde okul müdürü, müdür yardımcılığı yapmış kişiler ile bu dönemde çalıştığı bildirilen okul öğretmeni ve hizmetliler arasından re'sen seçilecek tanıkları dinleyerek davacının mı yoksa kızı Sevgi’nin mi çalıştığının tam olarak belirlenmesi ve hak düşürücü sürenin de tartışılarak varılacak sonuç uyarınca karar vermekten ibarettir." denilmek suretiyle Mahkemece verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozma İlâmına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde.

Mahkememizin 13.01.2021 tarih 2018/485 Esas 2021/17 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 10.Hukuk Dairesi Başkanlığının 11.11.2021 tarih 2021/6487 Esas 2021/14088 Karar sayılı bozma ilamı ile ''Mahkemece yapılacak iş, talep edilen dönemlere ilişkin...' ın imzası bulunan bordrolarda ve işe giriş, işten ayrılış bildirgelerinde imza incelemesi yaptırılarak imzanın ona ait olup olmadığının tespit edilmesi,

ayrıca talep edilen dönemde okul müdürü, müdür yardımcılığı yapmış kişiler ile bu dönemde çalıştığı bildirilen okul öğretmeni ve hizmetliler arasından re'sen seçilecek tanıkları dinleyerek davacının mı yoksa kızı Sevgi’nin mi çalıştığının tam olarak belirlenmesi ve hak düşürücü sürenin de tartışılarak varılacak sonuç uyarınca karar vermekten ibarettir.'' gerekçesi ile bozulmuştur, Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada ...

Anaokulu Müdürlüğüne 2000-2009 yıllarına ilişkin olarak okulda görev yapmış müdür, müdür yardımcısı, öğretmen ve hizmetlilerin isimlerinin tespit edilmesi edilmesi için müzekkere yazılmış, bildirilen isimler mahkememizce dinlenilmiş olup, bozma ilamında belirtilen döneme ait dahili davalı ...

Aydın'ın imzalamış olduğu dava konusu döneme ait bordrolar için davalı Kuruma müzekkere yazılmış, Kurumda ilgili evrak asıllarının bulunmadığı bildirilmiş, diğer davalı...Turizme müzekkere yazılmış olup, müzekkereye cevap verilmemiştir. Davalı...Turizm Şirketinin dava konusu dönemde muhasebe sözleşmesi imzaladığı SMM Osman Kalaycı'ya müzekkere yazılmış, dava dışı SMM ıslak imzalı evrakların mükellefe iade edildiği bildirilmiştir.

Islak İmzalı evraklar Mahkememizce celp edilmesi için araştırılmış, evrak asıllarının nerede olduğu tespit edilememiştir. Dosya Kapsamında bozma ilamı doğrultusunda dinlenen tanık beyanları doğrultusunda; açılan davanın kabulü ile

1-Dahili davalı ... ...'nun, 10164188.61 işyeri sicil numarasında ... Merkez Anaokulu isimli işyerinde; 13.09.2004-01.05.2005 tarihleri arasında 229 gün, 15.09.2005-31.05.2006 tarihler arasında 225 gün, 18.09.2016-12.12.2016 tarihleri arasında 85 gün, 11.01.2007-26.01.2007 tarihleri arasında 16 gün, 12.02.2007-19.06.2007 tarihleri arasında 126 gün, 14.09.2007-31.01.2008 tarihleri arasında 137 gün, 11.02.2008-17.06.2008 tarihleri arasında 126 gün, 04.09.2008-27.01.2009 tarihleri arasında 144 gün, 09.02.2009-16.06.2009 tarihleri arasında 126 gün olmak üzere toplamda 1904 prim günü tespit edilen sigortalılık sürelerinin iptaline,

2-Davacı ...'ın, 10164188.61 işyeri sicil numarasında ... Merkez Anaokulu isimli işyerinde; 13.09.2004-01.05.2005 tarihleri arasında 229 gün, 15.09.2005-31.05.2006 tarihler arasında 225 gün, 18.09.2016-12.12.2016 tarihleri arasında 85 gün, 11.01.2007-26.01.2007 tarihleri arasında 16 gün, 12.02.2007-19.06.2007 tarihleri arasında 126 gün, 14.09.2007-31.01.2008 tarihleri arasında 137 gün, 11.02.2008-17.06.2008 tarihleri arasında 126 gün, 04.09.2008-27.01.2009 tarihleri arasında 144 gün, 09.02.2009-16.06.2009 tarihleri arasında 126 gün olmak üzere toplamda 1904 prim günü hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılardan Milli Eğitim Bakanlığı ve Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili;...'ın hizmetlerinin iptali konusunda bir talepleri bulunmadığını hükmün bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde; bozma gereklerinin yerine getirilmediği, talep edilen dönemler açısından hak düşürücü sürenin geçtiğini belirtilerek kararın bozulması istenmiştir.

3.Davalı Kurum vekili temyiz başvuru dilekçesinde; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu, davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirtilerek kararın bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı, davalı ... ve davalı Kurum vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Eldeki dava dosyasında; hüküm fıkrasında davalılardan...'ın iptal edilen çalışmalarında iptaline karar verilen çalışmalara ait sicil numarasında hata yapıldığı bu hususun infazda karışıklığa sebep olacağı bu nedenle işyeri sicil numarasının açıkça belirtilmesi gerekirken bunun belirtilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının bu kısımları düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Hüküm fıkrasının (1) numaralı bendindeki "1-Dahili davalı ... ...'nun, 10164188.61 işyeri sicil numarasında ... Merkez Anaokulu isimli işyerinde;

13.09.2004-01.05.2005 tarihleri arasında 229 gün,

15.09.2005-31.05.2006 tarihler arasında 225 gün,

18.09.2016-12.12.2016 tarihleri arasında 85 gün,

11.01.2007-26.01.2007 tarihleri arasında 16 gün,

12.02.2007-19.06.2007 tarihleri arasında 126 gün,

14.09.2007-31.01.2008 tarihleri arasında 137 gün,

11.02.2008-17.06.2008 tarihleri arasında 126 gün,

04.09.2008-27.01.2009 tarihleri arasında 144 gün,

09.02.2009-16.06.2009 tarihleri arasında 126 gün olmak üzere toplamda 1904 prim günü tespit edilen sigortalılık sürelerinin iptaline," ibaresinin silinerek yerine, "1-Dahili davalı ... ...'nun,... işyeri sicil numarasında...İnş. Taah. Nak. Tem. ve Yem. Hiz. Ltd. Şti. ne isimli işyerinde;

13.09.2004-01.05.2005 tarihleri arasında 229 gün, 15.09.2005-31.05.2006 tarihler arasında 225 gün, 18.09.2006-12.12.2006 tarihleri arasında 85 gün, 11.01.2007-26.01.2007 tarihleri arasında 16 gün, 12.02.2007-19.06.2007 tarihleri arasında 126 gün, 14.09.2007-31.01.2008 tarihleri arasında 137 gün, 11.02.2008-17.06.2008 tarihleri arasında 126 gün, 04.09.2008-27.01.2009 tarihleri arasında 144 gün, 09.02.2009-16.06.2009 tarihleri arasında 126 gün olmak üzere toplamda 1904 prim günü tespit edilen sigortalılık sürelerinin iptaline," ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,