Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7600 K.2023/12054

Taraflar arasında Mahkemece görülen yaşlılık aylığının durdurulmasına ilişkin Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; birleşen dava da gözetilerek, asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 08.02.2008 - 10.03.2011 tarihleri arasında dava dışı ... Tekstil İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerine ait işyerlerinde çalışmış olduğunu, Kurum denetmenleri tarafından düzenlenen 27.07.2011 tarihli 72 sayılı rapor sonucunda dava dışı işyerinde geçen 09.02.2008 - 10.03.2011 tarihleri arası 1211 günlük çalışmasının iptal edilmiş olduğunu, iptal sonrasında prim günlerinin 5.000 gün altına düşmesinden dolayı emekli aylığının kesilmiş olduğunu, müvekkilinin çalışmalarının gerçek çalışma olduğunu ileri sürerek Kurumun iptal etmiş olduğu 1211 günlük çalışmasının gerçek çalışma olduğunun tespiti ile davacının emeklilik aylığının devamına, birikmiş aylıklarının ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun yapmış olduğu uygulamanın mevzuat hükümlerine uygun olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

2.Birleşen dava davacısı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; davacı karşı davalının sigortalılıklarının iptali sonucu yaşlılık aylık tahsis şartlarını kaybetmiş olduğu, Kurumun yaşlılık aylık tahsisi sonrası davacı karşı davalıya 23.11.2012 - 23.07.2013 tarihleri arasında ödenmiş olan 7.957,41-TL tutarındaki ödemelerin davacı karşı davalıdan geri istendiğini, Bakırköy 3. İcra Müdürlüğünün 2014/5849 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, ilgilinin takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu ileri sürerek davacı karşı davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.04.2014 tarihli ve 2013/751-2014/300 sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; eksik araştırma yapıldığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne "1-Bakırköy 3.İcra Müdürlüğünün 2014/5849 Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, 2-İcra inkar tazminatı isteminin reddine" dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; tanık beyanları ve iptal edilmeyen süreler dikkate alındığında çalışmanın sabit olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili; icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, içerik itibariyle hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 ncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Dosya kapsamı incelendiğinde, 1123098 sicil nolu iş yerinden yapılan bildirimlerin iptal edilmesine yönelik Kurum işleminin yerinde olduğuna dair mahkeme kararı isabetli bulunmuştur.

... sicil nolu iş yeri yönünden ise 06.09.2010 tarihi sonrası yapılan bildirimlerin iptal edilmesine yönelik Kurum işlemi yerinde bulunmakla birlikte, bu tarih öncesi yönünden yapılan araştırmanın eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmıştır.

... sicil nolu iş yeri için yapılan denetim incelendiğinde, bildirimi yapılan bazı şahısların hiç çalışmadıklarını beyan etmeleri ve iş yerinin 06.09.2010 tarihinde taşındığının tespit edilmesi üzerine 06.09.2010 tarihinden sonra yapılan tüm bildirimler ile çalışmadığını beyan eden şahısların bu iş yerinden yapılan tüm bildirimlerinin iptal edilmesi gerektiğinin bildirildiği, davacının bu şahıslar arasında olmadığı, 06.09.2010 tarihi sonrası bildirimleri iptal edilenler arasında olduğu,

Dairemiz geri çevirme kararı sonrası davacının bu iş yerinden 28.05.2009-06.09.2010 tarihleri arası sigortalılığının da iptal edildiğinin belirtildiği anlaşılmakla, söz konusu 28.05.2009-06.09.2010 tarihleri arası yönünden davacının sigortalılığının iptal edilip edilmediği netleştirdikten sonra, iptal edilmesi durumunda, bu döneme ilişkin yöntemince araştırma yapılıp gerektiğinde bu dönem bildirimi yapılan ve sigortalılığı iptal edilmeyenlerin beyanlarına başvurularak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

4.Yapılan araştırma sonucunda Kurum işleminin yerinde bulunması durumunda, kesilen aylığın bağlanması talebi de işbu davanın konusu olmakla, davacının 506 sayılı Kanun'un Geçici 81 inci maddesinin C bendinde belirtilen 15 yıl 55 yaş 3600 gün şartlarının tamamını 60 yaşını doldurduğu 15.01.2021 tarihinde ikmal ettiği dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir.

5.Birleşen dava yönünden ise takip konusu asıl alacağın likit, yani belirgin olması karşısında, borçlunun, hükmedilen miktar üzerinden hesaplanacak asgari %20 icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,