Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7836 K.2023/8503

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar temyiz edilmiş, Dairece yapılan inceleme sonunda bozulmuş ve Mahkemece bozma doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda verilen karar davalılar vekillerince temyiz edilmiş, Dairemizce yapılan inceleme sonucunda karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma doğrultusunda yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılardan ... ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işveren yanında 03.05.1985-10.02.1990 tarihleri arasında aralıksız ve fasılasız çalıştığını ancak Kuruma bildirilmediğini, Kazım Güçyetmez ve... işyerinde de 01.05.1972- 20.09.1980 tarihleri arasındaki çalışmasının eksik gösterildiğini, 17.02.1970-01.03.1972 tarihleri arasında Ali Tokmak yanında geçen çalışmalarının da Kuruma eksik gösterildiğini iddia ederek anılan hizmet sürelerinin tespitine, 01.02.1990- 30.08.1990 ve 01.01.2005- 30.06.2006 tarihleri arasındaki hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. Cevap

Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların kamu düzenine ilişkin olduğunu ve özel bir duyarlılıkla yürütülmesi gerektiğini, davacının iddiasının ispatı için yazılı delil ve belge aranmasını, yeterli ve gerekli araştırmayla deliller hep birlikte değerlendirilerek aydınlığa kavuşturulduktan sonra çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığının tespit edilmesini, davanın 506 sayılı Kanun’un 79 uncu maddesinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı işverenler savunma yapmamıştır.

III. Mahkeme Kararı

Mahkemenin 16.09.2014 tarihli ve 2012/636 - 2014/659 Esas ve Karar sayılı kararıyla; Davanın kısmen kabulü ile

1-0101008082387 sigorta sicil numaralı davacı ...'ın davalı ...'e ait işyerinde 03.05.1985- 10.02.1990 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı iddiasının kabulü ile kurum kayıtlarında görülen süreler hariç;

01.07.1986-31.12.1986 tarihleri arasında 180 gün, 01.01.1987-30.06.1987 tarihleri arasında 180 gün, 13.07.1987-31.12.1987 tarihleri arasında 167 gün, 01.01.1988-31.12.1988 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.1989-31.12.1989 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.1990-31.01.1990 tarihleri arasında 30 gün, Prime esas asgari ücretle çalışmış olduğunun kabul ve tespitine,

2-03.05.1985-30.06.1986 tarihleri arasındaki tespit talebinin reddine,

3-İsteğe bağlı sigortalı çalışmalarının da Kurum kayıtlarında görülmesi sebebiyle bu hususda herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına, dair karar verilmiştir.

IV. Bozma ve Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci

A. İlk Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 20.02.2015 tarih ve 2014/26704- 2015/2700 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "...Eldeki dosyamızdaki davacı müzikholde çalıştığı iddiasıyla 03.05.1985-10.02.1990 arasındaki hizmetlerinin tespiti istemiyle açılan davayı mahkeme kısmen kabul etmiştir. Dosyada dava, Hacı Bekir oğlu 1955 doğumlu ...’e yöneltilerek görülüp sonuçlandırılmıştır. Dosya içerisinde yer alan 11.09.1986 tarihli davalı işyerinde yapılan işyeri durum tespit tutanağında işverenin ise Ahmet oğlu 1957 doğumlu ... olduğu anlaşılmaktadır.

Öncelikle HMK 124 üncü maddesi dikkate alınmak suretiyle husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli, husumet yöneltildiğinde, anılan işverenin göstereceği deliller toplanmalı.

Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda davalı işyerlerinin bordrolarında uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde çalışması bulunan bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı,

varsa işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyası celbedilmeli ve işçilik alacakları davasında dinlenen tanık anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanık anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; işyerinde Kurum tarafından yapılmış tespit ve müfettiş raporu bulunup bulunmadığı soruşturulmalı, işin ve işyerinin kapsamı gözetilerek, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

" denilerek kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Bozma İlamı Sonrası Mahkeme Kararı

Mahkemenin 15.10.2020 tarih ve 2015/421 - 2020/201 Esas ve Karar sayılı kararı ile Davanın ... TC Kimlik Nolu Hacı Bekir oğlu ... yönünden husumet yokluğu nedeni ile reddine,

... TC Kimlik Nolu Ahmet oğlu ... yönünden davanın kısmen kabulüne,

Davacının 01.01.1986 – 30.07.1987 tarih aralığında müteveffa Ahmet oğlu ... yanında fiili ve eylemli olarak dönemin asgari ücreti ile çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan ..., ..., ... ile Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece 28.09.2021 tarih ve 2020/11925 - 2021/1312 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "eldeki davada; davacı 03.05.1985 tarihinden 10.02.1990 tarihine kadar çalıştığının tespitini talep etmiş olup, mahkemece davacının 01.01.1986 – 30.07.1987 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığına dair karar verilmiştir. Davacının 01.07.1987 – 12.07.1987 tarihleri arasında dava dışı başka iş yerinden bildiriminin bulunduğu, ayrıca davalı işyerinde yapılan denetimde düzenlenen 01.09.1986 tarihli durum tespit tutanağında davacının 01.07.1986 tarihinde işe başladığı belirtilmiş olup davacı imzasının da alındığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının talep konusu dönemde başka işyerinden bildirimi yapılan çalışmalarının davalı işyerinde çalıştığı şeklinde hüküm altına alınması ve davacı imzası bulunan 01.09.1986 tarihli durum tespit tutanağında 01.07.1986 tarihinde işe başladığının belirtilmiş olmasının dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve Kanun'a aykırı olup, bozma nedenidir." denilmek suretiyle Mahkemece verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozma İlâmına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ksmen kabulü ile

1-Davanın davalı ... (TC kimlik no:...) yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine,

Müteveffa davalı ... (TC kimlik no: [TCKN])'ün mirasçıları yönünden davanın kısmen kabulü ile;

-Davacının 01.07.1986–30.06.1987 ve 13.07.1987- 30.07.1987 tarih aralığında müteveffa Ahmet oğlu ... yanında fiili ve eylemli olarak dönemin asgari ücreti ile çalıştığının tespitine,

-01.07.1987-12.07.1987 tarihleri yönünden hizmet tespiti talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... ve Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde; pasif husumet yokluğundan hakkında davanın reddine karar verildiği halde vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek kararın bu yönüyle bozulması istenmiştir.

3.Davalı Kurum vekili temyiz başvuru dilekçesinde; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu, davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirtilerek kararın bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439'uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı ...'ün temyiz itirazları kabulüne karar verilmiştir.

2.Eldeki dava dosyasında; aleyhine açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verildiği halde kendisini davada vekil ile temsil ettiren davalı ... lehine vekalet ücreti yönünden hüküm verilmemiş olması isabetsiz bulunmuştur.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının bu kısımları düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Kurum'un temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı ...'ün temyiz itirazına gelince; temyiz olunan, Mahkeme hükmünün 7 numaralı bendinin silinerek yerine "Davalı kurum ve davalı mirasçıları kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 9.200,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı mirasçıları ve SGK'ya eşit oranda verilmesine, davalı ... (TC kimlik no:...) kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 9.200,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine" sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,