Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7861 K.2023/8166

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin boşandıktan sonra kurum tarafından müvekkiline 14.01.2012 tarihinde vefat eden babası yetim aylığı bağlandığını, Kartal SGK müfettişleri tarafından gerçekleştirilen araştırma neticesinde müvekkiline aylık bağlanmasına teşkil eden boşanmasının muvazaalı olduğundan bahisle adına tahsis olunan aylığın kesildiğini buna mütaakip SGK ... muhasabe biriminden yersiz ödemenin varlığından bahisle toplam 5.838,72 TL borç tahakkuk ettirildiğin,

müvekkilinin itirazı üzerine 04.07.2017 tarih ve 8480624 sayılı belge ile itirazının reddedildiğinden bahisle müvekkili aleyhine tesis olunan yetim aylığının kesilmesine ilişkin işlemin iptaline, yetim aylığının tekrar bağlanmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı kurum üzerine bırakılmasına talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle: 06.02.2017-402286/11 sayılı Denetim Raporu dikkate alınarak müvekkil Kurumunca davacının muvazaalı bir şekilde boşanarak boşandığı tespit edilmesi 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi gereği gelir/aylık amacına olanak vermediğinden; davacıya yersiz ödeme yapıldığı tespit edilmiş olup yapılan tespit neticesinde davacı hakkında işlem yapıldığından yapılan işlem hukuka uygun olup davacının davasının reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Kararda özetle; davanın kabulü ile 16.02.2017 tarih 402286/11 sayılı Kurum işleminin iptaline, davacı yanın Kuruma işbu denetim raporu yönünden borcu olmadığının ve kesilen yetim aylığının yeninden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında özetle; “... Eldeki dava dosyası incelendiğinde. Mahkemece verilen hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu davaya ilişkin olarak; öncelikle davacı ve boşandığı eşinin yersiz aylığın tahsili istenen tarihlerde nerede oturdukları net olarak belirlenmeli ve özellikle tespite konu dönemde tutanaklarda ve adres kayıt sisteminde yer alan davacı ve eski eşinin ikamet ettikleri adresler yönünden geniş kapsamlı ve dava konusu döneme ilişkin olarak kolluk araştırması yapılmalı, belirlenen dönemde görev yapan muhtar ve azalar ile davalının ikametine yakın komşularından, apartman görevlisi ile yöneticilerinden ve civar esnaftan kanaate yetecek sayıda kişinin tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı,

davacı ve boşandığı eşinin talep konusu dönemde verdikleri adres bilgileri, hesapları bulunan banka ve GSM operatörü şirketlerden sorulmalı, tanıklardan denetmen raporu ile mahkeme beyanları farklı olanların ilgili beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli ve kontrol memuru raporunun aksinin ispat edilip edilmediği hususu belirlenerek boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulü ile 16.02.2017 tarih 402286/11 sayılı Kurum işleminin iptaline, davacı yanın Kuruma işbu denetim raporu yönünden borcu olmadığının ve kesilen yetim aylığının yeninden bağlanması gerektiğinin tespitine dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 375 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde uyulan bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediği ve bozma ilamında açıklandığı üzere. Mahkemece yapılan araştırmanın son derece yetersiz olmasına ve yapılması gereken araştırmaların belirtilmesine karşın bir kez daha eksik inceleme ve araştırma ile hüküm tesis edildiği görülmektedir.

Buna göre öncelikle dosya içindeki tanık beyanları ile mevcut kolluk tutanağı son derece yetersiz olmakla, Kurum tespitine konu dönemde tutanaklarda ve adres kayıt sisteminde yer alan davacı ve eski eşinin ikamet ettikleri adresler yönünden ayrı ayrı, geniş kapsamlı ve dava konusu döneme ilişkin olarak kolluk araştırması yapılmalı, belirlenen dönemde görev yapan muhtar ve azalar ile davalının ikametine yakın komşularından, apartman görevlisi ile yöneticilerinden ve civar esnaftan hükme kanaat oluşturacak yeterli sayıda kişinin tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı,

denetmen raporunda fiili birlikteliğe dair tespit edilen hususlar tek tek irdelenmeli ve kontrol memuru raporunun aksinin ispat edilip edilmediği hususu belirlenerek boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,