Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/79 K.2023/1790

2- ... Ağır Sanayi İnş. ve Taah. A.Ş. 3- ... vekili Avukat ... 4-İflas halinde ... İnşaat Tic. ve San. A.Ş. vekili Avukat ...

İHBAR OLUNANLAR

1- ... Sigorta A.Ş. vekili Avukat ... 2- ... Sigorta A.Ş. 3- ... Sigorta A.Ş.

DAVA TARİHİ : 18.08.2011

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

TEMYİZ EDENLER

1-...İnşaat San. ve Turizm Tic. A.Ş. 2-... Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. 3- ... S.P.A. vekilleri Avukat ...

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ...İnşaat San.ve Turizm Tic.A.Ş., ... Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. ve ... S.P.A. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ...İnşaat San.ve Turizm Tic.A.Ş., ... Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. ve ... S.P.A. vekilleri tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 05.04.2022 tarihli ve 2021/9699 Esas, 2022/4953 Karar sayılı kararı ile bozulmuştur.

Dairemiz bozma kararına İlk Derece Mahkemesince direnilmesi üzerine karar davalılar ...İnşaat San.ve Turizm Tic.A.Ş., ... Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. ve ... S.P.A. vekili tarafından temyiz edilmekle 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede;

05.04.2022 tarihli ve 2021/9699 Esas, 2022/4953 Karar sayılı bozma kararı gerekçesindeki açıklamalar gözetildiğinde, mahkemenin direnme kararı yerinde görülmemiştir. Dairemiz kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık, "tarafları aynı olan kesinleşen işçilik alacakları dosyasında alacaklara esas ücret miktarının, iş kazası nedeni ile talep edilen maddi tazminatın hesaplanmasında bağlayıcı olup olmayacağı, kesin delil niteliğinde bulunup bulunmadığı" noktasındadır.

2. İlk derece mahkemesinin maddi tazminatın hesaplanmasında kesinleşen işçilik alacaklarına esas alınan ücretin dikkate alınarak hüküm altına aldığı maddi tazminat istemine dair kararının temyizi üzerine, "öncelikle davacının olay tarihinde sendika üyesi olup olmadığını tespit etmek, sendika üyesi ise bu sendika ile işveren arasında bağıtlanan Toplu İş Sözleşmelerinde belirlenen ücretleri dikkate almak, işçinin sendikasız işçi olduğunun anlaşılması halinde ise, işçinin olay tarihinde metro inşaatında yer altı tünel işçisi olarak çalıştığı işçinin yaşı,

kıdemi ve yaptığı işin özelliklerine göre ve özellikle bu iş alanında usta işçi niteliğinde olup olmadığı belirlendikten sonra; bu niteliklere uygun davacı sigortalının olay tarihinde alabileceği ücretin tespiti açısından TÜİK, Çevre Şehircilik Bakanlığı ve ilgili meslek odalarından (sendikasız olması halinde sendikalardan bildirilen ücretlerin de dikkate alınamayacağı hususunu da dikkate almak suretiyle) emsal ücret araştırması yapmak, tespit edilen bu ücreti, kaza tarihindeki asgari ücrete oranlamak, tespit edilecek asgari ücret katını ise,

davacının kararı temyiz etmemiş olması nedeniyle davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak kapsamında 03.10.2016 tarihli mevcut hesap raporuna uygulamak, bu raporda esas alınan işlemiş (bilinen) devre tarihinden sonra yürürlüğe giren asgari ücret değişikliklerini rapora yansıtmadan, alınacak hesap raporunu hükme esas almak ve kararın davalı(Müflis) ...

İnşaat Tic.ve San.A.Ş tarafından temyiz edilmemiş olması nedeniyle davacının iş bu davalı yönünden elde ettiği usuli kazanılmış hakkı da gözetmek suretiyle davacının maddi ve manevi tazminat istemleri hakkında bir karar vermekten ibarettir" gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

3. İlk derece Mahkemesince bozma sonrası yapılan yargılama sonunda;

"Aylık ücretin miktarını ispat yükü işçi üzerindedir. İşçi bordroda görünenden fazla ücret aldığını iddia etmiş ise, iddia ettiği ücreti tanık delili, emsal ücret araştırması ile ispat etmelidir. Eldeki iş kazası davasında davacı bordroda görünenden daha fazla ücret aldığını iddia etmiş olup bu hususu taraflar arasında görülen işçilik alacağı davasında ispat etmiştir.

Taraflar arasındaki iş sözleşmesindeki ücret ihtilafı işçilik alacağı dosyasında tartışılmış ve bu durum karara bağlanmıştır. İşçilik alacağı dosyası kesinleştiğinden, o dosyada tespit edilen ücret tespiti artık tarafları bağlar hale gelmiş ve taraflar açısından kesin delil oluşmuştur. Bu dosyada yeniden ücret konusunu tartışmak kesin hükmün ruhuna aykırılık teşkil eder nitelikte olup davacının hukuki güvenlik ilkesini zedeler niteliktedir.

Hukukta her hukuki davranışın, işlemin yada eylemsizliğin bir sonucu bulunmaktadır. Bir uyuşmazlıkta ilk derece mahkemesi haksız bir karar vermiş bile olsa aleyhine karar verilen taraf bunu istinaf yada temyiz etmemiş ise ilk derece mahkemesinin hüküm altına aldığı hususlar kendini bağlar hale gelmektedir.

Bu durumu somut olaya indirgediğimizde, işçilik alacağı dosyasını davalılar istinaf yasa yolu açık olmasına rağmen istinaf etmemiş, mahkemece hükümde ve hükme dayanak gerekçede tespit edilen hukuki tespitler kendisini bağlar hale gelmiştir. Ayrıca hukuk tarafların çelişkili davranışlarını da korumamalıdır.

Davalı işçilik alacakları dosyasında ücret tespitini istinaf etmemiş olup, iş kazası dosyasında bunu istinaf nedeni yapması, uyuşmazlık aynı iş sözleşmesine dayandığından çelişkili bir davranıştır. Hukuk düzeni bunu korumamalıdır.

Bu nedenlerle işçilik alacağı dosyasının taraflar arasında güçlü delil değil, tarafları bağlayan kesin delil olduğu değerlendirilmiş, Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 2021/9699 Esas 2022/4953 sayılı bozma kararına katılmak mümkün olmamış ve önceki kararda direnilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır". gerekçesi ile direnme kararı verilmiştir.

4. Çoğunluk kararı ile direnme kararı yerinde görülmeyerek 6100 sayılı HMK.'un 373/5 maddesi uyarınca Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmesine karar verilmiştir.

5. Dosya içeriğine göre bu davacı bu davanın davalısına karşı talep yığılması kapsamında işçilik alacakları ile birlikte iş kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat davası açmış, yargılama sırasında işçilik alacaklarına ait uyuşmazlık tefrik edilmiş ve aynı mahkemenin 2013/1516 Esasına kaydedilmiş, işçilik alacaklarına ait dosyada davacının alacaklara esas son ücreti iddia edildiği gibi 2.250,00 TL net ücret olarak saptanmış ve karar 10.12.2020 tarihinde kesinleşmiştir.

6. Taraflar aynı olsa da dava konusu farklı olduğundan kesin hükümden söz edilemez. Ancak aynı davada ön sorun incelenmiş ve bu ön sorun daha sonra açılan davada da inceleme konusu ise kesin hüküm olmamakla birlikte bu niza uyuşmazlık konusu olmaktan çıkar ve kesin delil niteliğini alacaktır.

7. Zira doktrininde belirttiği gibi; "önceki davada niza konusu olan hukuki ilişki, sonraki davada ihtilaf konusu olan ilişkinin doğumu bakımından gerekli bir ön şart niteliğinde ise bu ön şart ilk davada niza konusu olmaktan çıktığı için sonraki davada tartışılmaz"(Yazan. Bloomeyer, Arwed. Çeviren Yazman, İrfan. Kesin hüküm tesiri ve sınırları. s: 230. Https://dergipark.org.tr/. Erişim tarihi: 28.02.2023).

8. Tarafları ve dava sebebi aynı olan ilk davanın dava konusunun, diğer davada öncelikle incelenmesi gereken bir husus teşkil etmesi durumunda, ilk davadaki maddi anlamda kesin hüküm, hakimin tekrar aynı konuyu inceleyememesi sebebiyle kesin delil teşkil edecektir, daha doğrusu bağlayıcı olacaktır. Üçüncü kişilerin taraf olması durumunda ise kesin delil olarak değerlendirilemeyecektir(Akkan, Mine. Kesin Hükmün Delil Niteliği. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. Cilt 11. Özel Sayı. 2009. s:15-17. https://hukuk.deu.edu.tr/ erişim tarihi. 28.02.2023).

9. İş kazası nedeni ile açılan maddi tazminat davasında tazminata esas ücret, işçilik alacakları dosyasında kesinleşmiştir. Sonuçta maddi tazminat alacağı da bir işçilik alacağıdır. Çalışmaya bağlı belirlenen ücretin, maddi tazminatta farklı olduğu yönünde bir tespitte bulunulamaz. Tazminata esas ücret uyuşmazlık konusu olmaktan çıkmış ve kesinleşmiştir. Ortada bir kesin delil vardır. Bu nedenle direnme kararı yerindedir. Çoğunluğun gönderme kararına bu nedenle katılınmamıştır.