Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7930 K.2023/7949

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 28.08.1986 tarihinde yurt dışında Belçika'da çalışmaya başladığını, sigortalılık girişinin de Almanya'da çalışmaya başladığı tarih olduğunu, müvekkilinin 01.09.1995 tarihine kadar bu ülkede çalıştıktan sonra Türkiye'ye döndüğünü, müvekkilinin Türkiye'ye döndükten sonra herhangi bir Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi olarak çalışmasının bulunmadığını, müvekkilinin yurt dışı hizmetlerini borçlanmak üzere Kuruma başvuruda bulunduğunu, kurumca talebinin önce kabul edildiğini, borçlanma bedelini yatırdığını, daha sonra Kurum tarafından haksız olarak talebinin reddedildiğini,

bu durumun müvekkilinin maddi kayba uğramasına ve emeklilik işlemlerinin gecikmesine neden olduğunu belirterek müvekkilinin yurt dışındaki sigortalılık başlangıç tarihi olan 28.08.1986 tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü ile yurt dışında geçen çalışmalarının tespitine, bu hizmetlerin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine, Kurum ret kararının iptali ile emeklilik talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiş, 14.03.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile davacının 7921 günlük yurt dışı borçlanmasının geçerli sayılması,

buna göre sigorta başlangıç tarihinin 03.04.2015 tarihinden geriye dönük olarak 7921 günün mahsubu ile 02.04.1993 tarihi olarak tespiti ile davacının 01.02.2016 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının Kuruma yurt dışındaki çalışmalarının borçlanmasının tespiti amacıyla talepte bulunduğunu, Kurumun davacının talebi doğrultusunda borçlanma tutarını hesapladığını ve davacıya bildirdiğini, akabinde yapılan incelemede davacının yurt dışında ev hanımlığında geçen süreler için de borçlandığının tespit edildiğini, yurda giriş çıkış tarihlerine göre de Türkiye'de geçen dönemlerin tahakkuktan düşüldüğü,

ayrıca davacının 1996-2002 yılları arasında yurda giriş çıkışlarında mükerrerlik olduğunun görüldüğünü bu nedenle bu dönemlerin borçlandırılmadığını, davacının borçlanma talep ettiği 28.08.1986-01.09.1995 tarihleri arasındaki dönemlerde yurt dışında ev hanımı olduğu dönemlerin mevcut olduğu, Türkiye'de bulunduğu dönemler olduğu, yine borçlanma yapılacak dönemlerde Türkiye'ye giriş çıkışlarda mükerrerlik olduğunun sabit olduğunu, aksini içerir belgelerin kuruma ibraz edilmediği gibi dava dosyasında da olmadığını, kurum işlemlerinin yasal olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile 1-Davacının 29.11.1988-29.11.2010 dönemi 7921 günlük yurt dışı borçlanmasının geçerli sayılması gerektiğinin tespitine, 2-Davacının sigorta başlangıç tarihinin 02.04.1993 tarihi olduğunun tespitine, 3-Davacının 01.02.2016 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, 4-Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacı tarafından ibrazı zorunlu olan belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle Kurumca işlem yapılamadığını, bu nedenle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının Türkiye'ye giriş çıkış tarihlerinde mükerrerlik olduğunu, Edirne Emniyet Müdürlüğünün davacının 1996 ve 1999 yıllarındaki çıkış tarihlerini gösterir mühür örneği ile başvurmasını istediğini, davacının bu eksiklikleri gidermediğini, bu aşamada Kuruma husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının yurt dışı borçlanmasının 7921 gün üzerinden yapıldığının tespiti ile aksine kurum işleminin iptaline ve davacıya yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme

İnceleme konusu davada, davacının 21.01.2016 tarih ve 1039716 sayılı talep dilekçesi ile 3201 sayılı Kanun'a göre aylık talebinde bulunduğu, yurt dışında geçen 7921 gün hizmetinin borçlandırıldığı, Melikgazi Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından düzenlenen işlemler sırasında davacının yurda giriş çıkışlarında mükerrerlik tespit edilmesi üzerine Yurtdışı Borçlanma Prim gün sayısının 6363 gün olarak hesaplandığı,

davacının Türkiye'de 4/a kapsamında sigortalılığı 22.04.2015 tarihinde olduğundan borçlanılan süre kadar geriye gidildiğinde sigortalılık başlangıcının 19.08.1997 olarak belirtildiği ve buna göre davacıya aylık bağlanabilmesinin 20 Hizmet Yılı, 54 Yaş, 5975 Prim Ödeme şartlarına tabi olduğu, ancak tahsis talep tarihi itibariyle davacının 49 yaşında olduğu nazara alınarak tahsis talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Kurum işleminin iptaline karşı açılan eldeki davada mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının 29.11.1988-29.11.2010 döneminde 7921 gün yurt dışı hizmet süresi borçlandırıldığı ancak daha sonra emniyet kayıtlarındaki giriş çıkışlarındaki eksiklik nedeniyle borçlanma sürelerinin değiştirilmesi yönündeki Kurum işlemi hatalı bulunarak,

7921 günlük yurt dışı borçlanmasının geçerli sayılması gerekeceği ve buna göre davacının sigortalılık başlangıç tarihinin Türkiye'deki sigortalılık süresi olan 03.04.2015 tarihinden geriye dönük 7921 gün öncesi (22 yıl 1 gün) olan 02.04.1993 tarihi olacağı, dolayısıyla davacının emekliliğe hak kazanacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre sonuca eksik incelemeyle gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Dosya kapsamında toplanan belgelere göre, davacının 08.07.1996 ve 08.07.1999 tarihlerinde Türkiye'ye giriş kaydı bulunduğu ancak çıkış kaydı bulunmadığı dikkate alınarak davalı Kurumca yurt dışı prim borçlanma sürelerinin hesaplandığı, ancak davacının uyuşmazlık konusu dönemde yurt dışında bulunup bulunmadığı hususları netleştirilmeden mahkemece tüm borçlanma sürelerinin geçerli sayılması bakımından eksik incelemeyle sonuca gidilmiştir.

Bu kapsamda mahkemece davacının ülkeye giriş çıkışlarının karşı ülke kayıtlarınından da araştırılması, gerekirse davacı tarafa uyuşmazlık konusu olan 1996 - 1999 yılları arasında da karşı ülkede bulunduğuna dair resmi kayıtları sunması, bildirildiğinde ilgili yerlerden getirtilmesi suretiyle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenmelidir.

Diğer taraftan davalı Kurum kayıtlarına göre davacının yurt içinde geçen hizmetlerinin bir kısmı 03.04.2015-13.04.2015 tarihleri arasında 1046424 sicil numaralı İbrahim An-sigorta acentesi işyerinden 4/a kapsamında 11 gün olup, Kurum tarafından getirtilen ülkeye giriş çıkış kayıtlarına göre anılan tarihte davacının yurt dışında olması sebebiyle bu çalışmanın dikkate alınmadığı,

diğer hizmetinin ise 22.04.2014-28.04.2014 tarihleri arasında 7 gün süreyle 1059322 sicil numaralı Yasin Turizm Seyahat Nakliyat Madencilik İnşaat Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi işyerinde geçtiği, ancak anılan işyeri hakkında yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 31.07.2017 tarihli denetmen raporuna göre bu işyerinde geçen çalışmaların sahte olduğu bildirildiğinden söz konusu Kurum kararları irdelenerek davacının yurt içindeki çalışmalarının geçerli olup olmadığı, dolayısıyla davacının yurt dışı borçlanma koşullarının mahiyeti ve aylık koşullarının da buna göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,