Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7993 K.2023/8303

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ...'e ai...

Reklam isimli işyerinde 2009 yılı Mart ayında işe başladığını, 2012 yılı Nisan ayına kadar kesintisiz olarak çalıştığını, müvekkilinin çalışmakta olduğu süre boyunca işveren tarafından SGK'ya işe giriş işlemlerinin yapılmış olduğu ve işçilik hakkı olan sigorta primlerinin yatırılmış olduğunu düşündüğünü, sigorta primlerinin çalışılan süre boyunca hiç yatırılmadığını öğrenen müvekkilinin bu durumu işvereni yerine hareket eden ... ile görüştüğünü, işverenin bu durumu ikrar ettiğini, ayrıca bundan sonra da müvekkilinin sigortasını yatıramayacağını bildirdiğini,

bunun üzerine primleri yatırılmayan ve bundan sonra da yatırılmayacak olan müvekkilinin işten ayrılmak zorunda kaldığını, işe giriş işlemleri yapılmayan ve sigorta primleri yatırılmayan müvekkilinin ileride emeklilik işlemlerini gerçekleştirmesinde zorluklar yaşayacağını ileri sürerek davalı işverene ai... Reklam isimli işyerinde Mart 2009 ile Nisan 2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili, davacının işyerinde hiçbir çalışması olmadığını, arızi ve düzensiz olarak işyerine zaman zaman müşteri getirdiğini ve karşılığında komisyon aldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, Kurum kayıtlarının incelenmesinden davacının diğer davalı ...'e ait işyerine ait işe giriş bildirgesinin olmadığı ve davacı adına herhangi bir belge kaydın da olmadığını, Kurum kayıtlarının resmi belge niteliğinde olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görülmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte deliller ile mümkün olduğunu, bu iddianın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.04.2016 tarihli ve 2014/497 E. 2016/285 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 28.11.2018 tarihli ve 2016/13014 E. 2018/9978 Karar sayılı ilamında; bu nedenle Mahkemece öncelikle davacıya tam olarak talebi açıklattırılmalı, işe başlama ve işten çıkış tarihleri davacıya sorularak açıklığa kavuşturulmalı, davacının kim tarafından işe alındığı, çalışırken kimden emir ve talimat aldığı, iş yerinde hangi işlerde çalıştığı, çalışma şeklinin nasıl olduğu, kimlere iş yaptığı, hangi tabelaları yazdığı, çalışma arkadaşlarının kimler olduğu, ücretini nasıl aldığı,

iş yerinde hizmet akdiyle mi çalıştığı yoksa dışarıdan kendi adına iş alıp almadığı,iş yerinde çırak olarak çalışıp çalışmadığı ve okula gidip gitmediği hususlarında beyanı alınarak ve eksik hususlar davacıya açıklattırılarak dava konusu somutlaştırılmalı, çıraklık sözleşmesinin kapsam ve mahiyeti araştırılmalı, eksik olan yönlerden kapsamlı araştırma yapılmalı, davacının beyanında belirtilen kişilerin tanık olarak dava ile ilgili bilgi ve görgülerine başvurulmalı, toplanan deliler değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır yönlerinden karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 23.11.2021 tarihli ve 2019/75 E. 2021/378 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 16.05.2022 tarihli, 2022/4415 E. 2022/7193 Karar sayılı ilamında; mahkemece, davalı iş yerinin vergi mükellefiyet dönemi araştırılmalı, buna bağlı olarak kapsam dönemi de gözetilerek anılan iş yerinin çalışma izni ruhsat ve abonelik durumları da yöntemince araştırılarak işverenin faaliyet dönemi belirlenmeli, komşu iş yeri işverenleri ve bordrolu çalışanları tespit edilerek tanık olarak beyanları alınmalı, tanıklara ilişkin iş yeri kayıtları ve hizmet cetvelleri celp edilerek tanıkların beyanları denetlenmeli, bu şekilde davacı ile davalı arasında hizmet ilişkisi olup olmadığı tespit edilmeli, hizmet ilişkisinin varlığı halinde çalışmanın süresi toplanan ve toplanacak deliller değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir yönlerinden karar bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar; Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle, dinlenen tanık beyanları uyarınca davacının talep ettiği tarih aralığında davacının fiilen hizmet akdiyle çalıştığı, davacının mahkememiz huzurunda detaylı isticvabı sunmuş olduğu davalı işyerinde çalıştığını gösterir resimler, tanık beyanlarında montajın davacı tarafından yapıldığını belirtir beyanlar, davacının talep ettiği dönemi kapsar başka sigortasız çalışan işçi beyanları hep beraber değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ...'e ait 2.73110101.1040292.01401-61 sicil numaralı işyerinde 15.04.2009 ve 25.04.2012 tarihleri arasında hizmet akdiyle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili kısmen kabul kararının yerinde olmadığını, davalı Kurum vekili yeterli araştırma yapılmadığını, davalı ... vekili, davacının komisyon karşılığı çalıştığını belirterek Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 03.03.2009-25.04.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanun'a uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,