Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8 K.2023/8365

Taraflar arasındaki davacı hakkında yapılan tespite dayalı olarak 5510 sayılı Kanun'un geçici 68 inci maddesi hükümlerindeki teşvikin iptaline ve bordro ve belge istemine dair kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne, dair karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... SGK nın 16.05.2016 tarih ve B:13.2.SGK.4.07.10.04-7.156.451 sayılı müvekkil bankanın sigorta prim teşviklerinden faydalanma hakkının 01.04.2016-31.03.2017 tarihleri arasında 1 yıl süre ile iptaline yönelik kurum işleminin iptalini, 09.08.2016 tarih ve B:13.2.SGK.4.07.10.04-10.811.708 sayılı sigortasız işçiçalıştırdığının tespitinden bahisleasgari ücret desteğinden ve sigorta prim teşviklerinden faydalanma hakkının 01.04.2016-31.03.2017 tarihleri arasında 1 yıl süre ile iptaline yönelik kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "..Davanın kabulüne, 1-Davalı kurumun 16.05.2016 tarih, B:13.2.SGK.4.07.10.04-7.156.451 sayılı yazısı ile davacının sigorta prim teşvikinden faydalanma hakkının 01.04.2016 - 31.03.2017 tarihleri arasında 1 yıl süre ile iptaline yönelik kurum işleminin iptaline,

2-Davalı Kurumun 09.08.2016 tarih, B:13.2.SGK.4.07.10.04.10.811.708 sayılı sigortasız işçi çalıştırıldığının tespitinden bahisle asgari ücret desteğinden ve sigorta prim teşviklerinden faydalanma hakkının 01.04.2016-31.03.2017 tarihleri arasında 1 yıl süre ile iptaline yönelik Kurum işleminin iptaline, " dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, yapılan Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu belirterek aksine verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...İleri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine" dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, yapılan Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu belirterek aksine verilen kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı şirketin 5510 sayılı Kanun'un geçici 68 inci maddesinde yer alan teşvik indiriminden faydalandırılma hakkının olup olmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortaları ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 68 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme Eldeki davada, davalı ...Emniyetten ve KADİM servisinden gelen yazılar gereğince, davacının iş yerinde sigortalı olduğu kabul edilen dava dışı ... hakkında yapılan sigortalama işlemi nedeniyle, bu kişi hakkında fark prim tahakkuku ve çalışmaya ilişkin bordro ve belge istemi yanında, davacı hakkında 5510 sayılı Kanun'un geçici 68 inci maddesinde yer alan teşvik ve desteğinin iptali işleminin iptali istendiği anlaşılmakta ise de, mahkemece sigortalının davaya dahil edilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Öncelikle belirtilmelidir ki, davaya konu uyuşmazlığın dava dışı sigortalının çalışmalarının varlığı noktasında toplandığı dikkate alındığında, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen bu sigortalının veya hak sahiplerinin de davada taraf olmasında hukuki yararının olduğu anlaşıldığından, davanın sadece Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı hakkında yürütülüp sonuçlandırılması isabetsizdir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.12.2011 günlü 2011/21-632 E;, 2011/784 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere dava sonucunda verilecek karar, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen sigortalının da hak alanını ilgilendirdiğinden, davacı tarafa harcı da yatırılmak suretiyle yöntemince söz konusu sigortalının hak sahiplerinin davaya HMK 124 üncü madde uyarınca katılımının sağlanması (davanın teşmil edilmesi) için süre verilmesi, anılan hak sahiplerinin gösterdiği deliller de toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece, belirtilen eksiklik giderilmeden ve pasif ehliyet yönü halledilmeden yargılamanın sürdürülmesi,

usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sari yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.