Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/803 K.2023/1957

2- ... Tic. Paz. A.Ş.

DAVA TARİHİ : 08.10.2012

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulüne

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay 21.Hukuk Dairesince (Kapatılan) Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işyeri nezdinde 1996 yılı Mart ayı ve 1999 Aralık ayı tarihleri arasında geçen çalışmasının sigortalı çalışma olduğunun tespitine, bu sürelerde yatırılmayan primlerin davalı tarafından yatırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.05.2015 tarihli ve 2012/687 Esas ve 2015/367 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 01.12.1996 - 20.12.1999 tarihleri arasında her ay 30 gün süre ile asgari ücret ile davalı iş veren yanında çalıştığının tespitine, şeklinde hüküm kurulmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin (kapatılan) 18.04.2016 tarihli, 2015/14236 Esas ve 2016/6856 Karar sayılı ilamı ile;

"2.1.Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Kuruma verilen prim belgelerinde, davacı adına 1996/3. dönemde 30 gün, 1997/1. dönemde 3 gün bildirim yapıldığı ancak bu bildirimlerin davacıya ait hizmet döküm cetvelinde gözükmediği, işyerinin fason konfeksiyon dikim işi olup işyerinin 20.06.1994 tarihinde kanun kapsamına alındığı,12.05.1997 tarihli Kurum müfettiş raporunda, davacının 01.12.1996 tarihinde başladığının belirtildiği, 1996/1-1999/1. dönemler arası dönem bordrolarının getirtildiği, bildirimleri kısmi olan tanıkların fiili çalışmayı doğruladıkları anlaşılmaktadır.

2.2. Somut olayda, uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak biçimde bordro tanıklarının resen tespit edilip dinlenmediği, her ne kadar tanıklar fiili çalışmayı doğrulamışlar ise de, bildirimleri kısmi olup uyuşmazlık konusu dönemi kapsamadığı dolayısıyla davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmeden sonuca gidildiği görülmektedir.

2.3. Yapılacak iş; öncelikle dosyadaki dönem bordrolarından uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak biçimde bordro tanıklarını resen tespit edip beyanlarını almak, gerekirse Kurum, vergi idaresi, belediye ve emniyet müdürlüğü gibi kamu kurumları aracılığıyla tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarının beyanlarına başvurmak ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

2.4. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir" denilmek suretiyle kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda "gerek tanık anlatımları gerekse dosya içerisindeki müfettiş raporundan davacının davalı iş yerinde çalıştığı açıktır. Davacının sigorta müfettişinin tespitine rağmen sigorta tescilinin yapılmadığı anlaşılmıştır. Toplanan deliller, tanık anlatımları ve müfettiş raporu birlikte değerlendirildiğinde davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir" gerekçesine dayalı olarak;

"Davanın kabulüne, davacının 04.03.1996 - 20.12.1999 tarihleri arasında her ay 30 gün süre ile asgari ücret ile davalı iş veren yanında çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile bozma ilamı sonrası iki tane tanığın dinlenebildiğini, tanık beyanlarının yan delillerle somutlaştırılmadığı sürece davayı ispattan uzak kabul edilmesi gerektiğini, davaya konu uyuşmazlığın süresi içinde talep edilmediğini, talebin hak düşürücü süreye uğradığını, davanın öncelikle usulden reddinin gerektiğini beyan ederek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalı işveren yanında 04.03.1996 ile 20.12.1999 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalışıp çalışmadığının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi

3. Değerlendirme 1. Somut olayda Mahkemece ihtilaf konusu tüm dönem yönünden yeterli araştırma yapılmadan sonuca gidilmiştir.

2. Mahkemece yapılması gereken iş, davalı ... sicil numaralı işyerine ait uyuşmazlık konusu tüm dönem bordroları getirtilerek bu bordrolarda sigorta sicil numarası bulunup isim-soy isim kaydı bulunmayan sigortalıların bilgileri Kurumdan istenmeli, duruşmalarda beyanına başvurulan tüm tanıkların hizmet cetvelleri getirtilerek ihtilaf konusu tüm dönemde davalı işyerinde geçen çalışma kayıtlarının bulunup bulunmadığı denetlenmeli, ihtilaf konusu dönemde çalışması bulunan ve de duruşmalarda beyanlarına başvurulmayan bordrolu tanıkların adresleri ... ve zabıta marifetiyle araştırılıp tespit edilerek bu tanıklar da dinlenmeli,

bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, Kurumdan, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer iş yerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle, Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

...