Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8296 K.2024/3768

Taraflar arasındaki aidiyetin tespiti ve Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... ve Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 1976 yılında Denizli Orman İşletme Müdürlüğü'nün yürütmüş olduğu erozyonla mücadele amaçlı ağaçlandırma çalışmaları kapsamında Acıpayam Orman İşletme Müdürlüğü ve Orman Ağaçlandırma ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü bünyesinde fidan dikim işinde çalıştığını, Orman İşletme Müdürlüğü'nün o dönemdeki çalışanlar için dönem çalışanlarını ilgili sigorta kurumuna bildirdiğini, bu bildirim üzerine 11.12.1976 tarihinde müvekkilinin sigortalılığını başlattığını, müvekkilinin emekli olduğunu, emeklilik maaşı almakta iken emeklilik işleminin iptal edilerek 49.901,35 TL borç tahakkuk ettirildiğini,

itiraz neticesinde 1976 yılına ait çalışmanın başka birine ait olduğu gerekçesiyle o döneme ilişkin sigortalılığının ve mevcut emekliliğinin de iptal edildiğinin bildirildiğini, arz edilen nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmasını, müvekkilinin 1976-1977 yıllarında çalıştığının ve sigortalılığının tespitine, SGK'nin 1976 yılına ait sigortalılığının ve emeklilik işlemlerinin iptali yönündeki işlemlerinin iptaline, tahakkuk ettirilmiş olan 49.901 TL borcun iptaline, emekliliğin iptalinden sonra kesilen maaşlarının faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...

İşletme Müdürlüğü cevap dilekçesinde; davacının Acıpayam İşletme Müdürlüğünde çalıştığı iddiasında bulunduğu için yetkili mahkemenin Acıpayam Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi olduğunu, yetkisizlik nedeni ile davanın reddine karar verilmesini, davanın süresinde açılmadığını, hizmet tespiti davasının hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde açılması gerektiğini, hak düşürücü süre nedeni ile davanın reddine karar verilmesini, davacının çalıştığına dair kurum bünyesinde kayda rastlanmadığını, çalıştırılan işçilerin Vahidi Fiyat Usulü ile çalıştırıldıklarından o dönemde çalışan işçilerin şahsi dosyalarının bulunmadığını,

orman ve tarım işyerlerinde çalışanlara sigortalı olma hakkının Kasım 1977 yılında tanındığını, bu tarihten önce orman işyeri Kanun kapsamında olmadığından çalışan kişilerin sigortalı yapılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davayı husumet yönünden kabul etmediklerini, hizmet tespiti davalarında müvekkili Kurumun davalı olarak gösterilemeyeceğinin açıkça hükme bağlandığını, davanın işverene karşı açılması gerektiğini, davanın resen müvekkili Kuruma ihbar edilmesini, yargılamada davalı sıfatı ile değil fer'i müdahil olarak yer alabileceklerini, hak düşürücü sürelerin geçmiş olması nedeni ile davacının istem hakkını yitirdiğini, açıklanan nedenlerle davada davalı sıfatlarının olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı ... cevap dilekçesinde; davacının ... soyadını evlendikten sonra aldığını, 1976 yılında kendisinin ... soyadına sahip olduğunu ve kendi adına işe bildirgesi düzenlendiğini, davacının o tarihte evli olmadığını, bu nedenle 1976 yılındaki işe giriş bildirgesinden yararlanmayacağını, kendisinin de 1976 yılındaki çalışmalarına istinaden emekli olduğunu, davacının ayrı bir işe giriş bildirgesi olduğunu ispatlaması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulüne, davalı SGK'nın 1976 yılına ait sigortalılık ve emekliliğin iptali yönündeki işleminin iptaline, iptal sebebiyle davacıya tahakkuk ettirilmiş olan 49.901,00 TL borcun iptaline, davacının iptal işleminden sonra kesilen maaşlarının faiziyle birlikte davalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davacı taleplerinin hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, davacının idarelerinde çalışması bulunmadığını, bu iddianın davacı tarafından ispatı gerektiğini, kamu kurumlarındaki çalışmanın ancak yazılı deliller ile ispatlanması gerektiğini, bu ispatın gerçekleşmediğini, kararın hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararının hatalı olduğunu, usul ve kanuna aykırı karar verildiğini, davanın kamu düzenini ilgilendirdiğini, ancak kesin deliller ile ispatı gerektiğini, tanık beyanları ile hüküm kurulamayacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, Denizli 6. İş Mahkemesi 2022/132 Esas 2023/19 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden kanuna aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalıların istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... ve davalı Kurum vekilleri vekilleri, istinaf dilekçeleri ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 20538 sicil numaralı işyerinden 1976/4 üncü dönemde bildirilen 10 günlük çalışmanın davacıya aidiyeti ile davacının yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin ve borcun iptali, kesilen aylıkların faiziyle birlikte davacıya ödenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 344 üncü maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı ... ve davalı Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,