Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8318 K.2023/9336

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti ile sigorta primine esas kazancın tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının gıda konusunda faaliyet gösteren davalı işyerinde 01.08.2007 tarihinden itibaren market aktivite MÖRŞ sıfatı ile fiilen çalışmaya başladığını, 31.12.2011 tarihine kadar kesintisiz ve fiilen çalışmasına devam ettiğini, çalışılan süre boyunca yalnızca son bir ay sigortasının yatırıldığını, son dönem ücretinin 1.000,00 TL net olduğunu iddia ederek ve fazlaya dair talep haklarını saklı tutmak kaydıyla; davacının gerçek ücreti üzerinden 01.08.2007-31.11.2011 tarihine kadarki çalışmalarının tespitine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK cevap dilekçesinde özetle; haksız ve mesnetsiz davanın kabulünün mümkün olmadığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerindeki çalışmalarının 01.11.2011-31.12.2011 tarihleri arası ile sınırlı olduğunu, başka işyerlerindeki çalışmaların davalı şirkete ait işyerindeki çalışmalarmış gibi gösterilmeye çalışıldığını, ücretin asgari ücret olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; “Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 1-Davacının davalı ... Ltd. Şti.ye ait "1063147" sicil sayılı işyerinde; 01.07.2007-14.12.2007 tarihleri arası 164 gün, 04.03.2008-16.07.2008 tarihleri arası 132 gün, 02.08.2008-18.11.2008 tarihleri arası 107 gün, 01.01.2009-16.01.2009 tarihleri arası 16 gün, 20.01.2009-12.05.2009 tarihleri arası 112 gün, 01.11.2009-20.12.2010 tarihleri arası 409 gün, 04.01.2011-31.12.2011 tarihleri arası 297 gün olmak üzere, toplam 1237 gün süre ile 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi uyarınca günün asgari ücreti üzerinden hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine fazla istemlerin reddine,” dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.“Somut olayda, ihtilaf konusu dönem içerisinde davacı adına Kurum'a hizmet bildiriminde bulunan dava dışı işyerleri ile davalı işyeri arasında herhangi bir hukuki ve fiili bağlantının söz konusu olup olmadığı araştırılmadan, yeteri kadar bordro tanığı dinlenmeden eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, öncelikle uyuşmazlık konusu dönem ile çakışan 17.07.2008- 03.01.2011 tarihleri arası dönemde davacı adına hizmet bildiriminde bulunan dava dışı işyerleri ile davalı işyeri arasında fiili veya hukuki bağlantı bulunup bulunmadığını araştırmak, dava dışı işyerinin ve davalı işyerinin bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız çalışanları, re'sen tanık olarak saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye,

meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak suretiyle davacının dava dışı işyerlerindeki çalışmasının fiili olup olmadığını,

fiili değil ise davalı işyerindeki çalışmalarının başlangıç ve bitiş tarihleri ile kesintili olup olmadığını hiç bir şüpheye yer vermeyecek şekilde tespit etmek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.” gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “1-Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine,

2-Davacının, davalı ... Ltd. Şti ye ait 1063147 sicil sayılı iş yerinde; 01.08.2007-14.12.2007 tarihleri arasında 134 gün, 04.03.2008-16.07.2008 tarihleri arasında 132 gün, 02.08.2008-18.11.2008 tarihleri arasında 107 gün, 01.01.2009-16.01.2009 tarihleri arasında 16 gün, 20.01.2009-12.05.2009 tarihleri arasında 112 gün, 01.11.2009-20.12.2010 tarihleri arasında 409 gün, 04.01.2011-31.10.2011 tarihleri arasında 297 gün olmak üzere; toplam 1207 gün süre ile hizmet akdi ile günün asgari ücreti üzerinden çalıştığının tespitine,

3-Fazlaya ilişkin istemin reddine, ” dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi için kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı şirket vekili dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ile sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin kararı temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,