Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8355 K.2023/10256

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılık tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin uzun zamandır kendisine ait taşınmazlarda tarımsal faaliyette bulunduğunu, müvekkilinin tarımsal faaliyetleri sonucu fındık üretimi yaparak kendi nam ve hesabına kesintisiz olarak çalışmasını sürdürdüğünü, müvekkilinin tarımsal faaliyetler sonucu elde ettiği ürün geliri ile kendisinin ve ailesinin geçimini de temin ettiğini, müvekkili tarafından SGK İlçe Müdürlüğüne yapılan yazılı başvurunun 02.08.2018 tarihinde reddedildiğini,

müvekkili davacının kendi nam ve hesabına çalışarak elde etmiş olduğu fındık mahsulünün Fındık Satış Tarım Kooperatifi Akçakoca Merkez Kooperatifi'ne teslimi yapıldığını ve dilekçe ekinde sundukları 2000 yılı Kasım ayına ait Bağ-Kur çiftçi primleri tevkifat bildirimi ve bu bildirime uygun olarak 20.12.2000 tarihinde bu primin yatmış olduğuna dair T.C Halk Bankası dekontundan da anlaşılacağı üzere Tarım Bağ-Kur prim kesintisi yapıldığını, bu tevkifatın yapılmasına ve primler tahsil edilmesine rağmen davacı müvekkilinin zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğuna dair işlemleri davanın Kurum tarafından gerçekleştirilmediğini,

izah ettikleri hususlar göz önüne alınmak suretiyle davacı müvekkiline ait ürün bedelinden ilk olarak Bağ-Kur için prim kesintisinin yapıldığı 2000 yılı Kasım ayını (kesintinin yapıldığı tarihi) takip eden aybaşından itibaren 2926 sayılı Kanun'a tabi zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başladığının tespiti ile tesciline, hak kaybına uğramamak için 7143 sayılı Yapılandırma Kanunun'dan doğan haklarının saklı tutulmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının Tarım Bağ-Kur hizmetinin tespitini talep ettiği dönemlere açıklık getirmesi kanaatinde olduklarını, davacının teslim ettiği üründen kesinti yapıldığını iddia etmekte ise de sigortalılığın kabulü için kesinti yapılmasının yeterli olmadığını, kesinti yapılan tutarların kurum hesaplarına aktarılması gerektiğini, Mahkemenin davacının elde ettiği tarım ürünlerinin tarım sigortalısı olmak için yeterli olup olmadığını uzman bilirkişi marifeti ile araştırılmasını da talep ettiklerini,

davacının 7143 sayılı Kanun uyarınca yapılandırma haklarını saklı tutmak kaydı ile mezkur davayı açmış ise de yapılandırma talebine dair müvekkili Kuruma müracaatı olmadığı gibi, süresinde olmayıp yapılandırma taleplerinin yasal şartları oluşmadığını, arz ettikleri ve dosyanın incelemesi üzerine oluşacak nedenlerle mezkur davanın yasal şartları oluşmadığını, reddine karar verilmesini talep ettiklerini, açıkladıkları, gerekse dosyanın tetkiki üzerine tebeyyün edecek nedenlerle;

öncelikle belirttikleri üzere Kanun değişikliği uyarınca müvekkili Kuruma dava açmadan önce başvuruda bulunulmadan açılan davanın dava şarkı noksanlığı nedeni ile usulden reddine, yasal şartları oluşmayan, 7143 sayılı Kanun uyarınca yapılandırma şartları oluşmayan usul ve Kanuna aykırı davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Akçakoca Nüfus Müdürlüğü ve kolluk aracılığı vasıtasıyla davacı ile aynı kimlik bilgilerine sahip olanların araştırılması yapılmış, gelen müzekkere cevaplarında Ahmet oğlu Burhan Kullukçu adında başka bir şahsın kayıtlı olmadığı belirtilmiş, Fiskobirlik kayıtlarında bulunan kişinin davacı olduğu anlaşılmıştır.

2000 yılı kasım ayında Fiskobirlik'e ürün satıldığı; bu nedenle prim tevkifatı yapıldığı ve buna ilişkin primin Bağ/Kur hesabına yatırıldığına ilişkin bizzat Fiskobirlik tarafından dekontun sunulmuş olduğu anlaşılmakla, ödemenin yapıldığı hesap numarasının sahibinin tespiti için ekli dekont ile Ziraat Bankasına ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na yazılan müzekkere uyarınca verilen cevaplarda söz konusu dönem kayıtlarına ulaşılamadığının belirtildiği,

Sosyal Güvenlik Kurumu'na yazılan müzekkere uyarınca verilen cevapta ayrıca merkezleri nezdinde bulunan tevkifat kesintisi listeleri ve ekinde bulunan Zinaat Bankası dekontları incelendiğinde çeşitli nedenlerle aynı bankadan yatırılan miktarların 30443-5623, 30442-5103 numaralı hesaba yatırıldığının belirtildiği, dosyamız içerisinde bulunan ödeme dekontununda benzer hesap olduğu,

kaldı ki Fiskobirlik'in statüsü itibariyle (Kanunun 10. Maddesine göre kayıtlarına itibar edilecek kurumlar arasında sayılmıştır) prim kesintisine ilişkin kayıtların ve bunun ödendiğine ilişkin dekontun bizzat Fiskobirlik tarafından sunulmuş olması karşısında, ödemenin yapıldığının kabulünün gerektiği;

tanıkların ve davacı tarafın, davacının kendisine ait taşınmazlarda tarımsal faaliyette bulunduğunu belirttiği, davacıya ait tapu kayıtlarının incelenmesinde söz konusu taşınmazların edinim tarihi uyuşmazlık konusu dönemden çok sonra olsa da, tapu kayıtlarında taşınmazların kadastro tutanaklarının beyanlar hanesinde "Ahmet oğlu Burhan Kullukçu tarafından 1986 yılından beri fındık bahçesi olarak kullanılmaktadır" ibaresinin yer aldığı ve taşınmazların aynı şekilde muhdesat bilgisini içererek tapuya kayıt edildiği, yeniden dinlenen tanık beyanlarınında uyumlu olduğu,

Akçakoca Emniyet Müdürlüğünün 30/01/2020 tarihli yazısında davacı üzerine herhangi bir kayıtlı araç olmadığının bildirildiği, Akçakoca İlçe Jandarma Komutanlığı'nın 03/02/2020 ve 25/08/2021 tarihli cevabi yazısında davacının talep edilen dönemde fındık ekimi yaptığını bildirildiği, Akçakoca Fındık Tarım Satış Kooperatifinin 13/02/2020 tarihli yazısında Kasım 2000 Bağ-Kur Çiftçi Primleri Tevkifat primleri bildiriminde 385.000.000 Lira tevkifat miktarının 20/12/2000 tarihinde 131 fiş numarası ile kurum hesabına yatırıldığının bildirildiği,

yazı eki 20/12/2000 tarihli Ziraat Bankası Akçakoca-... şubesi dekontunda 385.000.000-TL Bağ-Kur kesintisinin İşletme Merkez FTK tarafından davalı kurum hesabına yatırıldığı, Bağ-Kur Çiftçi Primleri Tevkifat Bildiriminde Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Müdürlüğü-Akçakoca tarafından davacının teslim ettiği ürün bedellerinden 12.000.000-TL Bağ-Kur kesintisinin yapıldığının bildirildiği,

mevzuat uyarınca tevkifatın yapıldığı ayı takip eden aybaşından itibaren sigortalılık başlatılarak aynı yılın sonuna kadar tespit yapılması gerektiği de göz önünde tutularak davacının 01/12/2000-31/12/2000 tarihleri arasında 2926 sayılı yasa kapsamında zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gerektiği," gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile davacının 01.12.2000-31.12.2000 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur Sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Kuruma müracaat şartının yerine getirilmediğini, davanın reddinin gerektiğini, Kurum işlemlerinin usule uygun olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Akçakoca Fındık Tarım Satış Kooperatifinin 13/02/2020 tarihli yazısında Kasım 2000 Bağ-Kur Çiftçi Primleri Tevkifat primleri bildiriminde 385.000.000 Lira tevkifat miktarının 20/12/2000 tarihinde 131 fiş numarası ile kurum hesabına yatırıldığının bildirildiği, yazı eki 20/12/2000 tarihli Ziraat Bankası Akçakoca-... şubesi dekontunda 385.000.000-TL Bağ-Kur kesintisinin İşletme Merkez FTK tarafından davalı kurum hesabına yatırıldığı,

Bağ-Kur Çiftçi Primleri Tevkifat Bildiriminde Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Müdürlüğü-Akçakoca tarafından davacının teslim ettiği ürün bedellerinden 12.000.000-TL Bağ-Kur kesintisinin yapıldığının bildirildiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar veren yerel mahkeme kararının yerinde olduğu," gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılık tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve davacının satmış olduğu ürünlerden prim kesintisi yapıldığı, tarımsal faaliyetin devam ettiğine dair yapılan tarımsal faaliyet araştırması ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,